Analysis of organizational trust studies conducted in Turkey: A content analysis

The aim of this research is to analyze dissertations on organizational trust conducted from 2000 to 2018 in Turkey comprehensively and from a holistic point of view and reveal similarities and differences between these studies. In the study, descriptive content analysis method was used. The data source of this study was dissertations on organizational trust written between 2000 and 2018 found in the Council of Higher Education Thesis Center. In the analysis of the data, categorical analysis technique, one of the content analysis types, was used. Results showed that limited dissertations were done between 2006 and 2008, most of them were master’s theses largely conducted in public universities and had, as sample, İstanbul, East Marmara, Aegean and West Anatolian regions. In addition, they were mainly held in primary schools and they mostly had relational screening model as research design, simple random methods as sampling, questionnaires as data collection tool and independent samples t-test and ANOVA as analysis methods. Based on the results of this study, it can be offered that the sampling regions of studies that will be held on organizational trust should be varied, doctoral dissertations should put more emphasis on the subject, school levels in which data will be collected and participant types should be diversified, research methods, models, study groups, data collection tools, data analysis should also be varied.

Türkiye’deki örgütsel güven konulu tezlerin incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2000-2018 yılları arasında örgütsel güven konusunda yapılan tez çalışmalarının kapsamlı ve bütüncül bir şekilde ele alınması ve bu çalışmaların benzer ve farklı yanlarının ortaya konmasıdır. Çalışmada, betimsel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın veri kaynağını YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yer alan ve 2000-2018 yılları arasında yapılan örgütsel güven konusuyla ilgili tezler oluşturmaktadır. Verilerin analizinde içerik analizi türlerinden kategorik çözümleme tekniği kullanılmıştır. Örgütsel güven konusunda 2006-2008 yılları arasında sınırlı sayıda tez yapıldığı, sıklıkla kamu üniversitelerinde çalışıldığı, İstanbul, Doğu Marmara, Ege ve Batı Anadolu bölgelerinin örneklem olarak seçildiği, çoğunluğunun yüksek lisans tezi olduğu görülmektedir. Ayrıca tezlerin sıklıkla ilköğretim kurumlarında çalışıldığı, ilişkisel tarama modelinin sıklıkla kullanıldığı, neredeyse tezlerin tamamında anketin veri toplama aracı olarak kullanıldığı, basit seçkisiz örnekleme yöntemlerinin sıklıkla tercih edildiği, verilerin analizinde bağımsız t-testi ve ANOVA’nın sıklıkla kullanıldığı tespit edilmiştir. Mevcut çalışmanın bulgularına dayalı olarak örgütsel güven konusunda yapılacak çalışmaların örneklem bölgelerinin çeşitlendirilmesi, doktora tezlerinde söz konusu konuya daha fazla ağırlık verilmesi, verilerin toplandığı okul kademelerinin ve katılımcı türlerinin farklılaştırılması, araştırma yöntemlerinde, desenlerinde, verilerin toplandığı katılımcılarda, veri toplama araçlarında ve verilerin analizinde çeşitlemeye gidilmesi önerilebilecek öncelikli konular arasında yer almaktadır.

Kaynakça

Arlı, D. (2011). Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarının örgüt kültürü algıları ve örgütsel güven düzeyleri açısından incelenmesi. Unpublished doctorate dissertation, Ege Üniversitesi, İzmir.

Asunakutlu, T. (2007). Güven, kültür ve örgütsel yansımaları. In R. Erdem & C. Ş. Çukur (Eds.), Kültürel bağlamda yönetsel-örgütsel davranış (pp. 231-265). Ankara: Türk Psikologlar Derneği.

Balcı, A., & Apaydın, Ç. (2009). Türkiye’de eğitim yönetimi araştırmalarının durumu: Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi dergisi örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15 (59), 325- 343.

Baş, F., & Özturan-Sağırlı, M. (2017). Türkiye’de eğitim alanında üstbiliş odaklı yapılan makalelere yönelik bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 42 (192), 1-33.

Büyükdere, B., & Solmuş, T. (2006). Interpersonal trust in a work and a life. Retrieved June 5, 2009 http://www.isguc.org/?avc=arc_view.php&ex=271&pg=m

Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11th ed. ). Ankara: Pegem Akademi.

Clark, M.C., & Payne, R.L. (2006). Character-based determinants of trust in leaders. Risk Analysis, 26 (5), 1161-1173.

Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39 (174), 33-38.

Çiltaş, A., Güler, G., & Sözbilir, M. (2012). Türkiye’de matematik eğitimi araştırmaları: Bir içerik analizi çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12 (1), 565-580.

Çokluk-Bökeoğlu, Ö., & Yılmaz, K. (2008). İlköğretim okullarında örgütsel güven hakkında öğretmen görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 54, 211-233.

Değirmenci, A., & Doğru, M. (2017). Türkiye'de sosyobilimsel konularla ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir betimsel analiz çalışması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 44, 123-138.

Deluga, R. J. (1994). Supervisor trust building, leader/member exchange and organizational citizenship behaviour. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 67 (4), 315-326.

Dįnçer, S. (2018). Content analysis in for educational science research: Meta-analysis, meta-synthesis, and descriptive content analysis. Bartin Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 176-190.

Doney, P. M., & Cannon J.P. (1997). An examination of the nature of trust in buyer-seller relationships. Journal of Marketing, 61 (2), 35-51.

Erdem, D. (2011). Türkiye’de 2005–2006 yılları arasında yayımlanan eğitim bilimleri dergilerindeki makalelerin bazı özellikler açısından incelenmesi: Betimsel bir analiz. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 2 (1), 140-147.

