Erîke Hadisi’nin Râvîsi Olarak Mikdâm b. Ma’dîkerib

Erîke hadisi rivayetinin, Hadis Metodolojisi açısından üzerinde tartışma yaşanan bir tarafı vardır. Hz. Peygamber’e (s.a.s.) ilâhî âlemden verilenin sadece Kur’ân olmadığına işaret eden bu hadis üzerine yapılmış bir tarihsel tenkit çalışması, hadisin söylenme zamanını Hayber Gazvesi olarak belirlemiştir. Hadisin ravisi Mikdâm’ın Hayber Gazvesi’nde 9-10 yaşlarında olması hadisi şüpheli kılan neden sayılmıştır. “Bana Kitâb ve bir misli verildi.” lafızlarını içeren erîke hadisinin "Kur’ân dışında helal ya da haram kılacak olmaz." diyen görüşe karşı hadisçi kanadın geliştirdiği bir rivayet olduğu iddia edilmiştir. Bu çalışmada Mikdâm’dan daha küçük yaşta hadis rivayet eden bazı sahâbîler belirtilmekle kalmamış, erîke hadisinin tüm versiyonları ile ilgili bir değerlendirme de yapılmıştır. Mikdâm’ın diğer rivayetleri de Hz. Peygamber’le birlikte geçirdiği çocukluğu küçümsemeyi haksız çıkartacak birikimi yansıtmaktadır. Hadisinin Hayber Gazvesi ile kısıtlı ve sadece o bağlamda değerlendirilemeyeceği bu makalede belirtilmiştir.

Miqdam b. Ma'dikarib as a Narrator of the Hadith of Arikah

There is a controversial aspect of the narration of the hadith of arikah (the couch) in terms of hadith methodology. Dealing with this hadith which indicates that what was given to the Prophet (pbuh) from the divine realm is not the Qur'an only, a historiographical critique determined that it was said during the battle of Khaybar. That Miqdam, a narrator of the hadith, had been in the age of 9 or 10 during the battle of Khaybar caused the hadith to be regarded as doubtful. It is alleged that this hadith was brought out by the hadithists in response to Qur'anists. Following the introduction of some companions who narrated hadith at a younger age than Miqdam, the study present an evaluation of all versions of the hadith. The other narrations of Miqdam reflect a wealth of knowledge and experience, which he gained through his childhood beside the Prophet (pbuh). This article concludes that the hadith may not be evaluated in the context of the battle of Khaybar only.

Kaynakça

Ahmed b. Hanbel (1999/1920). el- Müsned (thk. Şuayb Arnavut) (I- L). Beyrut.

el- Bağdâdî, H. (1949/1368). Takyîdu'l- ilm. Dımaşk.

el- Beğavi (1983/1403). Şerhu's- sunne (I- XV). Dımaşk.

el- Buhârî, Muhammed b. İsmail (1409/1989). el-Edebu’l- mufred. Beyrut.

el- Buhârî, Muhammed b. İsmail (1407/1987). el- Câmiu’s- sahih (thk. Mustafa Dîb el- Buğâ),(I- VI). Beyrut.

el- Buhârî, Muhammed b. İsmail(1943/1362). Tarîhu’l- kebîr (I- IX). Haydarabad.

el-Busıri, Ahmed b. Ebî Bekr. (1999/1420). İthafü’l- hıyera (I- VIII). Riyâd. Dârul- vatan.

İbn Abdulber, (1412/1992). el- İstiâb (I- IV). Beyrut: Dâru’l- cîl.

İbnu’l- Cevzî,(1966/1386). el- Mevdûât (I- III). Medîne.

İlhan, M, (2010), Hatmu’n- nübüvve açısından Nebi- resul Farkına bir Bakış, Ekev Akademi Dergisi, cilt: 14, sayı: 42, s. 69- 82.

el- Cevziyye İbn Kayyım. (2002/1423). İ'lâmu'l- muvakkıîn (I- VII). Riyâd. Coşkun, S. (2014). Hadise Bütüncül Bakış. İstanbul. Çakan, İ. L. “Abdullah b. Abbas” md., DİA (I, 77).

