Çevre Mühendisliği Lisans Eğitiminde Kirlilik Önleme Odaklılığının Değerlendirilmesi

Günümüzde çevrenin ve doğal kaynakların bir bütün olarak korunması oldukça önemli hale gelmiştir. Buna bağlı olarak ülkelerin çevre politikalarında ve çevreyle ilgili düzenlemelerinde kirlilik önleme stratejilerine ağırlık verilmektedir. Ancak kirlilik önleme yaklaşımını hayata geçirebilmek için konu ile ilgili alanlarda teknik bilgi ve birikime sahip uzmanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu konudaki ihtiyacın karşılanması için üniversitelerin lisans programlarında kirlilik önleme yaklaşımını temel alan eğitim konularına yer verilmesi gerekmektedir. Çevre mühendisliği konunun tam olarak ele alınabilmesi için bu alanda yer alan en uygun mühendislik dallarından biridir. Bu sebeple çevre mühendisliği eğitiminde kirlilik önleme odaklı lisans derslerine daha çok gerek duyulmaktadır. Yapılan bu çalışmada, ülkemizde bulunan 46 üniversitedeki çevre mühendisliği bölümlerinin ders katalogları ve ders içerikleri detaylı olarak incelenerek toplam 180 alan dersi kirlilik önleme içerikleri açısından çoklu kriter analizine (MCA) göre değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre kirlilik önleme temelli yaklaşımlar çevre mühendisliği lisans eğitiminin temel hedefleri arasında yer almasına rağmen 180 lisans dersinin ancak ortalama %1.8’i kirlilik önleme odaklı derslerden oluşmaktadır. Bununla birlikte çevre mühendisliği lisans derslerinin %11’i kirlilik önlemeye katkısı bulunduğu ve %5’inin ise tamamen kirlilik önleme odaklı ders içeriklerine sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca üniversitelerdeki çevre mühendisliği lisans eğitiminin mevcut ihtiyaçlara daha iyi cevap verebilmesi, ülkemizin sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlanması, çevre ve doğal kaynaklarımızın korunması ve mezunların istihdam olanaklarının artırılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.

Evaluation of Pollution Prevention Focus in Environmental Engineering Undergraduate Education

Nowadays protection of the environment and natural resources as a whole has become very important. Consequently, environmental policies and regulations of countries focused on pollution prevention strategies. However, specialists in the related fields with technical knowledge and accumulation are needed in order to apply the pollution prevention approaches. In order to meet this requirement, education issues based on the pollution prevention approach should be included in the undergraduate programs of universities. Environmental engineering is one of the most appropriate engineering branches in this field to handle the issues completely. Therefore, the courses focused on pollution prevention are needed more in environmental engineering education. In this study, the course catalogs and course contents of the environmental engineering departments at 46 universities in our country have been examined in detail and total 180 undergraduate courses were evaluated by employing multiple criterion analysis (MCA) in terms of pollution prevention contents. According to the obtained results, although the pollution prevention based approaches were among the aims of environmental engineering education, average 1.8% of 180 undergraduate courses were pollution prevention focused. Besides, 11% of the environmental engineering undergraduate courses contributed to pollution prevention and 5% were completely pollution prevention oriented. In addition, suggestions were presented about environmental engineering undergraduate education such as meeting existing needs, contributing to the sustainable development of our country, protection of our environment and natural resources and increasing employment opportunities.

Kaynakça

Aksoy, A., & İmamoğlu, İ. (2011). Çevre mühendisliğinin geleceğine yönelik görüşler. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası 2. Çevre Mühendisliği Eğitimi ve Meslek Alanındaki Gelişmeler Çalıştayı (pp. 113-125). 25-26 Mart, Antalya.

Aktas, C. B., Whelan, R., Stoffer, H., Todd, E., Kern, & C. L. (2015). Developing a university-wide course on sustainability: A critical evaluation of planning and ımplementation. Journal of Cleaner Production, 106, 216-221. Retrieved from https://digitalcommons.newhaven.edu/cgi/viewcontent. cgi?referer=https://www.google.com/&httpsredir=1&article= 1001&context=civilengineering-facpubs

Budak, Ç. (2014). Endüstrilerde temiz üretim ve su minimizasyonu yaklaşımları AB ve Türkiye’de temiz üretim uygulamaları: Tekstil endüstrisi örneği. Çevre ve Şehircilik Uzmanlık Tezi. T. C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü, Ankara.

Cebeci, M. S., & Yılmaz, Z. (2014). Ülkemizde çevre mühendisliği eğitimi. II. Uluslararası Çevre ve Ahlak Sempozyumu (ISEM 2014) (pp.1265-1270). 24-26 Ekim, Adıyaman.

Demirer, G. N. (2001). Temiz üretim/kirlilik önleme kavramı ve çevre mühendisliği eğitimi. 4. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, TMMOB Çevre Mühendisleri Odası (pp. 212-221). 7-10 Kasım, İçel.

European Union (EU). (2010). Directive 2010/75/EU of the European Parliament and of the Council of 24 November 2010 on industrial emissions (integrated pollution prevention and control). Journal of the European Communities, L 334, 17–119.

