6. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN 'GÖRÜNTÜ KAVRAMI' İLE İLGİLİ KAVRAMSAL ÖĞRENMELERİNİN İNCELENMESİ

Bu çalışmanın amacı 6. sınıf öğrencilerinin görüntü kavramı ile ilgili kavramsal öğrenmelerini belirlemek ve bu kavramsal öğrenmelerin kavramın öğretimi süresince nasıl değiştiğini ortaya koymaktır. Bu amaçla öncelikle fen ve teknoloji dersi / fen bilimleri dersi öğretim programları ve alanyazın taranarak çoktan seçmeli ve açık uçlu sorulardan oluşan kavramsal anlama testi geliştirilmiştir. Bu testin Orta Karadeniz Bölgesi'nde bulunan 3 ilde öğretim öncesi 160 ve öğretim sonrası 156 öğrenciye uygulanmasıyla elde edilen veriler, içerik ve frekans analiziyle incelenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları öğretilen bilgi ile öğretim programında belirtilen kazanımların örtüşmediğini göstermektedir. Sonuçlar ayrıca öğrencilerin görüntü kavramını görme kavramıyla eşleştirdiklerini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, öğretim sonrasında öğrencilerin istendik öğrenmelere sahip oldukları gibi bir takım istenmedik öğrenmelere de sahip olduklarını göstermiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin açıklamalarında ve çizimlerinde ışık ışınlarının gözlemcinin gözünden cisme doğru yöneldiğinin gösterilmesi, görme kavramının kavramsal öğreniminde öğrencilerin önemli zorluklarla karşılaştığını göstermektedir. Sonuçları görme kavramının yapılanmasında var olan sorunların, görüntü kavramının kavramsal öğrenimini etkilediğini de ortaya koymaktadır.

ANALYZING THE CONCEPTUAL UNDERSTANDING BY GRADE6 STUDENTS ABOUT IMAGE CONCEPT

Optics is essentially an interdisciplinary subject. Physics (the nature of light), physiology (the functioning of the eye) and psychology (the interpretation of visual and colour perception) are all needed for comprehensive discussions of optical phenomena. Image formation is one of the subjects that students cannot easily understand. Some students think that the eyes see body vertically, the eyes are active in seeing, the eyes send something to body to see. The aim of this study is to analyze and compare the conceptual understanding of grade-6 students regarding image concept before and after instruction. The study was carried out with 160 grade-6 students before and 156 students after instruction. The data was analyzed by using the descriptive analysis method. A data collection device consisting of three open-ended questions and one multiple choice question was developed to evaluate students' conceptual understanding about the image concept and its change during instruction. The results of the study show that grade-6 students cannot sufficiently comprehend the image formation and they have various disequilibrium and misconceptions even though they make some progress after instruction. It was seen that there was no overlap between assimilated knowledge and the knowledge figured in the curricula. Results showed that students associate image concept with seeing concept. Students' descriptions and illustrations contained light rays from the object orientation to student's eyes. This shows that students have difficulties in conceptual learning of image concept. Results of the study showed that students' difficulties existing in construction of the seeing concepts effect conceptual learning of the related concept.

Kaynakça

Akdeniz, A.R., Yıldız, İ.& Yiğit, N. (2001). İlköğretim 6. Sınıf Öğrencilerinin Işık Konusundaki Kavram Yanılgıları. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 72-78.

Alptekin, S.& Yılmaz, A. (2007). Optik Konusunun 9. Sınıf Müfredatına Alınmasının Öğrenci Başarısına Etkisi.Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 157-165.

Anıl, Ö.& Küçüközer, H. (2010). Ortaöğretim 9. Sınıf Öğrencilerinin Düzlem Ayna Konusunda Sahip Oldukları Ön Bilgi ve Kavram Yanılgılarının Belirlenmesi.Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7(3), 104-122.

Ayas, A. (2006). Fen ve teknoloji öğretimi. Ankara: PegemA Yayıncılık.

Ayvacı, H.Ş.& Devecioğlu, Y. (2008). İlköğretim Öğrencilerinin Fizik Kavramlarını Günlük Yaşamla İlişkilendirme Düzeyleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(24), 69-79.

Canpolat, N.& Pınarbaşı, T. (2002). Fen Eğitiminde Kavramsal Değişim Yaklaşımı-I: Teorik Temeller.Kastamonu Eğitim Dergisi, 10(1), 59-66.

Canpolat, N., Pınarbaşı, T., Bayrakçeken, S.& Geban, Ö. (2004). Kimyadaki Bazı Yaygın Yanlış Kavramalar.Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 135-146.

Cansüngü Koray, Ö. & Bal, Ş. (2002). Fen Öğretiminde Kavram Yanılgıları ve Kavramsal Değişim Stratejisi.Kastamonu Eğitim Dergisi, 10(1), 83-90.

Colin, P. & Viennot, L. (2001). Using Two Models in Optics: Students' Difficulties and Suggestions for Teaching. American Journal of Physics, 69(S1), S36-S44.

