Cinsiyetler arası itkisel (dürtüsel) satın almanın farklılıkları üzerine nitel bir analiz: Moda sektörü temelinde bir değerlendirme

Son yıllarda yaşanan değişim ve gelişmelerle birlikte tüketici eğilimleri, satın alma alışkanlıkları ve davranışları değişmektedir. Sürekli yenilenen moda sektörünün öznesi tüketicidir ve bu sektör pazarlama dünyasında satın alma davranışlarını şekillendirmektedir. Günümüzde tüketiciler planlı satın almanın yanı sıra itkisel (dürtüsel) satın alma eylemleri de gerçekleştirmektedir. Bu süreçte demografik özelliklerin anlaşılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı; itkisel (dürtüsel) satın alma davranışının moda sektörü üzerindeki etkilerini ele alarak, cinsiyetler arası farklılıklarının değerlendirilmesinde nitel bir bakış açısı ile ortaya koymaktır. Derinlemesine görüşme tekniği uygulanan çalışmada 5 kadın ve 5 erkek katılımcıya yer verilmiştir. Her iki cinsiyet için moda ürünlerine yönelik itkisel (dürtüsel) satın alma davranışı giyim ürünleri ve ayakkabı üzerinde gerçekleşmektedir. Sonuçlar bu moda ürünlerine yönelik, kadın ve erkek katılımcıların itkisel (dürtüsel) satın alma kararlarında istek ve ihtiyaç noktası, ürün kategorileri ile durumsal faktörler, mağaza atmosferi ve dışsal faktörler, satın alma sonrası yaşanan duygular bakımından birtakım benzerlik ve farklılıklar olduğunu göstermektedir. Ürünün görselliği ve renkleri, indirimler, mağazanın ortam kokusu, çalınan müzik, satış personelinin ilgisi ve vitrin tasarımı itkisel (dürtüsel) satın alma davranışını etkilemektedir. Ayrıca bu plansız satın alma eylemleri tüketicinin bildiği markalara ait ürünlere yönelik gerçekleşmektedir. Çalışma ile literatüre katkı sağlamak ve işletmelere pazarlama yönetimi alanında öneriler geliştirilerek rehber olunması hedeflenmektedir.

A qualitative analysis on the differences of impulsive buying inter genders: An evaluation on fashion

Related with recent changes and developments, consumer trends, purchasing habits and behaviour have been changing. Consumer is the subject of fashion sector renewed continuously and this sector shapes the purchasing habits in marketing field. Consumers have been purchasing impulsively besides planned buying nowadays. Within that period demographic specifications are important to be understood. Aim of this study is presenting a qualitative point of view on evaluation of gender differences discussing the effects of impulsive buying on fashion sector. 5 women and 5 men participants are included in this study, which is formed with depth interview. Impulsive buying behaviour to fashion products for both gender generally have been occuring for wearing products and shoes. Results show some similarities and differences on impulsive buying decision of men and women consumers to this fashion products in terms of shop atmosphere and external factors, product categories and situational factors, request and needs and feelings after shopping. Image and colour of product, smelling of shop, discounts, the music, interest of salesperson and window dressing also have effects on impulsive buying behaviour. Additionally these unplanned purchasing happens for the familiar brands by the consumers. It is aimed to contribute the literature and to guide the companies developing advices in marketing management field in this study.

Kaynakça

Alagöz, S. (2009). Pazarlamada yükselen trend: moda, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 9(18), 534-560.

Applebaum, W. (1951). Studying consumer behaviour in retail stores. Journal of Marketing, 16(2), 72-78.

Atulkar, S. & Kesari, B. (2008). Role of consumer traits and situational factors on impulse buying: does gender matter?. International Journal of Retail & Distribution Management, 46(4), 386-405.

Badgaiyan, A. J. & Verma, A. (2015). Does urge to buy impulsively differ from impulsive buying behaviour? Assessing the impact of situational factors. Journal of Retailing and Consumer Services, 22(C), 145-157.

Barakat, M. A. (2019). A Proposed model for factors affecting consumers ımpulsive buying tendency in shopping malls. Journal of Marketing Management, 7(1), 120-134.

Bilgen Kocatürk, E. (2017). Moda pazarlamasına yönelik literatür taraması ve moda pazarlamasında güncel gelişmeler. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6 (3), 72-86.

