Türkiye Bitkisel ve Hayvansal Üretim Değerlerinin Bölgesel Düzeyde Panel Endeks ile Karşılaştırmalı Analizi

Bu çalışmada, Türkiye’de son 12 yılda Düzey  bölgelerinin bitkisel üretim ve hayvancılık faaliyeti üretim değeri performansı ve çiftçilerin tarımsal desteklerden yararlanma düzeyleri bölgesel düzeyde hesaplanan Panel Veri Endeksi ile karşılaştırılmaktadır. Türkiye’de tarımsal üretim değeri en fazla TR3 bölgesinde gerçekleşmiştir. Bu durumun gerçekleşmesinde tarım sektörüne tarımsal politika araçlarıyla sağlanan desteklerin önemli katkısı olduğu söylenebilir. Çünkü TR3 bölgesi, TRC bölgesinden sonra en fazla tarımsal destek alan bölgedir. TR3 bölgesini, tarımsal üretim değeri açısından sırasıyla, TR7, TR5 ve TRC bölgeleri izlemektedir. TR9 ve TRC bölgelerinde bitkisel üretim faaliyetinde kullanılan desteğin üretim değerine yansıması bazı yıllarda belirgin olarak görülmektedir.  TR9 bölgesinde fındık ve çay, TRC bölgesinde stratejik bir ürün olan pamuk üretildiği için desteklemenin etkisi doğrudan görülebilmektedir. Hayvancılık faaliyeti yapan çiftçilere verilen destek 2013 yılına kadar artarak maksimum düzeye ulaşmıştır. Daha sonraki dönemde desteklemenin azalmasıyla birlikte hayvansal üretim değerinin de düştüğü görülmektedir. Hayvancılık faaliyeti bölgesel üretim değeri performanslarına göre TRC bölgesi, son dönemde hayvansal üretim değeri açısından 2013 yılında 128, 2014 yılında 125 panel endeks değeri ile diğer bölgeler ve yıllara göre en iyi performansı göstermiştir. Diğer ifadeyle, son yılda diğer bölgelere göre %25 daha fazla hayvansal üretim değeri gerçekleşmiştir. TR5, TR6, TRA, TRC ve TR7 bölgelerinde, son dönemde, hayvansal üretim değerinin panel endeks değeri 100’ün üzerindedir. 

Comparative Analysis of Turkey's Crop and Livestock Productıon Values at Regional Level Using a Panel Data Index

This study compares the performance of NUTS I Level regions regarding crop and livestock production and the level of agricultural subsidies granted to farmers in the last 12 years using a Panel Data Index calculated at regional level. The region TR3 is the region where the highest agricultural production took place in Turkey. It may be said that the subsidies granted to the agricultural sector through agricultural policy instruments have significantly contributed to this because it is the region that receives the highest amount of agricultural subsidy, following the region TRC. The region TR3 is followed by the regions TR7, TR5 and TRC in terms of agricultural production. The subsidies received by the regions TR9 and TRC and their implications in crop production can be conspicuously seen in some years. As hazelnut and tea are produced in the region TR9 and cotton, as a strategic product, is produced in the region TRC, the effect of subsidies can be directly observed. The subsidies granted to livestock breeders rose until 2013 and reached its maximum level. When the subsidies diminished after 2013, the livestock production dropped as well. As to the livestock production performance of the regions, the region TRC had the best performance among all regions, with a panel index value of 128 in 2013 and 125 in 2014. In other words, it had a livestock production value that was 25% higher than the other regions in the last year. Panel index values of livestock production in the regions TR5, TR6, TRA and TR7 in the last period are above 100.

___

  • GTHB (2013a). 2013-2017 Stratejik plan. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara.
  • GTHB (2016b). Çiftçi kayıt sistemi tarımsal destekleme istatistikleri. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara.
  • Longhi S, and Nandi A, (2015). A Pratical Guide to Using Panel Data. London.
  • RG (2016a). Bitkisel üretime destekleme ödemesi yapılmasına dair tebliğ. Resmi Gazete, Ankara.
  • RG (2016b). Hayvancılık Desteklemeleri Hakkında Uygulama Esasları Tebliği. Resmi Gazete, Ankara.
  • RG (2006c). Tarım Kanunu (5488). Resmi Gazete, Ankara.
  • TÜİK (2016a). Bölgesel İstatistikler. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara.
  • TÜİK (2016b). Tarımsal İstatistik Veri Tabanı. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara.
  • Yavuz F, Işık H, Demir N, (2009). Destekleme politikalarının hayvancılık sektörü üzerine etkilerinin bölgesel karşılaştırmalı analizi. TÜBİTAK TOVAG Proje 108O269, 2009: 1-127.
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi-Cover
  • ISSN: 1308-7576
  • Başlangıç: 1991
  • Yayıncı: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi