Yetişkin Hükümlüler için Risk ve İhtiyaç Belirleme Formunun (YARDEF) geliştirilmesi

Amaç: Suç işleyen yetişkinlerin ruh sağlığı başta olmak üzere çeşitli risk etkenlerini ve psikososyal gereksinmelerini saptayacak, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma toplam 10 cezaevinde 1087 hükümlü ile yürütülmüştür. Araştırmaya alınan hükümlülerin %74.2"si erkektir. Literatür ve odak grup görüşmelerine dayanarak sosyoekonomik, alkol madde kullanımı, ruhsal sorunlar, zarar verme ve kişilik özelliklerinden kaynaklanan riskler olmak üzere beş risk alanı saptanmıştır. Her bir alt alan için sorular oluşturulmuş ve ölçeğin tümüne ARDEF adı verilmiştir. Görüşmeciler arası güvenilirliği sağlamak için 173 hükümlüyle ilk görüşmeyi yapan görüşmecilerden farklı görüşmeciler tarafından yeniden görüşme yapılmıştır. Hükümlülere, SCL-90, Levenson Psikopati Ölçeği, Borderline Kişilik Ölçeği, Yenilik Arayışı Ölçeği, AUDİT ve CAGE Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Alt ölçeklerin Cronbach alfa katsayısı 0.71-0.89 arasındadır. Alt ölçeklerin toplam puanları ile yapılan açıklayıcı faktör analizinde tek faktör elde edilmiştir ve toplam varyansın %57.62"sini açıklamaktadır. Alt ölçeklerin görüşmeciler arası korelasyonları 0.70-0.88 arasında değişmektedir. Zarar verme riski alt ölçeği puanı ile SCL-90 öfke alt ölçeği puanları arasında, ruhsal sorunlar riski alt ölçeği ile SCL-90 toplam puanı arasında, riskli kişilik özellikleri alt ölçeği puanı ile Levenson Psikopati Ölçeği toplam puanı ve Borderline Kişilik Ölçeği toplam puanı arasında, alkol-madde kullanımı riski alt ölçeği puanı ile CAGE ve AUDIT tarama ölçekleri puanları arasında ilişki gözlenmiştir. Tartışma: Bu çalışmadan elde edilen veriler YARDEF'in suç işleyen yetişkinlerin risklerini ölçen geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Bu ölçeğin hükümlünün yararına ve hükümlüye değerlendirmekte tamamlayıcı bir araç olarak kullanılması gerektiği unutulmamalıdır

Development of Risk and Needs Assessment Questionnaire for Adult Offenders (ARDEF)

Objective: The aim is to develop a reliable and valid questionnaire for adult offenders in order to assess risk and needs of them, including mental health and psychosocial risk factors. Methods: The research was carried out in 10 prisons with a total of 1087 offenders. In the study 74.2% of the offenders are male. Based on the literature review and focus group discussions socioeconomic status, alcohol, substance abuse, mental health problems, riskof harm and personality traits are identified as five risk areas. All of the questions for each subscale were created and the questionnaire is named as ARDEF. Different interviewers have done second interviews with the 173 offenders. SCL-90, Levenson Psychopathy Scale, Borderline Personality Inventory, Novelty Seeking Scale, he AUDIT and the CAGE scale was applied to the offenders. Results: Cronbach's alpha coefficient of the sub-scales are between 0.71 and 0.89. Subscale and total scores were obtained from the only factor in the factor ana-lysis, and 57.62% of total variance was explained. Inter-rater correlations of the subscales ranged from 0.88 to 0.70. Correlation was observed between the scores of screening tools; harm subscale score and the SCL-90 anger subscale scores, the risk of mental health problems subscale and SCL-90 total score, risky personality traits subscale score and Levenson Psychopathy Scale total score and Borderline Personality Inventory total score, the risk of alcohol and substance use subscale score and CAGE and the AUDIT. Conclusion: Results of this study show that, ARDEF was found to be a reliable and valid measure of risk of adults who have committed crimes. However, it should be noted that this scale should be used as a complementary tool to assess for the benefit of prisoners.

Kaynakça

Laan AM, Blom M, Kleemans E. Exploring Long- Term and Short-Term Risk Factors for Serious Delinquency. European Journal of Criminology 2009; 6:419-438.

Kamer VK. Mükerrer suçluluğa sosyolojik bakış. Adalet Dergisi 2013; 45:1-16.

Yavuzer, H. Çocuk ve Suç. Onuncu basım, İstan- bul: Remzi Kitapevi, 2001.