Creswell, J.V. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Thousand Oaks, CA: Sage.

Çepni, S. (2007). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş, 3. Baskı, Trabzon: Celepler Matbaacılık.

Driver, R. & Easley, J. (1978). Pupils and Paradigms: A Review of Literature Related to Concept Development in Adolescent Science Students. Studies in Science Education, 5, 61-84.

Galili, I., Goldberg, F., & Bendall, S. (1991). Some Reflections on Plane Mirrors and Images. The Physics Teacher, 29, 471-477.

Galili, I.&Hazan, A. (2000).The Influence of an Historically Oriented Course on Students' Content Knowledge in Optics Evaluated By Means of Facets-Schemes Analysis. American Journal of Physic, 68(7), 3-15.

Galili, I.& Lavrik, V. (1998). Flux Concept in Learning About Light: A Critique of The Present Situation. Science Education, 82, 591-614.

Gilbert, J.K., Osborne, R. & Fensham, P.J. (1982). Children's Science and Its Consequences for Teaching. Science Education, 66(4) 623-633.

Goldberg F.M. &McDermott, L.C. (1986). Student Difficulties in Understanding Image Formation By A Plane Mirror. The Physics Teacher, 24(8), 472-481.

Goldberg, F.M.& McDermott, L.C. (1987). An Investigation of Student Understanding of The Real Image Formed By A Converging Lens or Concave Mirror. American Physics Teacher, 55(2), 108-119.

Guesne, E., Driver, R., & Tiberghien, A. (1985). Children's ideas in science. Milton Keynes, UK: Open University Press.

Hosson, C.&Kaminski, W. (2002). Les yeux des enfants sont-ils des « porte-lumière » ?. Bulletin de l'Union des Physiciens, 840, 143-160.

Jones, B.L., Collis, K.F., Watson, J.M., Foster, K. & Fraser, S.P. (1994). Images in Mirrors: Recollections, Alternative Explanations and Modes of Cognitive Functioning. Research in Science Education,24, 191-200.

Kocakülah, A. (2006). İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Görüntü Kavramı ve Düzlem Aynada Görüntü Oluşumu ile İlgili Kavramsal Anlamaları. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 157-173.

Langley, D., Ronen, M. & EylonB.-S. (1997). Light Propagation and Visual Patterns: Preinstruction Learners' Conceptions. Journal of Research in Science Teaching, 34(4), 399-424.

MEB. (2005a). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı ve kılavuzu 4-5. sınıflar. Ankara: MEB Yayınları.

MEB. (2005b). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu 6-7-8. Sınıflar. Ankara: MEB Yayınları.

MEB. (2009a). İlköğretim 1, 2 ve 3. Sınıflar Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı Ve Kılavuzu. Ankara: MEB Yayınları.

MEB. (2009b). İlköğretim Matematik Dersi 1-5. Sınıflar Öğretim Programı. Ankara: MEB Yayınları.

MEB. (2010a). İlköğretim 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Öğretmen Kılavuz Kitabı. Ankara: MEB Yayınları.

MEB. (2010b). İlköğretim 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı. Ankara: MEB Yayınları.

MEB. (2012). İlköğretim 5. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Öğretmen Kılavuz Kitabı. Ankara: MEB Yayınları.

MEB. (2013). İlköğretim Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı 5-8. Sınıflar. Ankara: MEB Yayınları.

Novak, J.D.& Gowin, D.B. (1984). Learning How to Learn. New York, NY: Cambridge University Press.

Özden, Y. (2003). Öğrenme ve Öğretme. Ankara: Pegema Yayıncılık.

Şen, A.İ. (2003). İlköğretim Öğrencilerinin Işık, Görme ve Aynalar Konusundaki Kavram Yanılgılarının ve Öğrenme Zorluklarının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 176-185.

Şeker, S. S., ve Saygı, C. (2013). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Müzik Öğretimine İlişkin Tutumlarını Ölçmeye Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8, 8, 1237- 1246.

TDK. (2001). Türkçe Sözlük. (11. Baskı). Ankara: Saray Matbaacılık.

Toh, K.-A., Boo, H.-K. & Woon, T.-L., (1999). Students' Perspectives in Understanding Light and Vision.Educaitonal Research, 41(2), 155-162.

Topkaya, H. (1996). Effect of Activity Based Instructional Strategy on Students' Understanding of Light and Its Properties at 6th Grade. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Ankara.

Ülgen, G. (2001). Kavram Geliştirme. Ankara: Pegema Yayıncılık.

White, R. & Gustone, R. (1992). Probing Understanding. London: The Falmer Press.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yurdatapan, M. & Şahin, F. (2013). DNA Kavramları ile Ilgili Animasyon ve Model Kullanılmasının Fen Bilgisi Öğretmenliği Öğrencilerinin Öğrenmelerine Etkisi. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8, 8, 2303-2313.

Kaynak Göster