Türkçe Öğretmeni Adaylarının Kitap Okuma Alışkanlıkları İle Eleştirel Düşünme Eğilimleri Arasındaki İlişki Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Örneği

Bu araştırmanın amacı, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programında öğrenim gören öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlıkları ile eleştirel düşünme eğilimlerinin düzeyini tespit etmek, bunu bazı değişkenlere göre incelemek ve bunların aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmada, evreni oluşturan 275 Türkçe öğretmeni adayına ulaşılmaya çalışılmış; ancak 231 öğretmen adayına ölçek uygulanabilmiştir. Geçersiz ölçeklerin elenmesi sebebiyle 220 ölçek üzerinden analizler yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Semerci’nin (2016) geliştirdiği “Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (EDEÖ)” ile Gömleksiz’in geliştirdiği (2004) “Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum Ölçeği (KOAİTÖ)” kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, katılımcıların eleştirel düşünme eğilimlerinin orta seviyenin biraz üzerinde; kitap okuma alışkanlıklarının ise üst seviyede olduğunu göstermiştir. Katılımcıların kitap okuma alışkanlıkları ve eleştirel düşünme eğilimleri cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre incelenmiştir. KOAİTÖ’nün sevgi, alışkanlık, gereklilik, etki ve yarar alt boyutlarına bakıldığında, cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde fark olduğu; istek alt boyutu doğrultusunda ise cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde fark bulunmadığı görülmüştür. EDEÖ’nün üst biliş ve esneklik alt boyutları doğrultusunda cinsiyet değişkenine göre arasında anlamlı düzeyde fark olduğu; sistematiklik, azim ve sabır, açık fikirlilik alt boyutları doğrultusunda ise cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde fark bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere göre Türkçe öğretmeniadaylarının kitap okuma alışkanlıkları, sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Söz konusu öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri, sınıf değişkenine göre sadece “üst biliş” ve “esneklik” boyutlarında farklılık göstermektedir.Çalışmaya katılan öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlıkları ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında düşük düzeyde, aynı yönde, anlamlı bir ilişki bulunmaktadır

___

Akar, Ü. (2007).Öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri ve eleştirel düşünme beceri düzeyleri arasındaki ilişki(Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

Alkın-Şahin, S., Tunca, N., & Ulubey, Ö. (2014). The relationship between preservice teachers’ educational beliefs and critical thinking tendencies. Elementary Education Online, 13(4), 1473-1492.

Arslan, Y., Çelik, Z., & Çelik, E. (2009). Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlığına yönelik tutumlarının belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26,113-124.

Asi Karakaş, S., Altun, Ö. Ş., Ekinci, M., Olçun, Z., & Taşkın, M. (2016). Hemşirelik öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ve kitap okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 19(2), 116-121.

Bağcı, H. & Şahbaz, N. K. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme becerileri üzerine bir değerlendirme.Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,8(1), 1-12.

Batur, Z., Gülveren, H., & Bek, H. (2010). Öğretmen adaylarının okuma alışkanlıkları üzerine bir araştırma: Uşak Eğitim Fakültesi örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 32-49.

Beşoluk, Ş. & Önder, İ. (2010). Öğretmen adaylarının öğrenme yaklaşımları, öğrenmestilleri ve eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 9(2),679-693.

Bozpolat, E. (2010). Öğretmen adaylarının okuma alışkanlığına ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi örneği).Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks,2(1), 411-428.

Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı(22. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Can, Ş. & Kaymakçı, G. (2015). Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri.Education Sciences,10(2), 66-83.

Çelik, S.,Yılmaz, F., Karataş, F., Betül, A. L., & Karakaş, N. S. (2015). Hemşirelik öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi,2(1), 74-85.

Çetin, A. (2008). Sınıf öğretmeni adayların eleştirel düşünme gücü(Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.

Çetinkaya, Z. (2011). Türkçe öğretmen adaylarının eleştirel düşünmeye ilişkin görüşlerininbelirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 93-108.

Demir, M. K. (2006). İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler derslerinde eleştirel düşünme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.

Doğan Yılmaz, E. (2010). Hemşirelik öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ve kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Ekinci, Ö. & Aybek, B. (2010). Öğretmen adaylarının empatik ve eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 9(2), 816-827.

Elkatmış, M. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının okuma ilgi ve alışkanlıkları. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi,23(3), 1223-1240.

Gömleksiz, M.N. (2004). Kitap okuma alışkanlığına ilişkin bir tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği.Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,14(2), 185-195.

Gülveren, H. (2007). Eğitim fakültesi öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri ve bu becerileri etkileyen eleştirel düşünme faktörleri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi).Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.

Gündüz, B. (2015). Üniversite 1. sınıf öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları ve eleştirel okuma becerileri üzerine bir durum çalışması (Doctoral dissertation, Bilkent University).