Boz, H. (2019). Tüketicilerin duygudurum düzeyinin itkisel (dürtüsel) yenilikçi hazcı ve takıntılı satın alma davranışına etkisi. International Journal of Social Inquiry, 12(1), 41-64.

Boz, H. & Koç, E. (2018). İtkisel (dürtüsel) satın alma davranışının nedenleri ve sonuçları: turizm ve konaklama sektöründe bir çalışma. International Journal of Social Inquiry, 11(2), 17-45.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri, Pegem Yayıncılık.

Chen, T. (2008). Online ımpulse buying and product ınvolvement. Communications of the IBIMA, 5, 74 – 81.

Chen-Yu, J.H. & Seock, Y.K. (2002). Adolescents' clothing purchase motivations, information sources, and store selection criteria: a comparison of male/female and impulse/nonimpulse shoppers. Journal of Family and Consumer Sciences, 31(1), 50 – 77.

Dhurup, M. (2014). Impulsive fashion apparel consumption: the role of hedonism, fashion involvement and emotional gratification in fashion apparel ımpulsive buying behaviour in a developing country. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(8), 168-177.

Dittmar, H.,Beattie, J. & Friese, S. (1995). Gender identity and material symbols: objects and decision considerations in impulse purchases. Journal of Economic Psychology, 16(3), 491-511.

Faber, R. J. & O’Guinn, T. C. (1992). A clinical screener for compulsive buying. Journal of Consumer Research, 19, 459-469.

Foroughi, A.,Buang,N. A., Senik, Z. C. & Hajmisadeghi, R. S. (2013). Impulse buying behaviour and moderating Role of gender among Iranian shoppers, Journal of Basic and Applied Scientific Research, 3(4), 760-769.

Gandhi, S. (2020). Analysis of impulsive buying behavior in fashion industry, International Journal of Engineering and Management Research, 10(1), 42-51.

Gronow, J. (1997). The sociology of taste, Routledge.

Han, Y.K., Morgan,G.A., Kotsiopulos & A. Kang-Park, J. (1991). Impulse buying behavior of apparel purchasers. Clothing and Textiles Research Journal, 9, 15-21.

Hoch, S. J.,& Loewenstein, G. F. (1991). Time-inconsistent preferences and consumer self-control. Journal of Consumer Research, 17(4), 492-507.

Joo Park, E., Young Kim, E. & Cardona Forney, J. (2006). A structural model of fashion‐oriented impulse buying behavior. Journal of Fashion Marketing and Management, 10(4), 433-446.

Kacen, J. J. & Lee, J. A. (2002). The influence of culture on consumer impulsive buying behavior. Journal of Consumer Psychology, 12(2), 163–176.

Karahan, M. O. & Şahin, F. (2020). Mağaza ortamının ve anlık satın alma eğiliminin anlık satın alma davranışına etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 41, 274-292.

Madhavaram, S.R. & Laverie, D.A. (2004). Exploring impulse purchasing on the internet. Advances in Consumer Research, 31, 59-66.

Mattila, A. S.,& Wirtz, J. (2008). The role of store environmental stimulation and social factors on impulse purchasing. Journal of Services Marketing, 22(7), 562–567.

Muruganantham, G. & Bhakat, R. S. (2013). A review of impulse buying behavior, International Journal of Marketing Studies, 5(3), 149-160.

Nadeem, H. Akmal, M.,Omar, S. & Mumtaz, A. (2017). Impact of gender, education and age on impulsive buying: moderating role of consumer emotional intelligence. International Journal of Transformation in Operational & Marketing Management, 1(2), 4-17.

Özgüven Tayfun, N. (2015). Market alışverişlerinde plansız satın alma davranışında demografik farklılığı belirlemeye yönelik bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (34), 87-94.

Patton, M.Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri, Pegem Akademi.

Piron, F. (1991). Defining impulse purchasing. Advances In Consumer Research, 18(1), 509-514.

Pentecost, R. & Andrews, L. (2010). Fashion retailing and the bottomline: The effects of generational cohorts, gender, fashionfanship, attitudes and impulse buying on fashion expenditure. Journal of Retailing and Consumer Services, 17(1), 43-52.

