Duygusal Örgütsel Bağlılık, Algılanan Örgütsel Destek ve Örgüt Temelli Öz-Saygı İlişkisi Üzerinde Bazı Demografik Faktörlerin Etkisi: Özel ve Kamu Sağlık Kuruluşu Çalışanları Üzerine Bir Araştırma

Örgüt-işgören ilişkileri, 21. yüzyılın rekabet dünyasında giderek daha büyük anlam ve önem kazanan bir faydalar değiş-tokuşu haline gelmiştir. Algılanan örgütsel destek, işgörenlerin, çalıştıkları örgütün katkılarına ne derece değer verdiğine ve refahlarını ne derece önemsediğine dair geliştirdikleri inançlardır. Çabalarının ödüllendirildiğini ve duygusal ihtiyaçlarının örgüt tarafından içtenlikle giderildiğini hisseden işgörenler, bu olumlu muameleye, örgütün faaliyetlerine katılımlarını, örgütün hedeflerine ulaşmasına dair istekliliklerini ve örgütte kalma arzularını arttıran bir ait olma ve özdeşleşme hissi ile, yani, duygusal bağlılık ile karşılık vereceklerdir. İşgörenlerin iş ve örgütsel deneyimler doğrultusunda gelişen öz-saygı düzeylerinin, bu tarz bir örgüt-işgören değiş-tokuşunu etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada eğitim düzeyi, cinsiyet, yaş, ünvan,medeni durum, çalışma süresi ve kurumun ait olduğu sektör gibi bazı demografik değişkenlerin, algılanan örgütsel destek, örgüt temelli öz-saygı ve duygusal örgütsel bağlılık şeklinde ifade edilebilecek olan çalışmanın temel değişkenleri ile ilişkileri ve bu değişkenler üzerinde anlamlı farklar yaratıp yaratmadıkları araştırılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara algılanan örgütsel destek açısından yaklaşıldığında eğitim düzeyi, çalışma süresi ve çalışılan kurum türü, örgüt temelli öz-saygı açısından bakıldığında çalışma süresi ve çalışılan kurum türü ve duygusal örgütsel bağlamında yaklaşıldığında çalışılan kurum türü anlamlı farklılıklar yaratan demografik değişkenler olarak belirmektedir.

Organization-employee linkages are exchange of benefits, which are becoming more and more important in an era of increased competition. Perceived organizational support is the belief that employees form concerning the extent to which the organization values their contributions and cares about their well-being. When employees feel that their organization is ready to reward their efforts and fulfill their socioemotional needs, they reciprocate this favorable treatment with affective commitment, which is a sense of belonging and identification, that improves their organizational involvement and willingness to achieve organizational goals and remain with the organization. An individual's self-esteem, formed around work and organizational experiences, is expected to influence such an organization-employee exchange.In this study we have investigated the relationship between the main variables such as perceived organizational support (POS), organization-based self-esteem (OBSE) and affective organizational commitment (AOC) and demographics, such as age, sex, level of education, task, tenure and the sector, and for how different groups of these demographics differ from each other in terms of POS, OBSE and AOC. According to the findings of the study, sector leads to statistically significant difference on POS, OBSE and AOC while tenure leads to statistically significant difference on POS and OBSE. The level of education leads to statistically significant difference only on POS.

Kaynakça

ALLEN, N. J. ve, J. P. MEYER 1990 "The Measurement and Antecedents of Affective, Continuance and Normative Commitment", Journal of Occupational Psychology,No: 63, s.1-18.

ARMELI, S., R. EISENBERGER, P. FASOLO ve P. LYNCH 1998 "Perceived Organizational Support and Police Performance: The Moderating Influence of Socioemotional Needs", Journal of Applied Psychology, Cilt:83, No:2, s.288-297.

BAUMEISTER, R. F., J.D. CAMPBELL, J. I. KRUEGER ve K. D. VOHS 2003 "Does High Self-Esteem Cause Better Performance, Interpersonal Success, Happiness, or Healthier Lifestyles?" , Psychological Science in the Public Interest, Cilt:4, Sayi:l, s.1-44.

BLAU, G. J. ve K. BOAL 1987 "Conceptualizing How Job Involvement and Organizational Commitment Affect Turnover and Absenteeism", Academy of Management Review, No: 12, s. 288-300.

BROCKNER, J.1988 Self-Esteem at Work: Research, Theory and Practice, Lexington: Lexington Books.

CAMPBELL, J. D. 1990. "Self-Esteem and Clarity of the Self-Concept", Journal of Personality and Social Psychology, Cilt:59, No: 3, s. 538-549.

CARSON, K. D., P. P. CARSON, H. LANDFORD ve C. W. ROE 1997 "The Effects of Organization-Based Self-Esteem on Workplace Outcomes: An Examination of Emergency Medical Technicians", Public Personnel Management, Cilt: 26, No: 1, s. 139-155.

