Mısır fasulye karışık ekim sistemlerinde farklı ekim şekillerinin verim ve verim unsurları üzerine etkisi

Araştırma 2016-2017 yıllarında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme tarlalarında karışık ekim sisteminde farklı sıra üzeri mesafelerde yetiştirilen mısır ve fasulye’de bazı verim ve verim ögelerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Göynük-98 fasulye çeşidi ile SY Miami mısır çeşidinin materyal olarak kullanıldığı araştırmada; mısır için 20 ve 40 cm, fasulye için ise 10 ve 20 cm sıra üzeri mesafeler ile yalın mısır ve fasulye yanında alternatif olarak M-F-M-F, M-F-F-M ve F-M-M-F karışık ekimleri denenmiştir. Sonuç olarak; hem mısır hem de fasulye için önemli verim ögeleri bakımından seyrek ekimler daha iyi sonuç vermiş ancak tane verimi sık ekimlerde daha yüksek olmuştur. Ekim sistemleri bakımından ise mısır ve fasulye için önemli verim ögeleri karışık ekimlerde yüksek değerler gösterirken tane verimi yalın ekimlerde daha yüksek olmuştur. Mısırda M-F-F-M, fasulyede ise F-M-M-F karışık ekim sistemleri verim ögeleri bakımından en iyi sistemler olarak belirlenmiştir.

The effects of different sowing patterns and of corn-beans intercropping systems on yield and yield components

This research was conducted at Applying Research Area, Faculty of Agriculture, University of Eskisehir Osmangazi in 2016 and 2017. The purpose of this study was to identify the effects of different sowing patterns on corn-beans intercrooping systems. The field experiment was arranged in randomized complete block design with three replications. Goynuk-98 for bean and SY Miami for corn were used as research materials. 20 and 40 cm row spaces for corn and 10 and 20 cm row spaces for bean and sole corn, sole bean, corn-bean-corn-bean, corn-bean-bean-corn and bean-corn-corn-bean intercropping systems were examined in research. According to results; wide row spacings were better than narrow row spacings for important yield components both corn and beans but grain yield was higher in narrow row spacing. Intercropping systems were better than sole systems for important yield components both corn and beans but grain yield was higher in sole system. Corn-bean-bean-corn for corn and bean-corn-corn-bean for bean were determines as the best intercropping systems according to yield components.

___

Acar, Z., Aşçı, Ö.Ö., Ayan, İ., Mut, H., ve Başaran, U. (2006). Yem bitkilerinde karışık ekim sistemleri. Ondokuzmayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(3), 379-386.

Akarken, N. (2016). Bazı mısır genotiplerinin yüksek sıcaklığa tolerans faktörleri bakımından karşılaştırılması. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ

Alıcı, S. (2005). Kahramanmaraş koşullarında farklı azot dozları ile sıra üzeri ekim mesafelerinin II. ürün mısır (Zea mays L.) bitkisinde verim, verim unsurları ve bazı tarımsal karakterlere etkisi üzerine bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Adana.

Bauman, D. T., Bastiaans, L., Goudriaan J., Vanlaar H.H., ve Kropft, M.J. (2002). Analysing crop yield and plant quality in a intercropping system using an eco - physiological model for interplant competition. Agricultural system, 73, 173-203.

Başçiftçi, Z.B. (2012). Şeker mısır ve bodur fasulyenin karışık ekiminde ekim düzenlemeleri ve bazı agronomik özelliklerin belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Doktora tezi, Eskişehir.

Bhatt, P. S. (2012). Response of sweet corn hybrid to varying plant densities and nitrogen levels. African Journal of Agricultural Research, 7(46), 6158- 6166.

Bremner, V.M. (1965). Total nitrogen. Agronomy, 9, 1149-1178.

Burcu, Y., ve Akgün, İ. (2018). Isparta koşullarında farklı ekim zamanı ve bitki sıklığının şeker mısırında (Zea mays saccharata Sturt.) taze koçan verimi ve kalite özellikleri üzerine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(2), 679-684.

Cesurer, L. (1995). Kahramanmaraş koşullarında ekim zamanı ve ekim sıklığının şeker mısırında taze koçan verimine ve diğer bazı tarımsal ve bitkisel özelliklere etkisi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Adana.

Çam, E., ve Yılmaz, G. (2008). Ordu Gürgentepe koşullarında patates-mısır-fasulye karışık ekim sistemleri üzerinde bir araştırma. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 1 (1), 1-9.

Çiftçi, V., Toğay, N., Toğay, Y., ve Doğan, Y. (2006). The Effects of intercropping sowing systems with dry bean and maize on yield and some yield components. Journal of Agronomy, 5 (1), 53-56.

Dimitrios, B., Panayiota, P., Aristidis, K., Sotiria, P., Anestis, K., ve Aspasia, E. (2010). Weed-suppresive effects of maize-legume intercropping in organic farming. International Journal of Pest Management, 56, 173-181.