Pradipto, Y.D., Winata, C., Murti, K. & Azizah, A. (2016). Think again before you buy: The relationship between self-regulation and impulsive buying behaviors among Jakarta young adults. Procedia Social and Behavioral Sciences, 222 (June), 177- 185.

Putra, A. H. P. K., Said, S. & Hasan, S. (2017). Implıcatıon of external and internal factors of mall consumers in Indonesıa to impulsive buying behavior, International Journal of Business Accounting and Management, 2(4), 1-10.

Putrevu, S. (2001). Exploring the origins and information processing differences between men and women: implications for advertisers. Academy of Marketing Science Review, 10, 1-14.

Rana, S. & Tirthani, J. (2012). Effect of education, income and gender on impulsive buying among Indian consumer an empirical study of readymade Garment customers. Indıan Journal of Applıed Research, 1(12), 144-146.

Rook, D.W. (1987). The buying impulse. Journal of Consumer Research, (14), 89-99.

Sofi, S. A. & Nika, F. A. (2017). Role of intrinsic factors in impulsive buying decision: an empirical study of young consumers. Arab Economic and Business Journal, 12 (1), 29-43.

Stern, H. (1962). The significance of impulse buying today. Journal of Marketing, 26, 59-62.

Szczepaniak, M. (2015). Fashion involvement and innovativeness, self-expression through fashion and impulsive buying as segmentation criteria: identifying consumer profiles in the Turkish market. Entrepreneurship and Innovation Management Journal, 3(1), 1-14.

Tekin, H. H. (2006). Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 3(13), 101-116.

Tekindal, M. & Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153- 182.

Tendai, M. & Crispen, C. (2009). In-store shopping environment and impulsive buying. African Journal of Marketing Management, 1(4), 102-108.

Tifferet, S. & Herstein, R. (2012). Gender differences in brand commitment, impulse buying and hedonic consumption, Journal of Product and Brand Management, 21(3), 176- 182.

Tuzcu, N. & Büyüker İşler, D. (2018). Giyim alışverişlerinde içgüdüsel satın alma eğilimleri ve satın alma nedenleri üzerine karşılaştırmalı bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 535-561.

Tüfekçi, İ., Erciş A. & Türk, B. (2015). Moda odaklı içgüdüsel satın alma davranışına etki eden faktörler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (4), 587- 606.

Türk, Z. (2018). Kompulsif satın alma davranışının demografik özelliklere göre değerlendirilmesi: Görgül bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(10), 1198-1216.

Villi, B. & Kayabaşı, A. (2013). Kozmetik ürünlerde kadınların dürtüsel satın alma davranışlarını etkileyen faktörlerin analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 143- 165.

Virvilaite, R., Saladiene, V. & Bagdonaite, R. (2009). Peculiarities of impulsive purchasing in the market of consumer goods. Inzinerine Ekonomika-Engineering Economics, (2), 101-109.

Wadera, D. & Sharma, V. (2018). Impulsive buying behavior in online fashion apparel shopping: An investigation of the influence of the internal and external factors among Indian shoppers. South Asıan Journal of Management, 25(3), 55-82.

Weinberg, P. & Gottwald, W. (1982). Impulsive consumer buying as a result of emotions. Journal of Busıness Research, 10, 43-57.

Yıldırım, S. (2011). Kurumsallaşamayan aile şirketlerinde pazarlama sorunları üzerine nitel bir çalışma. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (22), 185-202.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, (6. Baskı), Seçkin Yayıncılık.

Yiğit, A. G. & Yiğit, M. (2020). Kompulsif satın alma davranışının Y ve Z kuşaklarında cinsiyetler arası analizi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(28), 1223-1240.

Zia, M. H., Shafique, S. & Rajput, A. (2018). The influence of gender based emotional intelligence on impulsive buying. International Journal of Business & Management, 13(2), 65-75.

Kaynak Göster

APA Bican Şen, A , Akdeniz Ar, A . (2021). Cinsiyetler arası itkisel (dürtüsel) satın almanın farklılıkları üzerine nitel bir analiz: Moda sektörü temelinde bir değerlendirme . Erciyes Akademi , 35 (2) , 473-496 . DOI: 10.48070/erciyesakademi.906975