ZORUNLU GÖÇ SÜRECİNDE MEKÂNIN KAYBI VE EVİN YİTİMİYLE BAŞLAYAN YERSİZ YURTSUZLUĞUN ÜRETTİĞİ BİR TRAVMA OLARAK “KİMLİĞİN ANONİMLEŞMESİ”

Göç olgusu, birbirinden farklı sosyal bilim alanlarında ulusal ve uluslararası boyutlarıyla ele alınan, teorik modellemeleri ve saha uygulamalarıyla geniş bir literatüre doğru hızla gelişmekte olan araştırma konularından biridir. Bu bağlamda göçün, sosyal, ekonomik, psikolojik, kültürel ve siyasi boyutlarına bağlı olarak birçok yönü üzerinde durulmakta ayıca koşulları, süreçleri ve sonuçları itibariyle ileriye dönük varsayımlara konu edilebilecek nitelikleri geniş çaplı olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı, koşulları ve gerçekleşme biçimi itibariyle standart kimlik kodlarının sarsıldığı zorunlu bir yerinden edilme olarak tecrübe edilen göç sonucunda; yerleşik mekan, aidiyet, doku ve alışkanlıkların kaybına bağlı olarak hem gerçek hem de metaforik olarak “ev” in yitimiyle gelişen ve hiçbir yere ait olamama psikolojisinin beslediği muhtemel kimlik krizlerini sosyolojik ve antropolojik yönleri itibariyle ele almaktır. Bu bağlamda 1935 yılında Hıristiyan bir ailenin çocuğu olarak Kudüs’te dünyaya gelen ve birbiriyle çatışan kültürler arasında kalmanın ürettiği kimliksel belirsizliği “yersiz yurtsuzlaşma” psikolojisiyle özdeşleştirerek analiz eden Edward Said’in metaforik kavramsallaştırmalarından da hareket edilmesi önemsenmiştir. Bu yaklaşımın, bir tür anonim kimlik olarak kendisini yeniden inşa etmek zorunda kalan göçmenliğin beslediği yersiz yurtsuzluğu anlama noktasında zorunlu göçlerle biriken psiko-sosyal travmaların çözümünde disiplinlerası bir kuramsal çerçeveye katkı sunabileceği düşünülmektedir.

IDENTITY ANONYMIZATION AS A TRAUMA CAUSED BY HOMELESSNESS THAT IS INITIATED BY LOSS OF HOME AND PLACE IN THE PROCESS OF COMPULSORY MIGRATION

The phenomenon of immigration is one of the rapidly developing research topics in the field of the social sciences, which are addressed in national and international dimensions, with a wide range of theoretical models and field applications. In this context, many aspects are emphasized depending on migration, social, economic, psychological, cultural, and political dimensions. Apart from this, the qualities that can be subject to prospective assumptions in terms of the conditions, processes and results of this phenomenon are extensively addressed. The aim of this study is to contextualize possible identity crises which are based on the loss of the built-in space, belonging, texture and habits, both genuine and metaphorically developed by the loss of "home" due to the immigration that is experienced as a compulsory replacement of standard identity codes in terms of conditions and manner of implementation in terms of their sociological and anthropological aspects. In this context, it is important to act on the metaphorical conceptualizations of Edward Said, who analyses and identifies the identity ambiguity created by staying among conflicting cultures in the world in Jerusalem, as a child of a Christian family in 1935, with the psychology of "undue desecration". This approach is thought to be able to contribute to an interdisciplinary theoretical framework in the solution of psycho-social traumas, which is accompanied by forced migrations at the point of understanding undeserved citizenship that immigration has had to reconstruct itself as a kind of anonymous identity.

Kaynakça

Balcıoğlu, İ. (2007). Sosyal ve Psikolojik Açıdan Göç, İstanbul, Elit Kültür Yayınları.

Bauman, Z. (2016). Modernite ve Holokaust, Çev: Süha Sertabiboğlu, İstanbul, Alfa Yayınları.

Bauman, Z. (2017). Akışkan Modernite, Çev: Sinan Okan Çavuş, İstanbul, Can Yayınları.

Butler, J. (2004). Kırılgan Hayat, Çev: Başak Ertür, İstanbul Metis Yayınları.

Chambers, I. (2014). Göç, Kültür, Kimlik, Çev: İsmail Türkmen&Mehmet Beşikçi, İstanbul, Ayrıntı Yayınları.

