REHĠN KONUSU TAġINMAZIN DEĞER KAYBINA UĞRAMASI KARġISINDA REHĠNLĠ ALACAKLININ HAKLARI

TaĢınmaz üzerinde rehin hakkına sahip olan alacaklının asıl yetkisi, alacağını elde edemediği takdirde, taĢınmazı paraya çevirmek ve elde edilen meblağdan alacağını öncelikle almaktır. Bununla birlikte kanun koyucu, rehin konusu taĢınmazın rehnin kurulmasından sonra değer kaybına uğraması nedeniyle hakkı tehlikeye düĢecek olan rehinli alacaklıya MK m. 865-867 hükümleri vasıtasıyla bir takım ek yetkiler de vermiĢtir. Rehin konusu taĢınmazdaki değer kaybına taĢınmaz malikinin kusurlu hareketlerinin yol açıp açmamasına göre değiĢiklik arz eden bu yetkiler, kimi zaman mahkemeden taĢınmaz malikinin belirli bir davranıĢta bulunmasının yasaklanmasını isteme, kimi zaman gerekli önlemleri kendiliğinden alma, kimi zamansa borçludan alacağı için baĢka güvence göstermesini, rehinli taĢınmazın eski hâle getirilmesini ya da kısmî ödeme yapmasını isteme Ģeklinde karĢımıza çıkmaktadır. Bu çalıĢma ile, rehin konusu taĢınmazın değerinin düĢmesi karĢısında menfaati zedelenebilecek olan rehinli alacaklının sahip olduğu hakların neler olduğu, bunların kapsamı ile hangi durum ve koĢullarda kullanılabilecekleri konularına açıklık getirilmesi amaçlanmıĢtır.

RIGHTS OF THE CREDITOR AGAINST DEPRECIATION IN THE MORTGAGED PROPERTY VALUE

In the event of default on the part of the debtor, the creditor has the right to payment out of the proceeds of the sale of the property. This constitutes the main authority of the creditor. However, through Turkish Civil Code art. 865-867, the legislator has also granted some additional powers to the creditor, whose right would be compromised due to the loss of value of the mortgaged property after the establishment of mortgage. In this context, the creditor may request from the court to prohibit any further detrimental action; he may be authorized by the court to take appropriate measures and may do so even without authorization if there is risk in delay; he has the right to request that the debtor secure his or her debts or restore the property to its previous state or he may request redemption of such portion of the debt as is appropriate to compensate for the reduced degree of security. In this study, it is aimed to clarify the rights of the creditor, the scope of his rights and in which situations and conditions they can be used, in the event of a reduction in value of the mortgaged property.

Kaynakça

AKĠPEK Jale / AKINTÜRK Turgut / ATEġ Derya, EĢya Hukuku, Beta, 2. Baskı, Ġstanbul, 2018

AYBAY Aydın / HATEMĠ Hüseyin, EĢya Hukuku, Vedat Kitapçılık, 4. Bası, Ġstanbul, 2014

ÇETĠNER Bilgehan, TaĢınmaz Teminatı, Filiz Kitabevi, Ġstanbul, 2015

DUBOIS Thierry, “Le rang des droits de gage immobiliers (fixation et modification)”, Schweizerische Zeitschrift für Beurkundungs- und Grundbuchrecht, 91/2010, Verlag Zürcher Notariatsverein, sh. 201-225

DÜRR David / ZOLLINGER Daniel, Art. 805-823 ZGB, Zürcher Kommentar, Das Grundpfand, 2. Lieferung, Allgemeiner Teil, Wirkung des Grundpfands, Teilband IV/2b/2, Zürich, 2013

EIGENMANN Antoine, “Les modifications des dispositions générales sur les gages immobiliers”, La réforme des droits réels immobiliers - Les modifications du Code civil entrées en vigueur le 1er janvier 2012 (Édt.: Bénédict Foëx), Schulthess Editions romandes, Genève, 2012, sh. 81-99

ERTAġ ġeref, EĢya Hukuku, BarıĢ Yayınları, 13. Baskı, Ġzmir, 2017

ESENER Turhan / GÜVEN Kudret, EĢya Hukuku, Yetkin Yayınları, 7. Baskı, Ankara, 2017

FASEL Urs, Art. 793-836 und 842-883 ZGB, Handkommentar zum Schweizer Privatrecht, Zürich, 2007

FOËX Bénédict, “Les gages immobiliers dans la durée”, Imprescriptibilité, contrôle et responsabilité - Les effets du droit de propriété dans le temps (Édt.: Bénédict Foëx/Michel Hottelier), Schulthess Editions romandes, Genève, 2018, sh. 33-53.