Çakan, İ. L. DİA, “Avf b. Mâlik” md. DİA (IV, 115). ed- Dârekutnî, Ebu’l- Hasen Ali. (1985/1405). el- İlelü’l- vâride fi’l- ehâdîsi’nnebeviyye (I- XV). Medine.

ed- Dârekutnî Ebu’l- Hasen Ali (1966/1386). es- Sunen, (I- IV). Beyrut.

ed- Dârimî. (2015/1436). es- Sunen (thk. Merzuk b. Heyyâs ez- Zehrânî). Beyrut. Ebû Dâvud (t.y.) es- Sunen (I- IV). (thk. Şuayb Arnavud). Beyrut: Dâru’lkitâbi’l- arabiyy.

el- Elbânî Muhammed Nâsıruddîn (2000/1421). Daîfu’t- terğîb ve’t- terhîb (III) Beyrut.

el- Elbânî Muhammed Nâsıruddîn (1998/1419). Sahîhu Süneni Ebî Dâvud (IIII) Riyâd.

el- Elbânî Muhammed Nâsıruddîn (1998/1419). Sahihu ve daîfu Süneni Ebî Dâvud (I- IV). Riyâd.

el- Elbânî Muhammed Nâsıruddîn Sahîhu ve daîfü Süneni İbn Mâce (I- IV). Riyâd.

el- Elbânî Muhammed Nâsıruddîn Sahîhu ve daîfü Süneni’t-Tirmizî (I- IV). Riyâd.

el- Elbânî Muhammed Nâsıruddîn (1992/ 1412). Silsileti ehâdîsi’d- dâîfe ve’lmevdûa (I- XIV). Riyad.

el- Elbânî Muhammed Nâsıruddîn (2003/ 1424). Ta’lîkâtu’l- hısân alâ Sahîhi İbn Hıbbân(tertib: Ebu’l- hasen Ali b. Belbân) (I- XII). Cidde.

el-Cezerî, İbnu’l- Esîr (2012/1433). Usdu’l- ğâbe, Beyrut: Dâru İbn Hazm.

el- Eş'arî, Ebu’l Hasen Ali (1990/1411). el- Mekalâtu’l- İslâmiyyîn. (I- II). Beyrut. El- Mektebetu’l- asriyye.

Hâkim Nisâburî (1990/ 1411). Müstedrek. (thk. Mustafa Abdulkâdir Atâ) (I- IV). Beyrut.

Hatiboğlu, İ. “Nu’man b. Beşîr” md., DİA, (XXXIII, 234).

el- Hattâbî. (1932/1351). Meâlimu's-Sunen (I- IV). Halep.

el- Heysemî. (1992/1412). Mecmeu’z- zevaid (I- X). Beyrut: Dâru’l- fikr.

İbn Abdulber. (1978/1398). Camiu beyâni’l- ilmi ve fadlihî (I- II). Beyrut.

İbn Abdulber. (1992/1412). el- İstîâb fî ma’rifeti ashâb (I- IV). Beyrut.

İbn Abdulberr. (1992/1412). et- Temhîd limâ fi’l- Muvattai mine’l- esânîd (IXXIV). Mağrib: el- Evkâfu’l- mağribiyye.

İbn Arrâk (t.y.) Tenzîhü’ şerîati’l merfûa ani’l- ehâdîsi’ş- şenîati’l- mevdûa (I- II). Beyrut.

İbn Asâkir (1995/1415).Târîhu medineti Dımaşk (I- LXX). Beyrut.

İbn Âşûr (t.y.). et-Tahrîr ve't-tenvir (I- XXX). Tunus: Dâru’t- tûnusiyye.

İbn Hacer (1982/1402). el –İsâbe (I- VIII). Beyrut: Dâru’l- cîl.

İbn Hacer (1960/1379). Fethu’l- bârî (I- XIII). Beyrut: Dâru’l- ma’rife.

İbn Hacer (1986/1406). Takrîbu’t- tehzîb (thk. Muhammed Avvâme). Beyrut: Dâru’l-âsıme.

İbn Hacer. (1984/1404). Tehzîbu’t- tehzîb (I- XII). Beyrut.

İbn Hazm. (1984/1404) İhkâm (I- VIII). Kahire: Dâru’l hadîs.

İbn Hıbbân. (1993/1414) Sahih (I- XVIII). Beyrut.

İbn Kuteybe (2009/1430). Tevîlü muhtelifi'l- hadîs. Kahire: Dâru İbn Affân.

İbn Sa’d, (t.y.) Tabakât (I- VIII). Beyrut .

İbn Mâce, Ebu Abdillah (t.y.) es- Sünen, (thk. Muhammed Fuâd Abdülbâkî)(I- II), Beyrut.

el- İsfahânî, Ebû Nuaym (1419/1998). Ma’rifetü’s- sahâbe (thk. Adil b. Yusuf el--Azazî) (I- VII). Riyad.