Farhadi, A. H. R., Madani, H., Shirzadi, M.H., ve Najafi, I. (2009). Study of effects of cultivar, weed sand plant density on yield and yield components of sweet corn. Under Iranian Warm Environment Plant Ecophysiology, 1(3), 103-108.

Francis, C. A. (1986). Multiple Cropping Systems. Mac Millan Publishing Company, 866 Third Avancue, New York, NY 10022.

Geren, H., Avcıoğlu, R., Soya, H., ve Kır, B. (2007). İkinci ürün koşullarında mısır (Zea mays L.)’ın börülce (Vigna unguiculata L.) ve fasulye (Phaseolus vulgaris L.) ile birlikte ekiminin tane verimi ve bazı verim özelliklerine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 44 (3),27-41.

Gökkuş, A., Kantar, F., Karadoğan, T., ve Koç, A. (2015). Tarla Bitkileri (üçüncü baskı). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.

Hassan, A. (2000). Effect of plant population density on yield and yield components of eight Egyptian maize hybrids. Field Crop Abstracts, 53, No: 5

Kacar, B. (1972). Bitki ve Toprağın Analizleri. II. Bitki Analizleri. Ankara:Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları 453.

Kaçar, O., Çakmak, F., Çöplü, N., ve Azkan, N. (2004). Bursa koşullarında bazı kuru fasulye çeşitlerinde (Phaseolus vulgaris L.) bakteri aşılama ve değişik azot dozlarının verim ve verim unsurları üzerine etkisinin belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18 (1), 207-218.

Kara, B., ve Kırtok, Y. (2006). Çukurova koşullarında değişik bitki sıklıkları ve farklı azot dozlarında mısırın tane verimi ile azot alım ve kullanım etkinliğinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(2), 23-32.

Karakuş, M., Çiftçi, V., Toğay, Y., ve Toğay, N. (2005). Van-Gevaş koşullarında farklı sıra aralıklarının fasulye (Phaseolus vulgaris L.) de verim ve bazı verim öğelerine etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 15(1), 57-62.

Kuşvuran, A., ve Nazlı, R.İ. (2014). Orta kızılırmak havzası ekolojik koşullarında bazı mısır (Zea mays L.) çeşitlerinin tane mısır özelliklerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 24(3), 233- 240.

Lithourgidis, A.S., Dordas, C.A., Damalas, C.A., ve Vlachostergios, D.N. (2011). Annual intercrops: an alternative pathway for sustainable agriculture. Australian Journal of Crop Science, 5(4), 396-410.

Mmbaga, M.E.T. (1983). Effect of Associated Culture on Grain Yield, Percent Protein andPercent Oil. Maize in Association with Dry Beans, More Food from Beter Technology. (Ed. By J.C. Holmes and W.M. Tahir), 813-817, Rome, CAB Abst. 1984-86.

Mohammadı, K. H., ve Alıkhanı, A. M. (2007). Effect of plant density and sowing date on yield and quality of forage sweet corn. Journal of Agricultural Science, 17 (2), 117-126.

Moosavi, S.G. (2012). The effect of water deficit stress and nitrogen fertilizer levels on morphology traits, yield and leaf area index in maize. Pakistan Journal of Botany, 44(4), 1351-1355.

Moretti, N. N. M. (2012). Responce of yield and quality to plant density and nitrogen fertilizer levels in sweet corn. California State University Master thesis, Fresno.

Muoneke, C.O., Ogwuche,M.A.O., ve Kalu, B.A. (2007). Effect of maize planting density on the performance of maize/soybean intercropping system in a guinea savannah agroecosystem. African Journal of Agricultural Research, 2(12), 667-677.

Ofori, F., ve Stern, W. R. (1987). Cereal - legume intercropping systems. Advances in Agronomy, 41, 41-90.

Ogindo, H.E., ve Walker, S. (2005). Comparison of measured changes in seasonal soil water content by rained maize-bean intercrop and component cropping in semiarid region in Southern Africa. Physics and Chemistry of the Earth, 30(11), 799-808.

Öktem, A., Ülger, A. C., ve Kırtok, Y. (2001). The effect of different doses and intrarows spaces on grain yield and some agronomic characteristics of popcorn (Zea mays everta Sturt.). Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 16 (2), 83–92.

Öner, F., ve Aykutlu, H.M. (2017). Mısır (Zea mays L. indendata) ve soya (Glycine max. L Merr) karışık ekim yöntemlerinin bazı agronomik özelliklere etkileri. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 3(2), 100 – 107.

Özcan, L., ve Özdemir, S. (1996). Ekim sıklığının fasulyede verim ve verimle ilgili karakterlere etkisi. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 6(1),17-24.

