MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM

Öz Yönetimin temel fonksiyonlarından biri olan teftiş, her zaman ve her zeminde yerine getirilmesi gereken mühim bir faaliyettir. Osmanlıda Tanzimat’la birlikte devlet kurumlarının daha iyi hizmet verebilmesini sağlamak amacıyla kurulan teftiş birimlerinden en önemlisi maarifin teftişine ilişkin olanıdır. Başta Müslüman ahali olmak üzere imparatorluk coğrafyasının dört bir yanına dağılmış farklı ırk, din ve mezhebe mensup toplulukların eğitim gördüğü mekteplerin tamamının teftişi, güç olduğu kadar devletin bekası adına da ihmal edilemez bir görevdir. Bu çalışma, Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği süreçte, Maarif Müfettişi Mustafa Zihni tarafından Canik Sancağına bağlı Çarşamba, Terme, Ünye ve Fatsa kaza merkezlerinde gerçekleştirilmiş olan denetimler sonucunda tanzim edilen teftiş raporunu konu edinmektedir. Bahse konu teftiş raporu, mezkur kaza merkezlerinin ilkokul düzeyindeki eğitim-öğretim durumunu ortaya koyarken aynı zamanda dönemin teftiş yaklaşımına dair çıkarımlarda bulunulmasına da katkı sağlamaktadır.

Kaynakça

Türkiye Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (BOA)

BOA, Dahiliye (DH). Emniyet-i Umûmiye Müdiriyeti (EUM) 2.Şb., Dosya no:73, Gömlek sıra no:53-2.

BOA, Maârif Nezareti(MF), Heyet-i Teftişiyye Fonu (HTF), Dosya No:1, Gömlek sıra no:31.

BOA, MF-HTF, 1/31.

BOA, MF-HTF, 1/79.

BOA, MF-HTF, 2/51.

BOA, MF-HTF, 8/104.

ALKAN, Mehmet Ö, Tanzimattan Cumhuriyete Modernleşme Sürecinde Eğitim İstatistikleri 1839-1924, Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara 2000.

KEVORKIAN Raymond H., PABOUDJIAN, Paul B., 1915 Öncesinde Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeniler, Aras Yay., İstanbul 2012.

KÖKER, Osman, Orlando Carlo Calumeno Koleksiyonu’ndan Kartpostallarla 100 Yıl Önce Türkiye’de Ermeniler, Birzamanlar Yay., İstanbul 2005.

332 Senesi İstatistik Cedveli, İBB Atatürk Kitaplığı, by., ty., s.11. (Basım yeri ve tarihi bulunmayan yazma bir eserdir.)

Maârif-i Umûmiyye Nezâreti, Tedrisât-ı İbtidâiyye Kânûn-ı Muvakkatı, Matbaa-ı Âmire, İstanbul 1329.

Maârif-i Umûmiyye Nezâreti İhsâiyât Kalemi, 1329-1330 Senesine Mahsus Maârif-i Umûmiyye İhsâiyât Mecmuâsı, Haritalı ikinci baskı, Matbaa-ı Âmire, Dârülhilâfetilaliyye, 1336.

Maârif-i Umûmiye Nezâreti, Vilayet Maârif Müfettişlerinin Vezâifine Dâir Talimatnâme, Matbaa-ı Âmire 1330.

Salnâme-i Devlet-i Aliyye-i Osmâniyye, 1326 Sene-i Mâliye, 65’inci sene, Selânik Matbası, ty.

MİSTEPE, M. Ufuk, Çarşı Hamamı Ya da Ermeni Surp Minas Kilisesi-I,http://unyetv.net/icerik/kose-yazilari/carsi-hamami-ya-da-ermeni-surp-minas-kilisesi-i/. (erişim: 10/08/2017).

MİSTEPE, M. Ufuk, Feyziye Mektebi’nden Ünye Anafarta Okulu’na–III,http://unyetv.net/ icerik/kose-yazilari/feyziye-mektebinden-unye-anafarta-okuluna-iii/. (erişim:27.10.2017)

MİSTEPE, M. Ufuk, Eğitim Duayenlerimiz Leman & Kadim Korkmaz İnönü İlkokulu Ve Ünye, http://unyezile.com/korkmaz.html. (erişim:27.10.2017)

Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni,http://www.tuik.gov.tr/PreHaber Bultenleri. do?id=24643, (erişim:02.02.2018).

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { kid929803, journal = {Karadeniz İncelemeleri Dergisi}, issn = {2146-4642}, eissn = {2717-9818}, address = {}, publisher = {Serander Yayınevi}, year = {2021}, volume = {15}, pages = {547 - 578}, doi = {10.18220/kid.929803}, title = {MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM}, key = {cite}, author = {Yıldız, Hasan} }
APA Yıldız, H . (2021). MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM . Karadeniz İncelemeleri Dergisi , 15 (30) , 547-578 . DOI: 10.18220/kid.929803
MLA Yıldız, H . "MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM" . Karadeniz İncelemeleri Dergisi 15 (2021 ): 547-578 <
Chicago Yıldız, H . "MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM". Karadeniz İncelemeleri Dergisi 15 (2021 ): 547-578
RIS TY - JOUR T1 - MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM AU - Hasan Yıldız Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.18220/kid.929803 DO - 10.18220/kid.929803 T2 - Karadeniz İncelemeleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 547 EP - 578 VL - 15 IS - 30 SN - 2146-4642-2717-9818 M3 - doi: 10.18220/kid.929803 UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Karadeniz İncelemeleri Dergisi MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM %A Hasan Yıldız %T MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM %D 2021 %J Karadeniz İncelemeleri Dergisi %P 2146-4642-2717-9818 %V 15 %N 30 %R doi: 10.18220/kid.929803 %U 10.18220/kid.929803
ISNAD Yıldız, Hasan . "MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM". Karadeniz İncelemeleri Dergisi 15 / 30 (Nisan 2021): 547-578 .
AMA Yıldız H . MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM. Karadeniz İncelemeleri Dergisi. 2021; 15(30): 547-578.
Vancouver Yıldız H . MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM. Karadeniz İncelemeleri Dergisi. 2021; 15(30): 547-578.
IEEE H. Yıldız , "MAARİF MÜFETTİŞİ MUSTAFA ZİHNİ’NİN 11 MART 1331/24 MART 1915 TARİHLİ TEFTİŞ RAPORU BAĞLAMINDA CANİK SANCAĞI'NDA EĞİTİM-ÖĞRETİM", Karadeniz İncelemeleri Dergisi, c. 15, sayı. 30, ss. 547-578, Nis. 2021, doi:10.18220/kid.929803