Suça yatkın ergenlerde olumlu kişilerarası ilişkiler geliştirme programının etkinliğinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırma suça yatkın ergenlerde olumlu kişilerarası ilişkileri geliştirmelerine ilişkin hazırlanan progra- mının etkinliğini saptamak amacıyla kontrol-deney grubu olarak desenlenmiş yarı deneysel bir araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ödemiş İlçe Karakolu Çocuk Bürosu’na kayıtlı 95 ergen oluşturmuş ve araştır- mayı kabul eden 60 ergen örnekleme alınmıştır. Yöntem: Ergenlere önce Bilgi Formu, Güçler ve Güçlükler Ölçeği ve Kişilerarası İlişkiler Ölçeği uygulanmıştır. Yaş, cinsiyet, aile tipi, okula devam etme durumu, devam ettiği sınıf- lar ve ölçeklerden aldıkları puanlarla homojenite sağlanarak, ergenler 30’ar kişilik kontrol ve deney grubuna ayrıl- mıştır. Deney grubundaki ergenlere gereksinimleri doğrultusunda bireysel görüşmeler yapılmıştır. Her görüşme yaklaşık üç hafta, 180 saatte tamamlanmıştır. Deney grubundaki ergenlere görüşmeler bittikten sonra ve kontrol grubundaki ergenlere üç hafta sonra ölçekler tekrar uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan tüm ergenlerin kavga nedeni ile okuldan disiplin cezası aldığı bulunmuştur. Ergenlerin %38.4’ü annesi ile sorunlarını paylaştığını, %68.4’ü aile ilişkilerinin ‘iyi’ olduğunu, %3.4’ü toplumun kendisini yanlış tanıdığını belirtmektedir. Ergenlerin Güçler ve Güçlükler Anketi ve Kişilerarası İlişkiler Ölçeği puan ortalamaları incelendiğinde, toplam güçlük puanı 13.26±4.56, besleyici ilişki tarzı puanı 30.45±7.23, zehirleyici ilişki tarzı puanı 13.06±6.34 olarak bulunmuştur. Ölçeklerin kesme noktalarına göre, ergenlerin ‘normal’ sınırlarda puan aldığı saptanmıştır. Deney grubundaki ergenlerde girişim sonrasında öncesine göre toplam güçlük skorunda ve zehirleyici ilişki tarzında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma (p

Kaynakça

1. Balcıoğlu İ. Suç, Göç ve Çocuklar Şiddet ve Toplum. İstanbul, Bilge Yayınları, 2001, s.203.

2. Türk Dil Kurumu. Türkçe Sözlük. Basım 549, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2005, s.2200.

3. Aderinto AA. Social correlates and coping measures of street-children: comparative study of street and non-street children in South-Western Nigeria. Child Abuse Negl 2000; 9:1199-1213.

4. Aksoy A, Ögel K. Tutuklu ve Hükümlü Ergenlerin Özellikleri: Türkiye’de Yapılan Çalışmaların Gözden Geçirilmesi. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğünün Gözetimindeki Çocuklara Yönelik Hizmetlerin İyileştirilmesi Projesi İhtiyaçların Belirlenmesi Çalışması. İstanbul, Yeni- den Sağlık ve Eğitim Derneği Yayınları, 2004.

5. Basut E, Erden G. Suça yönelen ve suça yönelmeyen ergenlerin stres belirtileri ve stresle başa çıkma örüntüleri yönünden incelenmesi. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 2005; 12:48-55.

6. Ali M, Shahab S, Ushijima H, Muynck A. Street children in Pakistan: a situational analysis of social condition and nutritional status. Soc Sci Med 2004; 59:1707-1717.

7. Başar H. Sınıf Yönetimi. İstanbul, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1999, s.50-150.

8. Caldwell MR, Wiebe RP, Cleveland H. The influence of future certainty and contextual factors on delinquent behavior and school adjustment among African American adolescents. J Youth Adolesc 2006; 35:591-602.

9. Çamkerten F. Ankara Çocuk Islahevi’nde Bulunan Suça Yönelmiş Çocuklara Uygulanan Mesleğe Yöneltme Çalışmalarının Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi, Ankara, Ankara Üniversitesi, 1999.

10. Küçüker H. Suç Davranışında Bulunan Çocukların Sosyodemografik Özellikleri ve Olası Suça İtilme Nedenleri. Yayımlanmamış Uzmanlık tezi, Elazığ, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, 2001.

11. Lipsey MW, Landenberger N.A, Wilson SJ. Effects of Cognitive-Behavioral Programs for Criminal Offenders: Center for Evaluation Research and Methodology Vanderbilt Institute for Public Policy Studies Reviewers, USA, 2007.

12. Öztürk O, Uluşahin A. Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. On birinci basım, Ankara, Tuna Matbaacılık, 2008, s.744-810.

13. Çam O, Karaaslan A. Öğrenci Hemşirelerin Girişkenlik ve Kişilerarası İlişkiler Tarzlarının Eğitim Süreçleri İçinde Longitudinal Olarak İncelenmesi. Ege Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı Projesi, İzmir, 1999.

14. Keskin G, Çam O. Ergenlerin ruhsal durumları ve anne baba tutumları ile bağlanma arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Derg 2008; 9:139-147.

15. Güvenir T, Özbek A, Baykara B, Şentürk B, İncekaş S. Güçler ve Güçlükler Anketi Ergen Formunun Türkçe çevirisinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. 15. Ulusal Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Kongresi, Poster Bildiri, İstanbul, 2004,

16. Şahin N, Durak A, Yasak Y. Kişilerarası İlişkiler Ölçeği, psikometrik özellikleri. 8. Ulusal Psikoloji Kongresi, (21-23 Eylül), İzmir, 1994.

17. Aksakoğlu G. Sağlıkta Araştırma Teknikleri ve Analiz Yöntemleri. İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, D.E.Ü. Rektörlük Matbaası, 2001, s.212-236.

18. Dökmen Ü. İletişim Çatışmaları ve Empati. On sekizinci basım, İstanbul, Sistem Yayıncılık, 1994, s.200-270.

19. Yalom DI. Ergen Terapisi. Y Özkardeşler Şallı (Çev.), İstanbul, Prestij Yayınları, 2008, s.19-55.

Kaynak Göster

Anadolu Psikiyatri Dergisi
  • ISSN: 1302-6631
  • Yayın Aralığı: Yılda 6 Sayı
  • Başlangıç: 2000
  • Yayıncı: AVES Yayıncılık

12.8b10.2b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Yatan hastalar için istenen çocuk ve ergen psikiyatrisi konsültasyonlarının değerlendirilmesi

Neslihan EMİROĞLU, ŞAHBAL ARAS, ŞERMİN YALIN SAPMAZ, Özlem DOĞAN, AYNUR AKAY

Remisyonda testis kanseri hastalarında cinsel doyum ve yaşam kalitesi

Ahmet TİRYAKİ, EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL, Civil Filiz ASLAN, Ali Aydın YAVUZ

Şizoaffektif bozukluk hastalarının sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi

Osman VIRIT, MEHMET HANİFİ KOKAÇYA, FERİDUN BÜLBÜL, SERHAT ÇITAK, Haluk Asuman SAVAŞ

Suça yatkın ergenlerde olumlu kişilerarası ilişkiler geliştirme programının etkinliğinin incelenmesi

Gördeles Nalan BEŞER, Olcay ÇAM

Problem çözme, umutsuzluk, çaresizlik ve talihsizlik MMPI-2 ile ölçülen psikopatolojinin yordayıcıları olabilir mi?

SEVGİNAR VATAN, İHSAN DAĞ

Üniversite birinci sınıf öğrencilerinde ayrılma bireyleşme özellikleri ve depresyon ilişkisi

E. Oryal TAŞKIN, Gürlek Ebru YÜKSEL, Erol ÖZMEN

Genetikten epigenetiğe alkol bağımlılığı

Cem ŞENGÜL, Hasan HERKEN

Gebeliğinde sitalopram kullanan annenin bebeğinde gözlenen klitoral priapizm: İlaç etkisi mi, idiopatik mi?

Oğuz Alev KUTLU, Fatih AKBIYIK, Sami ERBAY, SEMRA ÇETİNKAYA

Hızlı salıverilen venlafaksin kullanımı sırasında dilde ödem ve dilde parestezi

Elbozan Birgül CUMURCU, GÜL ÖZBEY, Çam Feryal ÇELİKEL, Serhat ÇELİKEL, Ekrem HASBEK, Engin SEZER

Yatarak tedavi gören erkek alkol bağımlısı hastalarda alkol aşermesinin aleksitimi ve dissosiyasyon ile ilişkisi

Cüneyt EVREN, Mine DURKAYA, Rabia ÇELİK, ERCAN DALBUDAK, Duran ÇAKMAK, Barbara FLANNERY