Kâdî Iyad (1982/1402). Tertîbu'l- medârik (I- VIII). Rabat.

Kastallânî, Ahmed b. Muhammed. (1905/1323). İrşâdu’s- sârî (I- X). Mısır: el- Matbaatü’l- kübrâ el- emîriyye.

el- Kurtubî, Ebu Abdullah. (2003/1423). el- Câmiu li ahkâmi’l- kur’ân, I- XX. Riyâd: Dâru âlemi’l- kutub.

Köktaş, Y. (2015). Sünnete Oryantalist Yaklaşımlar İddialar ve Gerçekler. İstanbul.

Malik b. Enes (1991/1413). Muvattaü Mâlik Rivâyetü Muhammed b. Hasan (thk. Takıyyüddîn en- Nedvî), (I- III). Dımaşk.

el- Mizzî, Yusuf. (1980/1400). Tehzîbü’l- kemâl (I- XXXV). Beyrut: Muessesetu’r- risâle.

el- Mubârekfûrî, Muhammed Abdurrahman (t.y.) Tuhvetü’l- ahvezî, (I- X). Beyrut.

el-Munâvî, (1994/1415). Feyzu’l--kadîr (I- VI). Beyrut.

el- Münâvî, Abdurraûf (1408/1988). et- Teysîr bi şerhi’l- câmii’s- sağîr (I- II). Riyad .

Müslim b. Haccâc (t.y.) el- Câmiu’s- sahîh. (thk. Muhammed Fuâd Abdülbâkî). (I- V). Beyrut.

en- Nesâî, Ebu Abdirrahman (1999/1420). Sünenü’n- Nesâî bi şerhi’s- Suyûtî ve hâşiyeti’s- Sindî, (I- VIII). Beyrut.

Nazlıgül, H. “Misver b. Mahreme” md, DİA (XXX, 192).

Özafşar, M. E. (1998). Polemik Türü Rivâyetlerin Gerçek Mahiyeti. İslâmiyât , I (3), 19-48.

es- San’ânî, Muhammed b. İsmâîl (1997/1417). Tavdîhu’l- efkâr li meânî tenkîhi’l- enzâr(thk. Ebu Abdirrahman Salah b. Muhammed b. Uveyda) (I- II). Beyrut.

es- Sem'ânî (1999/1418). Kavâtıu'l-edille fi'l- usûl (I- II). Beyrut.

es- Suyûtî (1975/1395). el-Leâli’l--masnûa (I- II). Beyrut.

eş- Şâfiî Muhammed b. İdrîs (2001/1412). el-Umm (I- XIII). Beyrut.

eş- Şâfiî, Muhammed b. İdrîs (t.y.) er-Risâle (thk. Ahmed Muhammed Şâkir). Beyrut.

eş- Şatıbî, İbrahim b. Mûsâ (1992/1412). İ'tisâm (I- IV). Medine.

eş- Şevkânî, Muhammed b. Ali (1999/1419). İrşâdu'l-fuhûl ilâ tahkîkı’l- hakkı min ılmi’l- usûl (I- II). Beyrut.

et- Taberânî.(1983/1404). Mu’cemu’l- kebîr(thk. Hamdi b. Abdulmecîd es--Silefî) ((I- XX).

et- Tehânevî, Zafer Ahmed. (1997/1418) İ’lâü’s--Sunen (I- XXII). Karaçi.

et- Tirmizî( t.y.). el- Camiu’s- sahih. (thk. Ahmed Muhammed Şakir), (I- V). Beyrut.

el- Ukaylî, Ebu Ca’fer Muhammed b. Amr. (1998/1418). Duafâu’l--kebîr(thk. Abdu’l--mu’tî Kal’acî) (I- IV). Beyrut.

ez- Zehebî, Muhammed b. Ahmed (1982/1402) Siyeru a’lâmi'n-nubelâ (IIXXX). Beyrut. Muessesetu’r- risâle.

ez- Zehebî. (1998/1419). Tezkiretu’l--huffâz (thk. Zekeriya Umeyrat) (I- IV). Beyrut.

ez- Zehrânî, Muhammed b. Matar (1996/1417). Tedvînu'- sunneti'n-nebeviyye. Riyâd.

ez- Zerkeşî. (2000/1421). el- Bahru'l-Muhit (I- IV). Beyrut.

ez- Ziriklî. A’lâm (2002/1422) (I- VIII). Beyrut.

Kaynak Göster