Kalyoncu, R. (2013). Görsel sanatlar öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlıkları üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(45), 281-289.

Karadüz, A. (2010). Dil becerileri ve eleştirel düşünme.Turkish Studies,5(3), 1566-1593.

Karasakaloğlu, N., & Bulut, B. (2013). Kurmaca metinlerin eleştirel okuma becerisini geliştirme aracı olarak kullanılması.Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 95-106.

Karasakaloğlu, N., Saracaloğlu, A. S., & Yılmaz Özelçi, S. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma stratejileri, eleştirel düşünme tutumları ve üst bilişsel yeterlilikleri.Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi,13(1), 207-221.

Kırmızı, F. S., Fenli, A., & Kasap, D. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile okuma alışkanlıklarına yönelik tutumları arasındaki ilişki.Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi,3(1), 354-367.

Koçak, B., Kurtlu, Y., Ulaş, A. H. & Epçaçan, C. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme düzeyleri ve okumaya yönelik tutumları arasındaki ilişki.EKEV Akademi Dergisi,61(61), 211-228.

Odabaş, H., Odabaş, Y., & Polat, C. (2008). Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlığı: Ankara Üniversitesi örneği. Bilgi Dünyası, 9(2), 431-465.

Özbay, M., Bağcı, H., & Uyar, Y. (2008). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma alışkanlığınayönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(15), 117-136.

Özdemir, S. M. (2005). Üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi.Türk Eğitim Bilimleri Dergisi,3(3), 297-316.

Panova, E. (1988). Wittgenstein’in felsefi metamorfozu (çev. Fikret Osman). İzbrani Sıçinenia içinde (Ed. Nikolay Milkov) 9-47.

Semerci, N. (2000). Kritik düşünme ölçeği.Eğitim ve Bilim,25(116), 23-26.

Semerci, N. (2016). Eleştirel düşünme eğilimi (ede) ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik revize çalışması.Electronic Turkish Studies,11(9), 725-740.

Şahinel, S. (2001). Eleştirel düşünme becerileri ile tümleşik dil becerilerinin geliştirilmesi(Yayımlanmamış Doktora Tezi).Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Şen, Ü. (2009). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme tutumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi.Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks,1(2), 69-89.

Yılmaz, M. & Benli, N. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının okuma alışkanlığına yönelik tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 281-291

Yılmaz, B. (2004). Öğrencilerin okuma ve kütüphane kullanma alışkanlıklarında ebeveynlerin duyarlılığı. Bilgi Dünyası, 5(2), 115–136.

___

Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi
  • ISSN: 1309-0682
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Başlangıç: 2008
  • Yayıncı: Tayfun Taşbilek

13.4b5.7b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Fen Öğrenme Motivasyon Ölçeğinin Türkçe'ye Uyarlanması

Osman IŞIN, Hakan AKÇAY, HASAN ÖZGÜR KAPICI

Yüksek Lisans Öğrencilerinin Demokrasi Algılarına İlişkin Kavram Ağları

Burcu ÖKMEN, Şeyma ŞAHİN, Abdulrahman KILIÇ

Lise Öğrencilerinin Akademik Streslerinin, Matematik Kaygılarının ve Matematiğe YAönelik Tutumlarının İncelenmesi

Hasan Güner BERKANT, Ömer Faruk METİN

Öğretmen Adaylarının Akademik Güdüllenme Becerilerinin, Çalışma Alışkanlıklarının, Sınav Kaygılarının ve Başarı Güdülerinin İncelenmesi

ASUMAN SEDA SARACALOĞLU, Nurtaç ÜSTÜNDAĞ KOCAKUŞAK, Muhammed EKEN

Öğretmen Yetiştirmede Yaratıcı Dramanın Kullanımı Üzerine Bir Çalışma İngilizce Öğretmenliği Adayları

Ayşegül ERÇEVİK, Ayfer SU BERGİL

İlkokul Bahçelerinin Merzuata Uygunluğunun Okul Yöneticilerinin Görüşlerine göre İncelenmesi

Hamiyet ERÖZEREN, Nihan DEMİRKASIMOĞLU

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Fen Kavramına İlişkin Algılarının Metefor Yoluyla İncelenmesi

Melten DURAN

2012-2018 Yılları Arasında Türkiye'de Gerçekleştirilen STEM Eğitimi Konulu Lisanüstü Tezlerin İncelenmesi

AYŞEGÜL ERGÜN

Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yönteminde (CASEY) Dramatizasyonun Uygulunabilirliği Bir Etkinlik Örneği

Hüseyin ULUS

Sınıf Öğretmenlerinin Alternatif Ölçme Değerlendirme Araçlarını Kullanım Durumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Mehmet Kutlu DEMİRKOL, Durmuş KILIÇ