Askeri bir tersaneye bağlı atölyelerin karşılaştırmalı verimlilik değerlendirmesi: Bir veri zarflama yöntemi uygulaması

Mevcut çalışmada Türk Deniz Kuvvetleri tersanelerinden birine bağlı atölyelerin göreli verimliliklerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu askeri tersanede, verimlilik ölçümünün birbirini izleyen yıllar itibariyle 6 aylık dönemler halinde atölyeler bazında yapılarak değerlendirilmesi ile, (1) her bir organizasyonel birimin (atölyelerin) diğerleri ile karşılaştırıldığında ne düzeyde verimli olduğu, (2) düşük verimli olan birimlerin daha verimli olabilmek için hangi girdi/çıktı değerlerini iyileştirmesi gerektiği ve (3) verimlilik değerlerini etkileyen önemli faktörlerin neler olduğu ortaya konmuştur. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgulardan yola çıkılarak, atölyelerin verimini etkileyen en önemli faktörlerin kayıp işçilik ve boş üretici miktarlarının olduğu görülmüş ve bu sonuç korelasyon ve regresyon analizleri ile de gösterilmiştir.

The aim of this study is to measure and evaluate the efficiencies of ship building and maintenance shops performing under one of the Turkish Navy Shipyards. As a result of 6-months-period comparative shop performance evaluations, the study puts forward (1) the comparative efficiency ratings of each job shop, (2) the level of required modifications to the particular input and output values for making inefficient shops more efficient, and (3) the factors that could affect the efficiency scores. Based on the results obtained from the correlation and regression analyses, it is observed that the most important factors influencing the efficiency of job shops are the quantities of lost workforce and unidentified jobs.

Kaynakça

1.Anderson, D.R.; Sweeney, DJ. ve Williams, T.A. (1991) "An Introduction to Management Secience", West Publishing Co.

2.Atikbay, T. (2001) "Türk Kara Kuvvetleri'nde Veri Zarflama Analizi ile Performans Değerlendirmesi", Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

3.Banker, R.D. ve Morey, R.C.,(1986a),"Efficiency Analysis for Exogeneously Fixed Inputs and Outputs", Operations Research,Vol.34,No:4,513-21.

4.Banker, R.D. ve Morey, R.C., (1986b), "The Use of Categorical Data in data Envelopment Analysis", Management Science, Vol. 32, No:12,1613-1627.

5.Berk, E.; Baysal, M. E.; Çerçioğlu, H. Ve Toklu, B. (2004) "F-16 Savaş Uçağı Filolarının Veri Zarflama Analizi İle Performans Ölçümü".

6.Bessent, A.M. ve Bessent, E.W. (1980) "Determining the Comparative Efficiency of Schools Through Data Envelopment Analysis", Educational Administration Quarterly, Vol: 16, No:2, 57-75.

7.Bessent, A.M.; Bessent, E.W.; Elam, J. ve Long, D. (1984) "Educational Productivity Council Employs Management Science Methods to Improve Educational Quality", Interfaces, Vol.14, No:4, 1-8.

8.Bessent, A.M.; Bessent, E.W.; Kennington, J. ve Reagan, B. (1982) "An Aplication of Mathematical Programming to Assess Productivity in the Houston Independent School District", Management Science, Vol.32, No: 12, 1355-1367.

9.Boussofiane, A.; Dyson, R.G. ve Thanassoulis, E.(1991)"Applied Data Envelopment Analysis", European Journal of Operational Research, Vol. 52.,1-15.

10.Bowlin, W.F. (1987) "Evaluating the Efficiency of US Air Force Real Property Maintenance Activities", Journal of the Operational Research Society, Vol. 38, No:2, 127-135.

11.Bülten (2001), İstanbul Tersanesi Komutanlığı İşletme Müdürlüğü Yıllık İstatistik Bülteni, İstanbul

12.Bülten (2002), İstanbul Tersanesi Komutanlığı İşletme Müdürlüğü Yıllık İstatistik Bülteni, İstanbul

13.Bülten (2003), İstanbul Tersanesi Komutanlığı İşletme Müdürlüğü Yıllık İstatistik Bülteni, İstanbul.

14.Byrnes, P. ve Fare, R. (1987) "Surface Mining of Coal: Efficiency of U.S. Interior Mines", Applied Economics, Vol: 19,1665-1673. 15.Byrnes, P.; Fare, R.; Grosskopf S. ve Lovell, C.A.K. (1988) "The Effect of Unions on Productivity", U.S. Surface Mining of Coal, Management Science, Vol:34, No:9, 1037-1053.

16.Capettini, A,; Ditmann, D.A. ve Morey, R.C. (1985) "Reimburstment Rate Setting for Medicaid Prescription Drus Based on Telative Efficiencies", Journal of Accounting and Public Policy, Vol;4 No:2, 83-110.

17.Charnes, A.; Cooper, W.W. ve Rhodes, E. (1978) "Evaluating Program and Mangerial Efficiency: An Application of data Envelopment Analysis to Program Follow Through", Management Science, Vol.27, No:6, 668-697.

18.Clarke, R. L. (1992) "Evaluating USAF Vehilce Maintenance Productivity Over Time: An Application of Data Envelopment Analysis", Decision Sciences, Vol.23, 376-384.