İçli TG. Türkiye"de Suçlular: Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Özellikleri. Ankara: AKM Yayınları, 1993.

İçli T. Ailede Kadına Karşı Şiddet Suçluluğu. Ankara: T.C. Devlet Bakanlığı Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Bizim Büro, 1995.

Erkan R. İstanbul Çocuk Mahkemelerine Sevk Edilen Çocukların Sosyo-Kültürel Çevresi Üzeri- ne Bir İnceleme. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, 1995.

Kızmaz Z. Öğrenim düzeyi ve suç: Suç okul ilişki si üzerine sosyolojik bir araştırma. Fırat Üniver- sitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2004; 14:291-319.

Dönmezer S. Kriminoloji. İstanbul: Beta Basın Yayın Dağıtım, 1994.

Yavuzer H. Psikososyal Açıdan Çocuk Suçlulu- ğu. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1981.

İçli TG. Uyuşturucu madde bağımlıları ile sosyo lojik bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 1984; 2:81.

İçli TG. Uyuşturucu madde suçlarında bazı sosyal faktörler. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 1985; 3:124.

İçli TG. Türkiye"de Suçlular: Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Özellikleri. Ankara: AKM Yayınları, 1993.

Kaya N, Güler Ö, Çilli AS. Konya kapalı ceza- evindeki mahku mlarda psikiyatrik bozuklukların yaygınlığı. Anadolu Psikiyatri Derg 2004; 5:85- 91.

Türkcan S, İncesu C, Canbek Ö, Can Y, Sercan M, Uygur N. 1831 adli olgunun tanı dağılımı ve tanı suç bağlantısının değerlendirilmesi. Düşü- nen Adam 2000; 13:132-137.

Maner F, Kayatekin ZE, Abay E, Saygılı S, Şener Aİ. Psikiyatrik hastalıklar ve suç. Düşünen Adam 1991; 4:1.

Kalenderoğlu A,Yumru M, Selek A, Savaş HA. Gaziantep tıp fakültesi adli psikiyatri birimine gönderilen olguların incelemesi. Nöropsikiyatri Arşivi Dergisi 2007; 44:86-90.

Akcan A, Akcan FE, Samancı AY, Balcıoğlu İ. İstanbul bayrampaşa kapalı cezaevindeki erkek adli tutulu ve hükümlülerde cezaevi öncesi alkol ve madde kullanım sıklığı ve özellikleri. Bağımlı- lık Dergisi 2000; 1:61-68.

Yumru M, Savaş HA, Tutkun H, Herken H, Kara su M, Dülger E. Gaziantep üniversitesinde adli psikiyatrik açıdan incelenmiş olan olguların değerlendirilmesi: Yüksek oranda alkol madde kullanımı. Anadolu Psikiyatri Derg 2005; 6:30-36.

Alpay N, Karamustafalıoğlu N, Kükürt R. Madde bağımlılarında suç. Düşünen Adam 1995; 8:16- 17.

Ogel K, Taner S, Tosun M, Liman O, Demir T. Juvenile offences among hospitalized adolescent inhalant users in İstanbul: a comparison re- garding place of residence. J Psychoactive Drugs 2006; 38:297-304.

Koyuncu A. Madde Bağımlılarında İntihar Eğilim- lerinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yük- sek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, İstanbul, 2001.

Howard P, Clark D, Garnham N. An Evaluation of Offenders Assessment System (OASys) in Three Pilots 1999-2001. London: Home Office, 2006.

Latessa EJ, Allen HE. Corrections in the Com- munity. Third ed., Cincinnati, OH: Anderson Publishing, 2003.

Andrews DA, Bonta J. Risk -need- responsibility for offender assessment and rehabilitation. Ag- gression and Violent Behavior 2007; 12:208-228.

Dahle KP. Strengths and limitations of actuarial prediction of criminal reoffence in a German prison sample: A comparative study of LSI-R, HCR-20 and PCL-R. International Journal of Law and Psychiatry 2006; 29:431-442.

Andrews DA, Bonta J, Wormith SJ. The recent past and near future of risk and/or need assess- ment. Crime and Delinquency 2006; 52:7-27.

Raynor P. Risk and need assessment in British probation: the contribution of LSI-R, Psychology. Crime & Law 2007; 13:125-138.

Moore R. Adult Offenders" Perceptions of Their

Underlying Problems: Findings from the OASys Self-Assessment Questionnaire. London: Home Office, 2007.

Webster CD, Nicholls TL, Martin ML, Desmerais SL, Brink J. Short-Term Assessment of Risk and Treatability (START): the case for a new structured professional judgment scheme. Behav Sci Law 2006; 24:747-766.