CHEUNG, C.-K. 2000 "Commitment to the Organization in Exchange for Support from the Organization", Social Behavior and Personality, Cilt: 28, No: 2, s.125-140.

DIXON, M. A., B. A. TURNER, G. B. CUNNINGHAM, M. SAGAS ve A. KENT I 2005 "Challenge is Key: An Investigation of Affective Organizational Commitment in Undergraduate Interns", Journal of Education for Business, Jan/Feb: 172-180.

EISENBERGER, R., R. HUNTINGTON, S. HUTCHISON ve D. SOWA 1986 "Perceived Organizational Support", Journal of Applied Psychology, Cilt:71, No:3, s. 500-507.

EISENBERGER, R., P. FASOLO ve Y. DAVIS-LAMASTRO 1990 "Perceived Organizational Support and Employee Diligence, Commitment, and Innovation", Journal of Applied Psychology,Cilt:75,No:l, s. 51-59.

EISENBERGER, R., L CUMMINGS, S. ARMELI ve P. LYNCH 1997 "Perceived Organizational Support, Discretionary Treatment, and Job Satisfaction", Journal of Applied Psychology, Cilt:82, No:5,, s.812-820.

MATHIEU, J. E. ve D. M. ZAJAC 1990"A Review and Meta-Analysis of the Antecedents, Correlates and Consequences of Organizational Commitment", Psychological Bulletin, Cilt: 108, No:2,, s.171-194.

MCCOLL-KENNEDY, J. R. ve, R. D. ANDERSON 2005 "Subordinate-Manager Gender Combination and Perceived Leadership Style Influence on Emotions, Self-Esteem and Organizational Commitment ", Journal of Business Research, Cilt:58, No:2, s.115-125.

MEYER, J. P., ve N. J. ALLEN 1988 "Links between Work Experiences and Organizational Commitment during the First Year of Employment: A Longitudinal Analysis", Journal of Occupational Psychology, Cilt:61, s. 195-209.

MEYER, J. P.,ve N. J. ALLEN 1991"A Three Component Conceptualization of Organizational Commitment", Human Resource Management Review, Cilt: 1, No:l,s.61-89.

MEYER, J. P., Stanley, D. J., Herscovitch, ve L. TOPOLNYTSKY, 2002. "Affective, Continuance and Normative Commitment to the Organization: A Meta-Analysis of Antecedents, Correlates and Consequences", Journal of Vocational Behavior, Cilt:61, No:l, s.20-52.

MOSSHOLDER, K. W., Bedeian, A. G., ve A. A. ARMENAKIS 1981"Role Perceptions, Satisfaction, and Performance: Moderating Affects of Self-Esteem and Organizational Level", Organizational Behavior and Human Performance, No:28,s. 224-234.

MOWDAY, R. T., Steers, R. M., & L. W. PORTER 1982Employee-Organization Linkages:The Psychology of Commitment, Absenteeism and Turnover. New York: Academic Press.

ÖZDAMAR, K. 1999 Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi-1, Eskişehir: Kaan Kitabevi.

ÖZYER, KUBİLAY 2004 "Duygusal Zeka ile Örgütsel Bağlılığın Alt Formları Arasındaki İlişkilerin Saptanmasına Yönelik Ampirik Bir Araştırma", Hacettepe Üniversitesi SBE, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.

PIERCE, J. L., D.G. GARDNER, L.L. CUMMINGS ve R. B. DUNHAM 1989 "Organization-Based Self-Esteem: Construct Definition, Measurement, and Validation", Academy of Management Journal,No:32, s. 622-648.

PIERCE, J. L. ve D. G. GARDNER 2004. "Self-Esteem Within the Work and Organizational Context: A Review of the Organization-Based Self-Esteem Literature", Journal of Management, Cilt:30, No:5, s. 591-622.

RHOADES, L., R. EISENBERGER ve S. ARMELI 2001 "Affective Commitment to the Organization: The Contribution of Perceived Organizational Support", Journal of Applied Psychology, Cilt:86, No:5, s. 825-836.

RHOADES, L. ve R. EISENBERGER 2002 "Perceived Organizational Support: A Review of the Literature", Journal of Applied Psychology, Cilt:87, No:4, s.698-714.

UYSAL, GÜRHAN 2005 "İnsan Kaynakları Uygulamaları ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi Üzerine Bir Araştırma",Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi.

Wang, L, J. W. BISHOP, X. CHEN ve K. D. SCOTT 2002 "Collectivist Orientation as a Predictor of Affective Organizational Commitment: A Study Conducted in China", The International Journal of Organizational Analysis, No: 10, s. 226-239.

WASTI, ARZU 2002 "Affective and Continuance Commitment to the Organization: Test of an Integrated Model in the Turkish Context", International Journal of Intercultural Relations, No:26, s. 525-550.

Kaynak Göster