SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI

Bu makale, Adalet Ağaoğlu’nun son romanı Dert Dinleme Uzmanı’nı, sosyolojik bağlamda değerlendirmektedir. Roman, Türk toplumunun 1980 darbesinden sonraki dönemini toplumsal planda aktarmaktadır. Bu yüzden, roman sosyolojik okuma modeliyle incelenecektir. Sosyolojik okuma, sosyolojinin verileri kullanılarak gerçekleştirilen bir eleştiri metodudur. Edebiyat-sosyoloji ilişkisi çerçevesinde geliştirilen bu eleştiri metoduna göre değerlendirilen Dert Dinleme Uzmanı; Türk Dil Kurumu, YÖK gibi kurumları askerî vesayet bağlamında incelemekte, Türk Dil Kurumunu dilde sadeleşme bağlamında eleştirmektedir. Romanda kadınların toplumsal hayatta yaşadığı zorluklara değinilmekte Cumhuriyet kadınının kadınlar üzerinde kurduğu baskılar söz konusu edilmektedir. Sosyal ilişkileri zayıflayan bireylerin yalnızlaşması ve Dert Dinleme Uzmanı’na başvurması, böylece yalnızlıktan kurtulmaya çalışmaları üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, ekonomik sıkıntılar, toplumsal sınıflara bağlı olarak yansıtılmaktadır. Çalışmada, bütün bu konular literatür taraması yöntemiyle ele alınmış, sosyolojik okuma modeli ve Adalet Ağaoğlu’nun roman-birey-toplum ilişkisine dair fikirleri verildikten sonra Dert Dinleme Uzmanı isimli roman sosyolojik okuma yöntemiyle ele alınmıştır. Bu bağlamda, birey-toplum ilişkisi, toplumu oluşturan bireylerin ideoloji tarafından biçimlendirilmesi romanda yer alan sosyolojik okumaya elverişli konulardır.

SOCIOLOGICAL ANALYSIS ATTEMPT: ADALET AGAOGLU'S NOVEL NAMED DERT DİNLEME UZMANI

This article evaluates the latest novel of Adalet Ağaoğlu in a sociological context. The novel narrates the period of Turkish society after the 1980 coup in the social plan. Therefore, the novel was investigated using a sociological analysis mode in this study. Sociological analysis is a method of criticism using the data of sociology. Investigated in accordance with this criticism method developed within the framework of literature-sociology relationship, Dert Dinleme Uzmanı examines institutions such as the Turkish Language Institution and Council of Higher Education in the context of military tutelage, and criticizes the Turkish Language Institution in the context of simplification in language. In the novel, the difficulties faced by women in social life, and the pressures of the Republic on women are mentioned. It is emphasized that individuals with weakened social relations become lonely and apply to Dert Dinleme Uzmanı, thus trying to get rid of loneliness. In addition, economic troubles are reflected depending on social classes. In the study, all these issues were handled with the method of literature review, and after Adalet Ağaoğlu's ideas about the novel-individual-society relationship, the novel called Dert Dinleme Uzmanı was addressed with the sociological analysis method. The results obtained from the examination are presented in the conclusion part of the study.

Kaynakça

Adorno, T. L. W. (2004). “Lirik Şiir ve Toplum”, Edebiyat Yazıları, İstanbul: Metis Yay.

Ağaoğlu, A. (1996). “Sadece Yazmadan Edemediğim İçin Yazıyorum”, Başka Karşılaşmalar, İstanbul: Yapı Kredi Yay.

Ağaoğlu, A. (2014). “Kim Neyi Yazacak?”, Geçerken, İstanbul: Everest Yayınları.

Ağaoğlu, A. (2014). Dert Dinleme Uzmanı, İstanbul: Everest Yayınları.

Alver, K. (2006). “Edebiyatın Sosyolojik İmkânı”, Edebiyat Sosyolojisi, Köksal Alver (ed). Ankara: Hece Yay.

Andaç, F. (2000). Adalet Ağaoğlu Kitabı (Nehir Söyleşi). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Aydın, E. (2009). “Edebiyat-Sosyoloji İlişkisinde Sosyolojik Kaynak ve Ölçütler”, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic,4 :357-370.

Aytaç, G. (2005). Edebiyat ve Kültür. Ankara: Hece Yay.

Bauman, Z. (1999). Sosyolojik Düşünmek, Abdullah Yılmaz (çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Escarpit, R. (1968). Edebiyat Sosyolojisi, Ali Türkay Yazıcı (çev.) İstanbul: Remzi Kitabevi.

Kabacalı, A. (1994). ‘An’ların Uzun Soluklu Yazarı-Adalet Ağaoğlu, İstanbul: Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş.

Karpat, K. (1962). Türk Edebiyatında Sosyal Konular, İstanbul: Varlık Yay.

Moran, B. (2003). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, İstanbul: İletişim Yay.

Timuçin, A. (1978). “Adalet Ağaoğlu’na Sorular.” (Söyleşi), Felsefe Dergisi. 4. Temmuz Eylül, ss. 190-205.

Tüzer, İ., Hüküm, M. (2019). Edebiyat Sosyolojisi, Ankara: Akçağ Yayınları.

Uzun, D. (2008). Adalet Ağaoğlu’nun Romanlarında Sosyal Meseleler, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Wellek, W., Wellek R. A. (1983). Edebiyat Biliminin Temelleri, Ahmet Edip Uysal (çev.) Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { akademik-hassasiyetler922714, journal = {Akademik Hassasiyetler}, issn = {2148-5933}, address = {}, publisher = {Hüzeyfe Süleyman ARSLAN}, year = {2021}, volume = {8}, pages = {331 - 348}, doi = {}, title = {SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI}, key = {cite}, author = {Yavuz, Menekşe} }
APA Yavuz, M. (2021). SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI . Akademik Hassasiyetler , 8 (16) , 331-348 .
MLA Yavuz, M. "SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI" . Akademik Hassasiyetler 8 (2021 ): 331-348 <
Chicago Yavuz, M. "SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI". Akademik Hassasiyetler 8 (2021 ): 331-348
RIS TY - JOUR T1 - SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI AU - Menekşe Yavuz Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - DO - T2 - Akademik Hassasiyetler JF - Journal JO - JOR SP - 331 EP - 348 VL - 8 IS - 16 SN - 2148-5933- M3 - UR - Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Akademik Hassasiyetler SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI %A Menekşe Yavuz %T SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI %D 2021 %J Akademik Hassasiyetler %P 2148-5933- %V 8 %N 16 %R %U
ISNAD Yavuz, Menekşe . "SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI". Akademik Hassasiyetler 8 / 16 (Ağustos 2021): 331-348 .
AMA Yavuz M. SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI. Akademik Hassasiyetler. 2021; 8(16): 331-348.
Vancouver Yavuz M. SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI. Akademik Hassasiyetler. 2021; 8(16): 331-348.
IEEE M. Yavuz , "SOSYOLOJİK OKUMA DENEMESİ: ADALET AĞAOĞLU’NUN DERT DİNLEME UZMANI ADLI ROMANI", Akademik Hassasiyetler, c. 8, sayı. 16, ss. 331-348, Ağu. 2021