Güngör, T. K. (2012). Sürdürülebilir kalkınma eğitimi. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 143, 26-28.

Kaya, M. F., & Tomal, N. (2011). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı’nın sürdürülebilir kalkınma eğitimi açısından incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırma Dergisi 1(2), 49-65.

Keskinler, B. (2011). Çevre teknolojilerinde yeni yaklaşımlar ve çevre mühendisliği eğitimi. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası 2. Çevre Mühendisliği Eğitimi ve Meslek Alanındaki Gelişmeler Çalıştayı (pp. 155-157). 25-26 Mart, Antalya.

Klimova, A., & Rondeau, E. (2017). Education for cleaner production in ınformation and comminication technologies curriculum. International Federation of Automatic Control, 50(1), 12931-12937.

Koç, D. (2013). Verimlilik Stratejisi ve Eylem Planı (2014-2017): Durum analizi IV-temiz üretim (taslak). Ankara: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü.

Kotan, T., & Bakan, G. (2007). Çeşitli endüstrilerde temiz üretim uygulamaları ve performans çalışmalarının araştırılması. 7. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, Yaşam Çevre Teknoloji (pp. 737-742). 24-27 Ekim, İzmir.

Laforest, V. (2014). Assessment of emerging and innovative techniques considering best available technique performances. Resources, Conservation and Recycling, 92, 11-24.

Martin, M. J. (2001). Incorporating cleaner production and environmental management systems in environmental science education at the University of Girona. International Journal of Sustainability in Higher Education, 2(4), 329-338.

Topal, M., & Arslan, E. I. (2010). Türkiye’de çevre mühendisliği bölümleri ve eğitimi. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 26(1), 34-49.

T. C. Resmi Gazete (2011).Tekstil sektöründe entegre kirlilik önleme ve kontrolü tebliği. Yayımlandığı Tarih: 14. 12. 2011. Sayı: 28142. Retrieved from http://www.resmigazete.gov.tr/ eskiler/2011/12/20111214-6.htm

Varınca, K. B. (2008). Çevre mühendisliği bölümleri arasında müfredat farklılığı ve eğitim akreditasyonu. 7. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi (pp. 1-8). 24-27 Ekim, İzmir. http:// www.yildiz.edu.tr/~kvarinca/Dosyalar/Yayinlar/yayin014.pdf

Yukseler, H., Uzal, N., Sahinkaya, E., Kitis, M., Dilek, F.B., & Yetis, U. (2017). Analysis of the best available techniques for wastewaters from a denim manufacturing textile mill. Journal of Environmental Management, 203 (Pt 3), 1118-1125. http:// dx.doi.org/10.1016/j.jenvman.2017.03.041

Yücel, M., & Ekmekçiler, Ü. S. (2008). Çevre dostu ürün kavramına bütünsel yaklaşım; temiz üretim sistemi, eko-etiket, yeşil pazarlama. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 320-333.

Yükseköğretim Program Atlası (2017). Çevre mühendisliği programı bulunan tüm üniversiteler. Retrieved from https://yokatlas. yok.gov.tr/lisans-bolum.php?b=10042.

Kaynak Göster

Yükseköğretim ve Bilim Dergisi
  • ISSN: 2146-5959
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 2011

1.6b544

Sayıdaki Diğer Makaleler

The Impact of Emotions on the Well-Being of the English Preparatory Program Instructors

Buse ARAL, ENİSA MEDE

Türkiye’de Mimarlık/Mimari Tasarım Doktora Araştırmalarına Dair Bir İnceleme

Hakan ANAY, Ülkü ÖZTEN, Meltem ÖZTEN ANAY, Yiğit ACAR

Eğitim Programları ve Öğretim Yüksek Lisans Programı İhtiyaç Analizi

Şeyma ŞAHİN, Burcu ÖKMEN, Zeynep BOYACI, Abdurrahman KILIÇ, Abdullah ADIGÜZEL

Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerilerine İlişkin Öz-yeterlik Algılarının Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimlerini Yordama Gücü

İSHAK KOZİKOĞLU, Nebi ALTUNOVA

Türkiye’de Yükseköğretimin Yaygınlaşmasının Toplumsal Tabakalaşmaya Etkisi

CANER ÖZDEMİR

Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin 3+1 Eğitim Modelinden Tatmin Derecelerinin Belirlenmesi: Banaz Meslek Yüksekokulu Örneği

TUBA ŞAHİN ÖREN, Veli Erdinç ÖREN

When Students Become Customers; The Changing Relationship Between the Student and the Academic: A Case Study from Social Sciences in Turkey

Selin ATALAY

Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeğinin Uygulamalı Olarak Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Yılmaz SOYSAL, Somayyeh RADMARD, Ali Yiğit KUTLUCA

Üniversite Sıralama Sistemlerindeki Üniversite Adlarının Standardizasyon Sorunu: “University Ranking by Academic Performance (URAP)” Örneği

GÜLEDA DOĞAN, Umut AL

Evaluation of Peer Mentoring Program in Higher Education: Does it Support Smooth Transition of New Faculty to the Academia?

ESRA ERET, Oya YERİN GÜNERİ, Yeşim ÇAPA AYDIN