19.Eechambadi, N.V. (1985) " Efficiency Analysis of Market Response and the Mix: Extending Data Envelopment Analysis to a Competitive Environment", Yayınlanmamış Doktora Tezi, University of Texas at Austin.

20.Elyasiani, E. ve Mehdian S.M. (1990) "A Nonparametic Approach to Measurement of Efficiency and Technological Change: The case of Large U.S. Commercial Banks", Journal of Financial Sevices Research, No:4, 157-168.

21.Fare, E.; Grabowski, R. ve Grosskopf S. (1985) "Technical Efficiency of Philippine Agriculture" Applied Economics, Vol.17, 205-214.

22.Golany,B. (1988) "A note on Including Ordinal Relations Among Multipliers in DEA",Management Science, Vol.34, No:8, 237-50.

23.Karacaer, Ş. (1998) Antalya Yöresindeki 4 ve 5 Yıldızlı Otellerde Toplam Etkinlik Ölçümü, Bir Veri Zarflama Analizi Uygulaması, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

24.Karsak, E.E. ve İşcan, F. (2000) "Çimento Sektöründe Göreli Faaliyet Performanslarının Ağırlıklı Kısıtlamaları Ve Çapraz Etkinlik Kullanılarak Veri Zarflama Analizi İle Değerlendirilmesi", Endüstri Mühendisliği Dergisi, Ciltli, Sayı:3,2-10

25.Kartopu,M.(2000)"Organizational Performance Measurement Aircraft Maintenance System For Army Aviation", Yüksek LisansTezi, Yeditepe Üniv.

26.Lewin, A.Y.; Morey, R.C. ve Cook, T.J. (1982) "Evaluating the Administrative Efficiency of Courts", OMEGA, Vol. 10, No:4, 41-57.

27.Nunamaker, T.R. (1983) " Measuring Routine Service Effiency : A comprasion of Cost per Patient Day and Data Envelopment Analysis Models", Health Services Research, Vol. 18, No:2,183-205.

28.Oral, M. ve Yolalan, R. (1990) " An Emprical Study on Measuring Operating Efficiency and Profitabilty of Bank Branches", European Journal of Operational Research, Vol.46, No:3, 282-294.

29.Parkan Ç.(1987)"Measuring Efficiencies of Service Operations: An Application to Bank Branches" Engineering Costs&Production Economics 237-42.

30.Rangan, N.; Grabowski, R.; Aly, H.Y. ve Pasurka, C. (1988) "The Technical Effiency of US Banks, Economic Letters, Vol.28,169-175.

31.Roll, Y.; Golan, B. ve Seroussy, D. (1989) "Measuring The Efficiency of Maintenance Units in The Israeli air Force", European Journal of Operational Research, Vol.43, 136-142.

32.Sengupta, J.K. (1987a) "Production Frontier Estimation to Measure Efficiency: A Critical Evaluation in Light of Data Envelopment Analysis", Managerial and Decision Economics, Vol.8, No:2, 93-99.

33.Sherman, H.D. ve Gold, F. (1985) "Bank Branch Operating Efficiency: Evaluation with Data Envelopment Analysis", Journal of Banking and Finance, Vol.9, No:2,297-315.

34.Sun, D.B. (1988) " Evaluation of Managerial Performance in Large Commercial Banks by Data Envelopment Analysis", Yayınlanmamış Doktora Tezi, The University of Texas at Austin.

35.Sun, S. (2004) "Assessing Joint Maintenance Shops in The Taiwanese Army Using Data Envelopment Analysis", Journal of Operations Management, Vol.22, 233-245.

36.Thanassoulis, E. (2001) Introduction to the Theory and Application of Data Envelopment Analysis, Kluwer Academic Publishers, Norwell, Massachusetts, USA.

37.Thompson, R.G.; Singleton, F.D., Thrall, R.M. ve Smith, B.A., (1986) "Comparative Site Evaluations for Locating a High Energy Physics Lab in Texas, Interfaces, Vol.16, No:8, 35-49.

38.Ulucan, A. (2002) "Şirket performanslarının Ölçülmesinde Veri Zarflama Analizi Yaklaşımı; Genel ve Sektörel Bazda Değerlendirmeler", Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 18, 405-418.

39.Ulucan, A. (2002) "ISO 500 Şirketlerinin Etkinliklerinin Ölçülmesinde Veri Zarflama Analizi Yaklaşımı, Farklı Girdi Çıktı Bileşenleri ve ölçeğe Göre Getiri Yaklaşımları İle Değerlendirmeler", Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt:5-72, 185-202.

40.Vasiloglou, M. Ve Giokas D. (1990) "A Study of Relative Effiency of Bank Branches: An Application of Data Envelopment Anlysis", Journal of Operational Research Society, Vol.41, No:7, 591-597.

41.Yaşar, O. (2000) "Organizasyonel Performans Ölçümü ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nde Veri Zarflama Analizi ile Performans Değerlendirmesi", Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

42.Yolalan, R. (1993) İşletmelerarası Göreli Etkinlik Ölçümü, Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları, Yayın No: 483, Ankara.

Kaynak Göster