II. SÜLEYMAN (1687-1691) DÖNEMİ ÖRNEĞİNDE SİYASETEN KATL ve MÜSADERE UYGULAMASI

Öz Devlet yönetiminde genel sonuçları üzerinden düşünüldüğünde iktidarın gücünü sağlamlaştırmak amacıyla uygulanan siyaseten katl ve müsadere usulü Türk devlet yönetim geleneğinde asırlar boyunca uygunalmıştır. Müsadere uygulamasının ilk örneği Hz. Muhammed döneminde görülmektedir. Siyaseten katlin ilk uygulaması ise Abbasi Devleti’nde ortaya çıkmış, müsadere usulüyle birlikte Türk-İslam devletlerinde uygulanmaya devam etmiştir. Osmanlı Devleti’nde siyaseten katl ve müsadere uygulaması Fatih Sultan Mehmet döneminde kesin olarak uygulanmaya başlamıştır. Fatih Sultan Mehmet Çandarlı Halil Paşa’yı katlettirerek mallarını müsadere ettirmiştir. Siyaseten katl ve müsadere usulündeki artış devletin paraya olan ihtiyacı ile yakından ilişkilidir. Özellikle cezalandırılan memurların sayısında XVII. asırda belirgin bir artışın olması bu tespiti doğrulamaktadır. Bunun en önemli sebebi uzun soluklu savaşlar ve düzenin bozulmuş olması nedeniyle devletin yaşadığı mali sıkıntılardır. Bu makalede savaş ve isyanların yoğun olarak yaşandığı bir dönem olan II. Süleyman’ın hükümdarlığı zamanında, özellikle Bekrî Mustafa Paşa ve Fâzıl Mustafa Paşa’nın zamanında gerçekleşen sayıda siyaseten katl ve müsadere uygulamaları araştırılmıştır. 
Anahtar Kelimeler:

Müsadere, Siyaseten Katl

Kaynakça

Kaynakça Arşiv Kaynakları Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Kamil Kepeci Defterleri, 1675, 1-9. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Mühimme Defterleri, 99, 155/491. Kaynak Eserler Abdullah bin İbrahim Üsküdarî, Vâkı’ât-ı Rûzmerre, Vâkı’ât-ı Sefer-i Sultan Süleyman-ı Sânî, TSMK, 1223. Defterdar Sarı Mehmet Paşa, Zübde-i Vekayiât, Abdulkadir Özcan (Haz.), (1995). Ankara: TTK Yayınları. Celalzade Mustafa Çelebi, Tabakatü’l-Memalik ve Derecatü’l-Mesalik, Ayhan Yılmaz (Haz), (2011). İstanbul: Kariyer Yayıncılık, s.213, 345-346. İbn-i Bibi Selçukname C.1 (Çev. Mürsel Öztürk), (1996). Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları. Silahdar Fındıklılı Mehmet Ağa, Silahdar Tarihi, C. II. (Ahmed Refik Altınay Neşri), (1928). İstanbul. Telif Eserler Karamürsel, Ziya, (1989). Osmanlı Malî Tarihi Hakkında Tetkikler, Ankara: TTK Yayınları. Mumcu, Ahmet, (2007). Osmanlı Devletinde Siyaseten Katl, Ankara: Phoenix Yayınları. Tabakoğlu, Ahmet, (1985). Gerileme Dönemine Girerken Osmanlı Maliyesi, İstanbul: Dergâh Yayınları. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1988). Osmanlı Merkez ve Bahriye Teşkilatı, Ankara: TTK Yayınları. Makaleler Akyılmaz, Sevgi Gül, (2008). Osmanlı Devleti’nde Yönetici sınıf Açısından Müsadere Uygulaması. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sayı: 1-2, XII, ss. 389-420. Öğün, Tuncay, (2006). Müsâdere”, DİA, C. 32, İstanbul, ss. 67-68. Özaydın, Abdülkerim, (2002). Kündürî. DİA, C. 26, İstanbul, ss. 554-555. Özcan, Tahsin, (2005). Muhallefât, DİA, C. 30, İstanbul, ss. 406-407. Tomar, Cengiz, (2006). Müsadere, DİA, C. 32, İstanbul, ss.65-67. Turan, Ahmet Nezihi, (1999). Mahremiyetin Muhafızları Darüssaade Ağaları. Osmanlı Araştırmaları Dergisi, İstanbul, sayı: 19, ss. 123-148.

Kaynak Göster

APA Kaya, A . (2018). II. SÜLEYMAN (1687-1691) DÖNEMİ ÖRNEĞİNDE SİYASETEN KATL ve MÜSADERE UYGULAMASI . Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi , 8 (1) , 1-8 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/odusobiad/issue/36351/365428