Fukuyama, F. (1998). Güven: Sosyal etmenler ve refahın yaratılması (Trans. A. Buğdaycı). İstanbul: Türkiye İş Bankası.

Goddard, R. D., Tschannen-Moran, M., & Hoy, W. K. (2001). Teacher trust in students and parents: amultilevel examination of the distribution and effects of teacher trust in urban elementary schools. The Elementary School Journal, 102 (1), 3-17.

Gökmen, Ö. F., Uysal, M., Yaşar, H., Kırksekiz, A., Güvendi, G. M., & Horzum, M. B. (2017). Türkiye’de 2005-2014 yılları arasında yayınlanan uzaktan eğitim tezlerindeki yöntemsel eğilimler: Bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 42 (189), 1-25.

Gül, H., & Maksüdünov, A. (2019). Manas Sosyal Araştırmalar Dergisinde 2012-2018 yılları arasında yayınlanan makalelerin içerik analizi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (2), 1459-1478.

Hoffman, J., Sabo, D., Bliss, J., & Hoy, W. K. (1994). Building a culture of trust. Journal of School Leadership, 4, 484-501.

Hosmer, L. T. (1995). Trust: The connecting link between organizational theory and philosophical ethics. The Academy of Management Review, 20 (2), 379-403.

Hoy, W. K. & Tschannen-Moran, M. (2003). The conceptualization and measurement of faculty trust in schools: The Omnibus T-Scale. In W.K. Hoy & C.G. Miskel (Eds.), Theory and research in educational administration (pp. 181- 208). Greenwich, CT: Information Age Publishing.

Kalaycı, S. G. (2007). Örgütsel güven ve örgütsel vatandaşlık davranışı. Unpublished master’s thesis, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.

Karadağ, E. (2010). Eğitim bilimleri doktora tezlerinde kullanılan araştırma modelleri: Nitelik düzeyleri ve analitik hata tipleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16 (1), 49-71.

Kochanek, J. R. (2005). Building trust for better schools. California: Corwin.

Koşar, D. (2018). Türkiye’deki örgütsel vatandaşlık davranışı konulu tezlerin incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38 (2), 779-802.

Koşar, D., & Yalçınkaya, M. (2013). Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarının yordayıcıları olarak örgüt kültürü ve örgütsel güven. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19 (4), 603-627.

Koşar, D., Er, E., Kılınç, A. Ç., & Koşar, S. (2017). Öğretmen liderliğine ilişkin yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4 (7), 29- 46. http://dx.doi.org/10.29129/inujgse.317712

Koşar, S. (2015). Öğretmen profesyonelizminin yordayıcıları olarak okul müdürüne güven ve öz yeterlik. Eğitim ve Bilim, 40(181), 255-270. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2015.4562

Lewicki, R. J., McAllister, D. J., & Bies, R.J. (1998). Trust and distrust: new relationships and realities. Academy of Management Review, 20 (3), 709-734.

Mcknight, D. H., Cummings, L. L., & Chervany, N. L. (1998). Initial trust formation in new organizational relationships. Academy of Management, 23 (3), 473-490.

Memduhoğlu, H. B., & Zengin, M. (2011). İlköğretim okullarında örgütsel güvene ilişkin öğretmen görüşleri. YYÜ, Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (1), 211-217.

Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Ed.). USA: Sage.

Mishra, A. K. (1996). Organizational responses to crisis: The centrality of trust. In R. M. Kramer and T.R. Tyler (Eds.), Trust in organizations: Frontiers of theory and research (pp. 114-140). London: Sage.

Polat, S. (2007). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları, örgütsel güven düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Unpublished doctorate dissertation, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.

Robbins, S.P., & DeCenzo, D.A. (2000). Fundamentals of management of e-business (3rd Ed.). New Jersey: Prentice Hall.

Sert, G., Kurtoğlu, M., Akıncı, A., & Seferoğlu, S. S. (2012). Öğretmenlerin teknoloji kullanma durumlarını inceleyen araştırmalara bir bakış: Bir içerik analizi çalışması. Paper presented XIV. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, Uşak Üniversitesi, Uşak. Retrieved from https://ab.org.tr/ab12/kitap/_AB12_press_quality.pdf

Sezgin, F., & Sönmez, E. (2018). Örgüt kültürü ve iklimi çalışmalarının sistematik incelemesi: Bir içerik analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (1), 257-275. http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.330928

Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon.

Tschannen-Moran, M. & Hoy, W. (2000). A multidisciplinary analysis of the nature, meaning and measurement of trust. Review of Educational Research, 70 (4), 547-593.

Tschannen-Moran, M. (2001). Collaboration and the need for trust. Journal of Educational Administration, 39 (4), 308-331.

Tschannen-Moran, M. (2003). Fostering organizational citizenship: Transformational leadership and trust. In W.K. Hoy and C.G. Miskel (Eds.), Studies in leading and organizing schools (pp. 157-179). Greenwich: Information Age.

Üzümcü, Ö. (2016). Nitel araştırma yöntemine sahip tezlerin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4 (32), 327-340.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10th Ed.). Ankara: Seçkin.

Yıldız, A. (2004). Türkiye’deki yetişkin eğitimi araştırmalarına toplu bakış. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37 (1), 78-97.

Yıldız, D. (2016). Uluslararası dil dergilerinde yayımlanan makalelerin amaç/konu ve yöntem açısından incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36 (2), 399-425.

Yılmaz, E. (2006). Okullardaki örgütsel güven düzeyinin okul yöneticilerinin etik liderlik özellikleri ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Unpublished doctorate dissertation, Selçuk Üniversitesi, Konya.

Kaynak Göster

  • ISSN: 2146-0655
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Başlangıç: 2011

267 82