GAPANY Pierre, “Hypothèques légales: La portée pratique des modifications du Code civil du 11 décembre 2009”, Journal des tribunaux - Droit civil, poursuite et procédure civile, 2013 II, Société du Journal des Tribunaux, sh. 72-96

GÜRSOY Kemal T. / EREN Fikret / CANSEL Erol, Türk EĢya Hukuku, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara, 1978

HELVACI Ġlhan, Türk Medeni Kanununa Göre SözleĢmeden Doğan Ġpotek Hakkı, On Ġki Levha Yayıncılık, Ġstanbul, 2008

HOMBERGER Arthur / MARTI Hans, “Gage immobilier I: Définition, Objet, Constitution, Droits de Gage en Faveur du Propriétaire ou au Porteur, Extinction”, Fiche juridique suisse, No: 608, 1942

HÜRLIMANN-KAUP Bettina, Grundfragen des Zusammenwirkens von Miete und Sachenrecht, Schulthess Verlag, Zürich, 2008

KÖPRÜLÜ Bülent / KANETĠ Selim, Sınırlı Aynî Haklar, Fakülteler Matbaası, 2. Bası, Ġstanbul, 1982

LEEMANN Hans, Berner Kommentar: Kommentar zum schweizerischen Zivilgesetzbuch, Band IV/2, Art. 730-918, Bern, 1925

LÖTSCHER Markus, Das Grundstück als Gegenstand von Grundpfandrechten, Universitätsverlag, Fribourg, 1988

MARCHAND Sylvain, Commentaire Romand (éd: Pascal Pichonnaz/Bénédict Foëx/Denis Piotet), Code Civil II, Art. 793-811, Bâle, 2016

NOMER Halûk Nami / ERGÜNE Mehmet Serkan, EĢya Hukuku, Cilt II, Rehin Hukuku, On Ġki Levha Yayıncılık, Ġstanbul, 2016

OĞUZMAN M. Kemal / SELĠÇĠ Özer / OKTAY-ÖZDEMĠR Saibe, EĢya Hukuku, Filiz Kitabevi, 19. Baskı, Ġstanbul, 2016

PIOTET Denis, “Le rôle du rang des droits de gage immobilier dans l‟exécution forcée”, Les gages immobiliers: Constitution volontaire et réalisation forcée (éd: Michel Hottelier/Bénédict Foëx), Bâle, 1999, sh. 155-200.

PIOTET Paul, Les droits réels limités en général, Les servitudes et les charges foncières, Traité de droit privé suisse, Tome V/I, 3, 2e édt., Fribourg, 1985

SCHMID Christina, Art. 793-823 ZGB (Hrsg: Kren Kostkiewicz, Jolanta; Wolf, Stephan; Amstutz, Marc; Fankhauser, Roland), Orell Füssli Kommentar, Schweizerisches Zivilgesetzbuch. 3. Auflage, Zürich, 2016

SIMONIUS Pascal / SUTTER Thomas, Schweizerisches Immobiliarsachenrecht, Bd. II, Die beschränkten dinglichen Rechte, Helbing & Lichtenhahn, Basel, 1990

SĠRMEN Lâle, “Ticarî ĠĢlemlerde TaĢınır Rehninin DüzenleniĢ Biçimi, Niteliği ve Rehne Hâkim Olan Ġlkeler”, Ticarî ĠĢlemlerde TaĢınır Rehni Sempozyumu, 16 ġubat 2018 (Ed: A. Lâle Sirmen/A. BarıĢ Özbilen), Yetkin Yayınları, Ankara, 2018, sh. 21-52.

SĠRMEN Lâle, EĢya Hukuku, Yetkin Yayınları, 7. Baskı, Ankara, 2019

STEINAUER Paul-Henri, Les droits réels, Tome III, Stämpfli Verlag, 4ème édition, Berne, 2012

TRAUFFER Bernhard / SCHMID-TSCHIRREN Christina, Art. 793-823 ZGB (Hrsg: Honsell Heinrich/Vogt Nedim Peter/Geiser Thomas), Basler Kommentar Zivilgesetzbuch II, Basel, 2011

WIELAND Carl Albert, Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Band IV, Das Sachenrecht, Art. 641-977 ZGB, Zürich, 1909

Kaynak Göster