Pekşen, E. (1998). Mısır ve bodur fasulyenin karışık ekiminde en uygun ekim sekli, düzenlemesi ve zamanının belirlenmesi üzerine bir araştırma. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Samsun.

Pekşen, E., Gülümser, A., ve Bozoğlu, H. (1999). Karışık ekim sistemlerinin verimliliğini etkileyen bazı agronomik faktörler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14 (3), 204-218.

Rao, M.R., ve Willey, R.W. (1983). Effects of pigeonpea plant populations and row arrangament in sorghum / pigeonpea intercropping. Field Crops Research, 7, 203-212.

Roberts, E.H., ve Summerfield, R.J. (1987). Measurement and prediction of flowering in annual crops. In: Atherton, J.G. (Ed.), Manipulation of Flowering. Butterworths (pp. 17-50),London.

Saruhan, V., ve Şireli, H.D. (2005). Mısır bitkisinde (Zea mays L.) farklı azot dozları ve bitki sıklığının koçan, sap ve yaprak verimlerine etkisi üzerine bir araştırma. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(2),45- 53.

Sönmez, K., ve Kınacı, E. (2014). İç Anadolu koşullarında buğday ve kanolayı takiben yetiştirilen at dişi mısır çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi,1(4), 501-508.

Sun, D.L., Yan, X.L., Wang, F.B., Xu, X., ve Lu, R.C. (2013). Mumsu unlu mısırın fizikokimyasal özelliklerinin kontrollü şartlar altında dane doldurma dönemi boyunca yüksek sıcaklığın etkilerinin belirlenmesi. Carbohydrate polymers. Agronomy Journal, 98(1),302-310.

Şehirali, S., Özçelik, H., ve Yorgancılar, Ö. (1994). Kuru tane olarak tüketilen bodur fasulye gen kaynaklarının karakterizasyonu üzerinde araştırma. 1. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-29 Nisan 1994, Bitki Islahı Bildirileri, 134-140, Bornova-İzmir

Tansı, V. (1987). Çukurova bölgesinde mısır ve soyanın ikinci ürün olarak değişik ekim sistemlerinde birlikte yetiştirilmesinin tane ve hasıl yem verimine etkisi üzerinde araştırmalar. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Adana.

Tekkanat, A., ve Soylu, S. (2005). Cin mısırı çeşitlerinin tane verimi ve önemli kalite özelliklerinin belirlenmesi. Süleymen Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19 (37), 51-60.

Tiryaki, M.K. (2001). Birlikte ekim sistemlerindeki mısır (Zea mays L.) ve fasulyede ( Phaseolus vulgaris L.) verim ve diğer agronomik özelliklerin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Isparta

Tiryaki, M.K., Akman, Z., ve Kara, B. (2004). Mısır ve fasulye karışık ekim sisteminde verim ve bazı agronomik özelliklerin belirlenmesi.Tarım Bilimleri Dergisi,10 (1), 85-92.

Toğay, N., Toğay, Y., Erman, M., ve Yıldırım, B. (2006). Kışlık iki bezelye hattı (Pisum sativum ssp. arvense l.)’nda farklı bitki sıklıklarının bazı tarımsal özellikler üzerine etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 16(2), 97-103

Tsubo, M.S., Walker, S., ve Ogindo,H.O. (2005). A Simulation model of cereals- legume intercropping system for semi-arid regions. Field Crops Research, 93, 23-33.

Turgut, I., Doğan, R., ve Yürür, N. (1997). Bursa koşullarında yetiştirilen bazı atdişi hibrit mısır (Zea mays indentata sturt.) çeşitlerinde bitki sıklığının verim ve verim ögelerine etkisi. Türkiye II. Tarla Bitkileri Kongresi, 22-25 Eylül 1997, 143 – 147, Samsun.

Turgut, İ. (2000). Bursa koşullarında yetiştirilen şeker mısırında (Zea mays saccharata Sturt.) bitki sıklığının ve azot dozlarının taze koçan verimi ile verim öğeleri üzerine etkisi. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 24, 341-347.

Verdelli, D., Acciaresi, A.H., ve Leguizamon, S.E. (2012). Corn and soybeans in a strip intercropping system: crop growth rates, radiation interception, and grain yield components. International Journal of Agronomy, 2012,1-17

Yılmaz, M.F. (2005). Kahramanmaraş koşullarında II. ürün mısır bitkisinde farklı sıra üzeri mesafeler ve azot dozlarının verim ve verim unsurları ile tohum kalitesine etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş.

___

APA Takıl, E. , Kayan, N. & Altay, Y. (2020). Mısır fasulye karışık ekim sistemlerinde farklı ekim şekillerinin verim ve verim unsurları üzerine etkisi . Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi , 24 (1) , 111-125 . DOI: 10.29050/harranziraat.623989
Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Yayıncı: Harran Üniversitesi

6.2b263