Fiziki coğrafya dersi öğretim metoduna farklı bir yaklaşım: gezi- gözlem destekli öğretim

Coğrafya eğitiminin temel amaçlarından biri de yaşamsal fonksiyonlara sahip dünyamızın mekânsal alanlarını tanımak ve insan ile doğa arasındaki etkileşimi ortaya koymaktır. Yaşam kaynağı olan bu coğrafi mekâna zarar vermeden, maksimum derecede yararlanmak için etkili bir coğrafya eğitimi gerekmektedir. Genelde, coğrafya biliminin, özelde ise fiziki coğrafya derslerinin sınıf ortamında işlenmesi, öğrenci erişisi bakımından pek verimli olmamaktadır. Özellikle doğa merkezli fiziki coğrafya derslerinin, uygulamalı öğretim metodundan yoksun bırakılması önemli bir eksiklik olarak ortaya çıkmaktadır. Bu durum öğrencileri ezberciliğe yöneltmekte, dolaysıyla konuyu tam olarak anlayamama ve “algılama problemi” oluşmaktadır. Bu çalışmada, coğrafya dersi hidrografya ünitesi kapsamında “Akarsuların Aşındırma faaliyetleri” ders örneği işlenmiştir. Konunun sınıf ortamında düz anlatım- soru cevap yöntemiyle işlenmesi sonucu gerçekleşen öğrenci başarısı ile dersin gezi- gözlem (alan) destekli yöntemle işlenmesi arasında anlamlı bir fark olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma için gruplara ön test ve son test uygulaması yapılarak öğrenci erişisi değerlendirilmiştir. Araştırmaya, 2009- 2010 öğretim yılı, Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi, İlköğretim Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı’nda okuyan üçüncü sınıf öğrencileri örneklem olarak alınmışlardır. Araştırmada, akarsu aşındırmasının; “tektonik - jeolojik yapı, arazi kullanımı ve yeryüzü şekilleri” ile olan ilişkisinin gruplara göre başarıları karşılaştırılmıştır.

(A Different approach to physical geography teaching method: trip – observation supported education)

One of the basic purposes of Geography education is to know spatial realms of our world that have vital functions and to put forward the interaction between human and nature. An effective geography education is necessary to obtain maximum advantage from this geographical space, which is the source of life, without giving any harm to it. Generally, the practice of geography and specifically the physical geography lessons in the classroom is not productive in terms of reaching to the students. Especially nature centered physical geography lesson that lacks applied training is an important deficiency. This situation leads the students to rote learning and therefore a “problem of perception” occurs. Within this study, “Corrosion Activities of Rivers” is discussed within the context of geography lesson hydrography unit. It was searched whether there are any meaningful differences between student success as a result of lecture – question and answer method in the classroom and trip-observation (field) supported method. For the research, the student reaching was evaluated with the application of pretest-posttest design. In the research, third year students of Siirt University Faculty of Education, the Department of Primary School Social Studies Teaching in 2009- 2010 educational year as samples. Within the research, students success, based on the relation between “tectonic-geological structure, land use and land forms” respectively, is compared.

Kaynakça

Akınoğlu, O., 2005; Coğrafya Eğitiminin Etkililiği ve Sorunları Marmara Coğrafya Dergisi Sayı: 12, sayfa: 77-96

Demirci, A., 2005; Globalleşen Dünyada Türkiye’deki Coğrafya Biliminin, Amaç, Metot ve Araç- Gereç Olarak Kendini Sorgulaması: Coğrafya Eğitiminde Yapılması Gereken Reformlar. Ulusal Coğrafya Kongresi, İstanbul, sayfa; 143

Demirel, Ö., Seferoğlu, S. S., Yağcı, E., 2002, Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme (2. Baskı), Ankara, Pegem Yayıncılık.

Doğanay, 1993; Coğrafyada Metodoloji “Genel metotlar ve özel öğretim metotları” Öğretmen Kitapları Dizisi, İstanbul. Milli Eğitim B.evi

Demir, M. K. ve Eşki, İ. Ö., 2010 “Sınıf Öğretmeni Adaylarının Gözlem Gezisi Yöntemine Karşı İlgilerinin İncelenmesi”, 9. Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu Elazığ, s.1070-1071

Efe, R., 1997, Coğrafyada Yeni Yaklaşımlar, Coğrafya Eğitiminde Çağdaş Metod ve Teknikler. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:1.

Engin, İ., Akbaş, Y. ve Gençtürk, E., 2003, 1. Coğrafya Kongresinden Günümüze Liselerimizde Müfredat Programlarındaki Değişimler. Milli Eğitim Dergisi, Sayı:157,

Garipağaoğlu, N., 2001 Gezi Gözlem metodunun Coğrafya Eğitimi ve Öğretimindeki Yeri, Marmara Coğrafya Dergisi, cilt:2(3), s:13-30

GFL (Geography For Life), 1994, The National Geography Standarts 1994. Washington D.C.: Geography Education Standarts Project.

İncekara, S., 2007; Ortaöğretim Coğrafya Eğitiminde Uluslararası Eğilimler ve Türkiye Örneği. Marmara Coğrafya Dergisi Sayı:16, sayfa: 109- 130

Kızılçaoğlu, A., Taş, H. İ., 2007; İlköğretim ikinci kademede coğrafya eğitimi ve Öğretimi: öğrenme alanları ve kazanım boyutu. Marmara Coğrafya Dergisi Sayı:16,

Küçükahmet, L., 1998; Öğretim İlke ve Yöntemleri (Genişletilmiş 9. Baskı), Alkım Yay., Ankara, sayfa: 41

Okan Y., 2004; İlköğretim Sosyal bilgiler derslerinde Görsel Materyal Kullanımı ile Coğrafya Konularının Eğitim ve Öğretimi. Milli eğitim Dergisi Yaz 2004, Sayı: 163, sayfa: 02

Özçağlar, A., 2001; Coğrafya’ya Giriş. Ankara, Hilmi Usta Matbaacılık.

Özgen, N.,2009; Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Teknolojisinin Coğrafya Öğretimindeki İşlevselliği: Göç Konusu ile İlgili Örnek Bir Ders Uygulaması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. Cilt: 9, s:4

Planning & Landscape Fieldworkhttp://www.sed.manchester.ac.uk/ aboutus/search/index.asp?q=trip&btnG=Search&site=SED& client=SED (02.02.20011 tarihinde indirilmiştir).

Tomal, N., 2004; Lise Coğrafya Öğretmenlerimizin Kullandıkları Öğretim Yöntemleri. Milli Eğitim Dergisi. Bahar- 2004, Sayı 162.

Üçışık, S. ve Sekin S., 2001; Lise Coğrafya Dersi Öğretim Programının Amaçlarına Yönelik Eleştirel Bir Yaklaşım. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı 4, s.49- 59

Ünlü, M., 2001; İlköğretim Okullarında Coğrafya Eğitim ve Öğretimi. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı: 4, s.31-48

Ünlü, M., Üçışık, S., Özey, R., 2002; Coğrafya Eğitim ve Öğretiminde Haritaların Önemi. Marmara Coğrafya Dergisi sayı: 5, s.9- 25.

Kaynak Göster