Ögel K, Karadayı G, Şenyuva G, Topsakal EÖ. Yasayla ihtilafa düşen ergenlerin risk ve gereksinmelerinin değerlendirilmesi: Araştırma ve değerlendirme formunun geliştirilmesi ve standardizasyonu. Anadolu Psikiyatri Derg 2011; 12:143-150.

Ogel K, Başabak A, Koc C, Aksoy A, Karadayı G. Psychometric properties of different forms of the Addiction Profile Index (BAPI). Bulletin of Clinical Psychopharmacology 2011; 21(Suppl.2):151.

Ögel K, Karadağ F, Evren C, Gürol DT. Bağımlı lık Profil İndeksi (BAPİ) Uygulama Rehberi. İstan- bul: Yeniden Yayınları, 2012.

Aker AT, Hamzaoğlu O, Boşgelmez Ş. Kocaeli- Ruhsal Travma Kısa Tarama Ölçeği"nin (Kocaeli- Kısa) Geçerliği. Düşünen Adam 2007; 20:172- 178.

Dağ İ. Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R)"nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Türk Psikiyatri Dergisi 1991; 2:5-12.

Aydemir Ö, Demet M, Danacı A, Deveci A, Taşkın O, Mızrak S, ve ark. Borderline Kişilik Envanterinin Türkçe"ye uyarlanması, güvenirlik ve geçerliği. Türkiye"de Psikiyatri 2006; 8:1.

Engeler A, Yargıç İ. Levenson psikopati Ölçeği (LSRP)"nin Türkçe uyarlamasının klinik olmayan bir örneklem üzerinde güvenilirlik ve geçerliliği: Pilot çalışmalar. Türk Psikoloji Derneği 13. Ulusal Yıllık Kongresi (7-11 Eylül 2004, İstanbul), 2004, İstanbul.

Ewing JA. Detecting alcoholism: the CAGE ques- tionnaire. JAMA 1984; 252:1905-1907.

Arıkan Z, Özdemir YD, Candansayar S ve ark. SMAST ve CAGE tarama testlerinin alkolizmin tanısal önemi üzerine bir çalışma. 27. Ulusal Psikiyatri Kongresi (6-9 Eylül 1991, Antalya), 1991, Antalya.

Turan M, Çilli A, Aşkın R, Herken H, Telcioğlu M, Kucur R. Cage Testi ile alkol kullanımı üzerine epidemiyolojik bir çalışma. Klinik Psikiyatri 1999; 2:217-221.

Saatçioğlu Ö, Evren C, Çakmak D. Alkol kullanım bozuklukları tanıma testinin geçerliği ve güve- nirliği. Türkiye'de Psikiyatri 2002; 4:107-113.

Ögel K, Evren C, Karadağ F, Gürol Tamar D_____. Bağımlılık Profil İndeksi"nin (BAPİ) geliştirilmesi, geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 2012; 23:264-273.

Alexander M, Holsinger A, Christopher T, Lowenkamp B, Edward J, Latessa C. Exploring the validity of the Level of Service Inventory- Revised with Native American offenders. Journal of Criminal Justice 2006; 34:331-337.

Bonta J, Bogue M, Motiuk C, Motiuk L. Imple- menting offender classification systems: lessons learned. GA Bernfeld, DP Farrington, AW Les- chied (Eds.), Offender Rehabilitation in Practice: Implementing and Evaluating Effective Prog- rams, New York: John Wiley and Sons, 2001.

Dolan M, Doyle M. Violence risk prediction: Clinical and actuarial measures and the role of the Psychopathy Checklist. Br J Psychiatry 2000; 177:303-311.

Towl GJ, Crighton DA. Risk assessment with offenders. Int Rev Psychiatry 1997; 9:187-193.

Dahle KP. Strengths and limitations of actuarial prediction of criminal reoffence in a German prison sample: A comparative study of LSI-R, HCR-20 and PCL-R. International Journal of Law and Psychiatry 2006; 29:431-442.

Newbold K. An evaluation of the offender assessment system as an assessment tool for the national probation service. Internet Journal of Criminology 2011.

Dixon A, Howie P, Starling J. Psychopathology in female juvenile offenders. J Child Psychol Psychiatry 2004; 45:1150-1158.

Upperton RA, Thompson AP. Predicting juvenile offender recidivism: risk-need assessment and juvenile justice officers. Psychiatry, Psychology and Law 2007; 1:138-146.

Kaynak Göster