Çağlak, U., (2017), “Göç ve Parçalanmış Aile: Göçün Ardında Kalanların ‘Dönüş’ Filmindeki Yansımaları”, TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 12/13, ANKARA-TURKEY, www.turkishstudies.net, ISSN: 1308-2140, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12001, p. 135-150.

Debord, G. (2014). Gösteri Toplumu, Çev: Ayşe Ekmekçi &Okşan Taşkent, İstanbul, Ayrıntı Yayınları.

Erikson, E.H. (2014). İnsanın 8 Evresi, Çev: Gonca Akaya, İstanbul, Okuyan Us Yayınları.

Foucault, M. (1994). İktidarın Gözü, Çev: Işık Ergülen, İstanbul, Ayrıntı Yayınları.

Giddens, A. (2008). Sosyoloji, Haz. Cemal Güzel, İstanbul, Kırmızı Yayınları.

Giddens, A. (2012). Modernliğin Sonuçları, Çev: Ersin Kuşdil, İstanbul, Ayrıntı Yayınları. Göregenli, M.&Karakuş, P.(2014). “Göç Araştırmalarında Mekân Boyutu: Kültürel ve Mekansal Bütünleşme”, Türk Psikoloji Yazıları, 17 (34), s.101-115.

Hazan, J. C. (2015). “Geçmişten Geleceğe Zorunlu Göç: Mülteciler ve Ülke İçinde Yerinden Edilmiş Kişiler”, Küreselleşme Çağında Göç, İstanbul, İletişim Yayınları, s. 183-199.

Kutluer, İ. (2003). “Mekan”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul, C.28, s.550-552.

Lefebvre, H. (2015). Mekanın Üretimi, Çev: Işık Ergüden, İstanbul, Sel Yayıncılık.

Marshall, G. (1999). Sosyoloji Sözlüğü, Çev: Osman Akınhay-Derya Kömürcü, Ankara, Bilim ve Sanat Yayınları.

Mutluer M. (2003). Göç Sorunsalı Üzerine Kuramsal Çerçeve, İstanbul, Çantay Kitabevi.

Işık, O. (1994).“Değişen Toplum/mekân kavrayışları: Mekânın politikleşmesi, politikanın mekansallaşması.” Toplum ve Bilim/ 64-65, s.7-38. Işık, O. & Pınarcıoğlu M. (2015). Nöbetleşe Yoksulluk/ Gecekondulaşma ve Kent Yoksulları: Sultanbeyli Örneği Araştırma İnceleme Dizisi 14, İstanbul, İletişim Yayınları.

İnceoğlu, M.(2010). Tutum, Algı ve İletişim, İstanbul, Beykent Üniversitesi Yayınları.

Rapaport, A. (1990). The Meaning Of The Built Environment, A Nonverbal Communication Approach, Tuscon, The University Of Arizona Pres.

Said, E. (2014).Yersiz Yurtsuz, Çev: Aylin Ülçer, İstanbul, Metis Yayınları.

Said, E. (2015). Sürgün Üzerine Düşünceler, Çev: Salih Özer, Ankara, Hece Yayınları.

Sontag, S. (2004). Başkalarının Acısına Bakmak, Çev: Osman Akınhay, İstanbul, Agora Kitaplığı.

Sirkeci, İ. (2009). “Transnational mobility and conflict,” Migration Letters 6 (1), pp.3–14.

Şahin, İ. (2009). Eşikte Yaşamak- Bir Kadın Tecrübesi Olarak Göç ve Ritüel, TURKISH STUDIES- International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 4/8 Fall 2009, ANKARA-TURKEY, www.turkishstudies.net, ISSN: 1308-2140, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.1035, p.2056-2081.

Turki, F. (1986). Filistin Sürgünü- Bir Mültecinin Anıları, Çev: Selahattin Erkanlı-Nurettin Elhuseyni, İstanbul, Metis Yayınları.

Turner, B. (2001). Statü, Çev: Kemal İnal, Ankara, Ütopya Yayınları.

Yılmaz, A. (2014),” Uluslararası Göç: Çeşitleri, Nedenleri ve Etkileri”, TURKISH STUDIES - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 9/2 Winter 2014, ANKARA-TURKEY, www.turkishstudies.net, ISSN: 1308-2140, Doi Number:10.7827/TurkishStudies.6274. P. 1685-1704.

www.unhcr.org.tr,/Erişim Tarihi: 22.08.2017

Kaynak Göster