BOSNA HERSEK’TE BARIŞ İNŞA SÜRECİ İLE YENİDEN YAPILANDIRMA ÇALIŞMALARI: BARIŞÇIL ÇÖZÜMSÜZLÜK

Bosna Hersek, Balkan coğrafyasında Soğuk Savaş sonrası yaşanan çatışmaların içindenkurulmuş olan bir devlettir. Bu devletin etnik ve dini çoğulculuğa dayanan yapısı sadece budevletin değil bölgenin istikrarını da etkileyen bir durum göstermektedir. Eski YugoslavyaFederasyonu’nun dağıldığı 1991 yılından sonra 1995 yılına kadar yaşanan savaşta siyasi veekonomik olarak büyük darbe alan, etnik milliyetçiliğin soykırım düzeyinde tezahür ettiği ülke,savaşın ortalarından itibaren uluslararası toplumun ve özellikle Amerika Birleşik Devletleri’ninduruma el koyması ile yeniden yapılandırılmaya başlanmıştır. Bosna Hersek’te 1995 yılındaimzalanan Dayton Antlaşması ile de uluslararası toplumun ekonomik- siyasi, askeri ve sosyalanlamda aslında geçmişi 19. yüzyıla uzanan yönetim modeli belirlenmiştir. Bosna Hersek’te haladevam eden Uluslararası Himaye rejimi kapsamındaki Yeniden Yapılandırma çalışmaları aslındauluslararası sisteme yeniden şekil verme modelinin Soğuk Savaş sonrası ilk adımlarından biriolmuştur. Uluslararası toplum tarafından şekillendirilen ve devam ettirilen Bosna Hersekdevletindeki Yeniden Yapılandırma çalışmaları kapsamında ülkenin durumu ve geleceği buçalışmanın ana konusudur. Çalışmada 21. yüzyılda uluslararası toplum tarafından belirlenen buyönetim sisteminin Bosna özelinde temel açmazları ve oluşturulmaya çalışılan inşa sürecininbaşarısızlığı vurgulanacaktır. Yapılan kaynak taramaları sonucu elde edilen bilgiler analitikyöntemle yorumlanacak ve betimsel yöntemle yazılacaktır.

Restructuring Work With Peace Construction Process in Bosnia Hersek: Peaceful Solution

Bosnia and Herzegovina is a state established in the Balkan geography from within the post- Cold War conflicts. The structure of this state based on ethnic and religious pluralism shows a situation that affects not only this state but also the stability of the region. After 1991, when the Former Yugoslav Federation disintegrated, the country that suffered political and economic shocks until 1995, and the ethnic nationalism had manifested itself at the level of genocide, has been restructured by the international community, especially the United States, from the middle of the war. With the Dayton Agreement signed in 1995, the international community's economic, political, military and social sense, in fact, the past 19th century management model has been determined. The ongoing restructuring of the International protection regime in Bosnia and Herzegovina is actually one of the first post-Cold War post-war reconstruction of the international system. The situation and the future of the country in the context of the restructuring work of the Bosnia and Herzegovina state shaped and sustained by the international community is the main theme of this work. It is emphasized that the basic dilemma of this management system determined by the international community in the 21st century in Bosnia and the failure of the construction process being tried to be established. The information obtained as a result of the source scans will be interpreted by the analytical method and written by descriptive method.

Kaynakça

AKGÜL, Nazife Selcen Pınar (2015). “Barış Çalışmaları Başlangıçtan Günümüze Değişimi”, Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi Cilt 3 , Sayı 1 ,ss. 85 – 106.

ALKAN, Necmettin (2002). “Dayton Anlaşması Gölgesinde Bosna Hersek”, Avrasya Etütleri, Sayı: 22, Bahar, ss.31-37.

BASKIN, Mark (2003). “Post-Conflict Administration and Reconstruction”, International Affairs, Volume 79, Number 1, Jaunary, ss. 161-170.

BUMAZOVİC, Tufik (2002). “Dayton Sonrası Bosna Hersek’te Güven Çerçevesi”, Avrasya Etütleri, Sayı: 22, Bahar, ss. 3-27.

DALAR Mehmet (2008). “Dayton Barış Antlaşması ve Bosna Hersek’in Geleceği”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2008, Cilt:1, Yıl:9, Sayı:16, ss. 91- 123.

HUNTİNGTON, Samuel (1996). Medeniyetler Çatışması, Der: Murat Yılmaz, İstanbul: Vadi Yay.

NUMANOVİC, Amin (2011). Dayton Sonrası Bosna Hersek ve Avrupa Atlantik Entegrasyonu, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.

UYGUN, Oktay (1998). “Bosna Hersek: İç Savaştan Konsesüs Demokrasisine”, İHFM C. LVI - S 1-4, ss. 141- 184.

PULAT, Tunç (2015). Bosna Hersek’te Devlet İnşa Süreci 1996- 2013 Dayton Antlaşması Sonrasında Bosna Hersek, T.C. Atılım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Y. Lisans Programı, Yayınlanmamış Y. Lisans tezi, Ankara.

SEMERCİOĞLU, Harun (2017). “Bosna Hersek’te Yaşanan Boşnak- Sırp Çatışmasının Analizi”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Güz, Cilt: 16, Sayı: 63, ss. 1339- 1360.

SEREN Merve, ÖZER Yusuf (2013). “Çatışma Sonrası Ulus/ Devlet İnşası: STTK Afganistan Modeli”, Barışı Konuşmak: Teori ve Pratikte Çatışma Yönetimi, Ed: Nezir Akyeşilmen, ODTÜ Yayıncılık, Ankara, ss. 131- 157.

TÜRKEŞ Mustafa- RÜMA Şadan İnan- AKŞİT Sait (2012). “Kriz Sarmalında Bosna Hersek: Devlet Krizi”, Boğaziçi Üniversitesi TÜSİAD Dış Politika Forumu Araştırma Raporu, ss. 1- 53.

ÖNER, Aslı Şirin (2013). Barış İnşa Sürecinin Önemli Unsuru: Bosna Hersek’te Yerlerinden Edilmişlerin Geri Dönüşü, Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi Cilt/Volume 2, Sayı/Number 1 Temmuz/July 2013, ss.1-22.

Şeyma Adıyaman, “Bosna Hersek: Sürdürülebilir İstikrar Arayışı”, “http://www.bilgesam.org/incele/144/-bosna-hersek--surdurulebiliristikrararayisi/#. WxmeIPZuLIU, E.T: 8.6.2018.

“Bosnia’sFuture“,https://www.crisisgroup.org/europe-centralasia/ balkans/bosnia-and-herzegovina/bosnia-s-future, E.T: 8.6. 2018.

“Is Dayton Failing?: Bosnia Four Years After the Peace Agreement”, https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/balkans/bosniaand- herzegovina/dayton-failing-bosnia-four-years-after-peace-agreement, E.T: 8.6.2018.

Kaynak Göster