İlkokul ve Ortaokullarda Görevli Öğretmenlerin Eleştirel Düşünmeye İlişkin Farkındalıkları

Eleştirel düşünme, bireylerin düşüncelerini mantık süzgeçlerinden geçirerek, alternatiflerin gözden geçirilmesi, açık ve doğru bilgilere dayanan bir düşünme sürecini kapsar. Okulun ve dolayısıyla eğitimcilerin rolü, eleştirel düşünme açısından düşünüldüğünde; çok yönlü düşünme, sorgulama, ayrıntıya girme gibi yolları kullanma açısından oldukça önemlidir. Bu bağlamda öğretmenlerin eleştirel düşünmeye ilişkin farkındalıklarının incelendiği bu çalışmada 42 öğretmenden yazılı bir form aracılığıyla veriler toplanmıştır. Öğretmenlerin sundukları metaforların analiz edilmesi sonucunda metaforları açıklayan farklı bakış açılarından yararlanmak, çok yönlü ve boyutlu düşünme, sorgulama, akıl yürütme ve muhakeme gibi kategorilere ulaşılmıştır. Genel olarak öğretmenlerin kullandıkları metaforlar ve verdikleri örneklerin benzer şekilde eleştirel düşünme tanımlamaları ile tutarlı oldukları ve eleştirel düşünmeyi doğru şekilde açıkladıkları görülmüştür.

Primary and Middle School Teachers’ Awareness Regarding Critical Thinking

Critical thinking consists of a thinking process based on explicit and correct knowledge running through alternatives and intellectualizing individuals’ ideas. The role of school and thereby educators is essential in terms of managing thinking by different ways such as multilateral thinking, inquiry, entering into details regarding critical thinking, In this sense, within this study, the awareness of teachers regarding critical thinking was analyzed and the data was collected from 42 teachers through a written form. As a result of analyzing teachers’ metaphors, some categories such as utilizing from various points of views, multilateral and multidimensional thinking, inquiry, reasoning and judgement were reached. Generally, it was seen that metaphors and examples teachers used were consistent with their critical thinking definitions and they described critical thinking in a right way.

Kaynakça

Alkın-Şahin, S. & Gözütok, F. D. (2013). Eleştirel düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışları envanteri (EDDÖDE): Geliştirilmesi ve uygulanması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 223-254.

Aybek, B. (2010). Örneklerle düşünme ve eleştirel düşünme. Adana: Nobel Kitabevi.

Carpenter, J. (2008). Metaphors in qualitative research: shedding light or casting shadows?. Research in Nursing & Health, 31, 274-282.

Ekinci, Ö., & Aybek, B. (2010). Öğretmen adaylarının empatik ve eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 9(2), 816-827.

Facione, P. A. (2007).Critical thinking: What it is and why it counts (2007 update). Millbrae, CA: Insight-Assessment/California Academic Press LLC. Retrieved from www.insightassessment. com/pdf_files/what&why2006.pdf.

Gelen, İ. (2002). Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde düşünme becerilerini kazandırma yeterliklerinin değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(10), 100-119.

Karadüz, A. (2010). Dil becerileri ve eleştirel düşünme. Turkish Studies, 5(3), 1566-1593.

Kartal, T. (2012). İlköğretim fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 279-297.

Koç-Erdamar, G., & Bangir-Alpan, G. (2017). Eleştirel düşünme algısı: Lise öğretmenleri üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(62), 787-800.

Korkmaz, Ö. (2009). Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilim ve düzeyleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 1-13.

Lipman, M. (1987). Critical thinking: What can it be? Analytic Teaching, 8(1), 5-12.

Mason, M. (2008). Critical thinking and learning. Oxford: Blackwell Publishing.

McPeck, J. E. (2017). Critical thinking and education. New York: Routledge.

Narin, N., & Aybek, B. (2010). İlköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 336-350.

Norris, S. P. (1985). Synthesis of research on critical thinking. Educational Leadership, 42(8), 40-45.

Nosich, M. G. (2012). Eleştirel düşünme ve disiplinlerarası eleştirel düşünme rehberi (B. Aybek, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.

Palavan, Ö., Gemalmaz, N., & Kurtoğlu, D. (2015). Sınıf öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerisine ve eleştirel düşünme becerisinin geliştirilmesine yönelik görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(30), 26-49.

Paul, R., & Elder, L. (2010). The miniature guide to critical thinking concepts and tools. Dillon Beach: Foundation for Critical Thinking Press.

Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459- 496.

Semerci, Ç. (2003). Eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 28(127), 64-70.

Şen, Ü. (2009). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme tutumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Zeitschrift für die Welt der Türken, 1(2), 69-89.

Şengül, C., & Üstündağ, T. (2009). Fizik öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimi düzeyleri ve düzenledikleri etkinliklerde eleştirel düşünmenin yeri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 237-248.

Tanrıöğen, A. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri (2. baskı). Ankara: Anı Yayıncılık

Tümkaya, S. & Aybek, B. (2008). Üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerinin sosyo-demografik özellikleri açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 387-402.

Kaynak Göster

Yükseköğretim ve Bilim Dergisi
  • ISSN: 2146-5959
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 2011

1.6b544

Sayıdaki Diğer Makaleler

Üniversite Sıralama Sistemlerindeki Üniversite Adlarının Standardizasyon Sorunu: “University Ranking by Academic Performance (URAP)” Örneği

GÜLEDA DOĞAN, Umut AL

An Exploration of Graduate Learners’ Academic Attributions: A Case Study from Higher Education Context

Yılmaz SOYSAL, Somayyeh RADMARD

Dünya Üniversiteler Sıralaması: Genişletilen Gösterge Setine Göre Sıralamada Oluşan Farklılıklar

BARIŞ USLU

Eğitim Programları ve Öğretim Yüksek Lisans Programı İhtiyaç Analizi

Şeyma ŞAHİN, Burcu ÖKMEN, Zeynep BOYACI, Abdurrahman KILIÇ, Abdullah ADIGÜZEL

Evaluation of Peer Mentoring Program in Higher Education: Does it Support Smooth Transition of New Faculty to the Academia?

ESRA ERET, Oya YERİN GÜNERİ, Yeşim ÇAPA AYDIN

Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeğinin Uygulamalı Olarak Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Yılmaz SOYSAL, Somayyeh RADMARD, Ali Yiğit KUTLUCA

Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerilerine İlişkin Öz-yeterlik Algılarının Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimlerini Yordama Gücü

İSHAK KOZİKOĞLU, Nebi ALTUNOVA

2023 Eğitim Vizyonu ve Mesleki ve Teknik Eğitimde Yeni Hedefler

Mahmut ÖZER

İlkokul ve Ortaokullarda Görevli Öğretmenlerin Eleştirel Düşünmeye İlişkin Farkındalıkları

BİRSEL AYBEK, Ece YOLCU

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Eğitimi Alan Lisans Öğrencilerinin Mesleki Kaygı Düzeylerinin Belirlenmesi

Sevgi ÖZDİNÇ, Yağmur BİÇİCİ, Miraç ÇAMUR, Fatma Nesrin TURAN