Extension of health services coverage for needy in turkey: from social assistance to general health ınsurance

1990’ların başında Türkiye hanedeki geliri asgari ücretin üçte birinden düşük yoksullar için ücretsiz sağlık hizmeti sağlayan ve vergilerle finanse edilen yeşil kart isimli bir program başlattı. Bu çalışma yeşil kart programını ve onun sağlık güvencesi kapsamı üzerine etkisini incelemektedir. Çalışmada yeşil kartlıların, yaş, cinsiyet, gelir ve istihdam durumlarını incelemek için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Hane Halkı Bütçe Anketi (HHBA), Türkiye Yaşam Memnuniyeti Anketi ve Sosyal Güvenlik Kurumu İstatistikleri kullanılmıştır. 2010 yılında GSYİH’nın binde 4’ünü harcayarak nüfusun sağlık sigortasımayan %13’lük bir kısmına ücretsiz sağlık güvencesi sağlanmıştır. Yeşil kartlıların yarısından fazlasını çocuklar ve yaşlılar oluşturmaktadır. Çalışma ile TÜİK HHBA’nden yeşil kartlıların %84’ünün on gelir grubu içinde ilk üç yoksul gelir grubunda bulunduğu, %82,6’sının ise yeşil karta sahip olabilmek için gerekli olan asgari ücretin üçte birinden daha az gelire sahip olma şartını yerine getirdiği saptanmıştır. Yeşil kart uygulaması ile sağlık yardımlarının büyük ölçüde hedef gruba ulaştığı söylene- bilir. Halen genel sağlık sigortası kapsamında yoksulların primleri devlet tarafından ödenmeye devam etmektedir. Bir başka anlatımla yeşil kart uygulaması ad değiştirerek devam etmektedir. ol-

Türkiye’de yoksullar için sağlık hizmetleri kapsamının genişlemesi: sosyal yardımlardan genel sağlık sigortasına

In the beginning of the 1990’s, Turkey started to implement a new free health service scheme named the Green Card program for people with one third of minimum wage income level in a household. The scheme is financed by taxes. This paper exami- nes the Green Card program and it’s effect on health coverage in Turkey. We used Turkey Statistics Institution’s (TURKSTAT) Household Budget Survey, Turkey Life Satisfaction Survey and Social Security Institution’s statistics to examine the Green Card holders special features such as gender, age, income group and employment status. About 13 % of the population was provided health service by having expenses at the rate of 4 per thousand of GDP with the scheme of green card in 2010. More than half of the Green Card holders are children and elderly. We estimated that 80% of the Green Card holders are in theorest three income groups among ten income groups and almost 80,6% of the Green Card holders are below the poverty limit to entitle a green card from data of TURKSTAT 2009 Household Budget Survey. It can be said that health benefit reachedtargeted poor groups of the population with the Green Card scheme. Health contribution for needy has been paid by the state since 1st January 2012In other words, the Green card scheme has continued with various names.

Kaynakça

Alper, Yusuf (2010), “Sosyal Güvenlik Reformu: Genel Sağlık Sigortası, Önemi, Esasları ve Problemler”, Sosyal Diyalog, 1(2): 14-22.

ASPB (2012), “GSS’de Gelir Testi SYD Vakıfları Tarafından Uygulanacak”, http://www.sosyalyardimlar.gov.tr/tr/ haberler/s/4807 (04.06.2012).

DPT (2007), Dokuzuncu Beş Yıllık Kal- kınma Planı, Vergi Özel İhtisas Komisyo- nu Raporu, (2007-2013), Ankara, Yayın No: DPT: 2734, ÖİK: 685.

Gürsel, Seyfettin, Burak Darbaz, Ulaş Karakoç (2010), “Yeşil Kart: Türkiye’nin En Maliyetli Sosyal Politikasının Güç- lü ve Zayıf Yanları”, Araştırma No- tu 039, www.betam.bahcesehir.edu.tr (05.05.2010).

Güzel, Ali, Ali Rıza Okur, Nurşen Canik- lioğlu (2010), Sosyal Güvenlik Hukuku, Beta Yayınlar, 13. bası, İstanbul.

Fişek, Gürhan, Şerife Türcan Özsuca, Mehmet Ali Şuğle (1998), Sosyal Sigor- talar Kurumu Tarihi, 1946-1996, Kasım, Ankara, Türkiye Ekonomik ve Toplum- sal Tarih Vakfı, Sosyal Sigortalar Kuru- mu Yayın No: 598.

Holcman, Robert (2004), Social Protec- tion in Turkey: Fragmented and Discon- nected From Supply of Hospital Care, International Social Security Review, 57(2):63-86.

Karadeniz, Oğuz (2007), “Social Se- curity of Casual Agriculture Workers in Turkey”, 5th International Research Conference on Social Security, Warsaw, 5-7 March 2007, “Social security and the labour market: A mismatch?” Internati- onal Social Security Association, Rese- arch Program, http://www.issa.int/pdf/ warsaw07/2karadeniz.pdf (02.06.2010).

Karadeniz, Oğuz (2009), “Turkey An- nual National Report Pensions, Health and Long-term Care, Analytical Support on the Socio-Economic Impact of Social Protection Reforms”, http://socialprotec- tion.eu/files/353/asisp_ANR09_Turkey. pdf (06.06.2010).

Karadeniz, Oğuz (2011), Uluslara- rası Trendler Çerçevesinde AB’de ve Türkiye’de Kayıtlı İstihdamı Teşvik Po- litikaları, SGK, II. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu, Ankara.

Keyder, Çağlar (2007), “Giriş”, Avrupa’da ve Türkiye’de Sağlık Politikaları, Re- formlar, Sorunlar, Tartışmalar, (Derle- yenler, Çağlar Keyder, Nazan ÜstündağTuba Ağartan, Çağrı Yoltar), İletişim Ya- yınları, 1. bası, İstanbul, s.15-35.

Ministry of Health (2004), 80.Yılında Te- davi Hizmetleri (1923 - 2003 ), Ankara.

Ministry of Health (2008), Türkiye Sağ- lıkta Dönüşüm İlerleme Raporu, Editör Recep Akdağ.

Ministry of Development, Ekonomik ve Sosyal Göstergeler, 1950-2010, http:/www.dpt.gov.tr/PortalDesign/Portal- Controls/WebIcerikGosterim.aspx?Enc =83D5A6FF03C7B4FC5A73E5CFAD 2D9676 (06.09.2011).

OECD, WB (2008), OECD Reviews of Health System: Turkey (in Turkish) http://www.tusak.saglik.gov.tr/pdf/kitap- lar/200902201441250.OECD_Kitap.pdf (29.06.2010).

Özkan, Necati (2007), Türkiye ve Dünya’dan Örneklerle Seçim Kazandı- ran Kampanyalar, Mediacat, 3. basımİstanbul.

Özsuca, Şerife, Şenay Gökbayrak (2010)Kayıt Dışı İstihdamla Başetme ve Dene- tim, Kadim Projesi Etki Değerlendirme Analizi, III. Çalışma Yaşamı Kongresi3-4 Nisan, Ankara, İş Müfettişleri Derne- ği, A.Ü. SBF, Sosyal Politika Araştırma ve Uygulama Merkezi, Ankara SMMMO Odası.

Prasad, Naren (2008), Policies for re- distribution: The use of taxes and soci- al transfers, Discussion Paper, Inter- national Institute for Labour Studieswww.ilo.org/public/english/.../dp19408pdf (04.06.2012).

Sözer, Ali Nazım (1998), Sosyal Hukuk, İzmir SSI, 2010/a, (Insured Statistics) Si- gortalı İstatistikleri, Mart 2010, http:// www.sgk.gov.tr (05.06.2010).

SSI 2010/b (Non-Contributory Pay- ments Statistics) Primsiz Ödemeler İs- tatistikleri, Mart 2010, http://www.sgk. gov.tr (05.06.2010).

SSI 2011 (Non-Contributory Payments Statistics) Primsiz Ödemeler İstatistik- leri, Ocak 2011, http://www.sgk.gov.tr (05.09.2011).

Tatar, Mehtap, Salih Mollahaliloğlu, Bayram Şahin, Sabahattin Aydin, An- na, Maresso Cristina Hernández- QU- EVEDO (2011), Turkey: Health system review. Health Systems in Transition, 13(6):1–186, http://www.euro.who.int/ en/who-we-are/partners/observatory/ health-system-reviews-hits/full-list-of- hits/turkey-hit-2011 (05.06.2012).

Taşçı, Faruk (2010), Sosyal Politikalarda Can Simidi: Sosyal Yardım, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, Haziran.

TCMB (Republic of Turkey Central Bank) www.tcmb.gov.tr (02.06.2010).

TURKSTAT (2000-2010), GDP Statistics http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?tb_ id=55&ust_id=16 (02.09.2011).

TURKSTAT (2008), Household Budget Survey Data Set, Ankara.

TURKSTAT (2009), Household Budget Survey Data Set, Ankara.

TURKSTAT, Life Satisfaction Survey, 2003-2004-2005-2006-2007-2008-2009- 2010 http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi. do?tb_id=41&ust_id=11 (06.09.2011).

TURKSTAT (2010), Nüfus İstatistikleri ve Projeksiyonlar, http://www.tuik.gov. tr/VeriBilgi.do?tb_id=39&ust_id=11 (02.09.2011).

Üstündağ, Nazan, Çağrı, Yoltar (2007), “Türkiye’de Sağlık Sisteminin Dönüşü- mü, Bir Devlet Etnografisi”, Avrupa’da ve Türkiye’de Sağlık Politikaları, Re- formlar, Sorunlar, Tartışmalar içinde, (Derleyenler, Çağlar Keyder, Nazan Üs- tündağ, Tuba Ağartan, Çağrı Yoltar), İle- tişim Yayınları, 1. bası, İstanbul, s.55-9.

Yaşar, Yenimahalleli, Gülbiye (2007), Sağlığın Finansmanı ve Türkiye için Sağ- lık Finansman Modeli Önerisi, Yayınlan- mamış Doktora Tezi, Ankara, Ankara Üniversitesi SBE, Çalışma EkonomisiEndüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Tez Da- nışmanı: Prof. Dr. Şerife Türcan Özşuca.

Yılmaz, Hakkı Hakan (2010), “2010 Yılının Sağlık Bütçesi Açısından Görü- nümü ve Kamu Sağlık Harcamalarına Karşılaştırmalı Bir Bakış”, Sağlık-Sen Dergisi, Şubat, 4-11.

VII. Demirel Hükümeti Program, http:// www.tbmm.gov.tr/hukumetler/HP49. htm, (01.06.2012).

Kaynak Göster