Beklenti ve Güven Anketlerinin Finansal Piyasalara Etkisi: BIST 100 Üzerine Bir Uygulama

Yatırımcıların sezgi veya duygularıyla hareket etmesi ve finansal kararlarında sistematik yargısal hatalar yapmaları, bilişsel çelişki gibi çok sayıda psikolojik ve duygusal faktörler, finansal piyasalarda irrasyonaliteye ve açıklanamayan fiyat hareketlerine neden olmaktadır. Yatırımcı duyarlılığı ve psikolojisi, finansal piyasalarda geleneksel teori ve hipotezlerle açıklanamayan olguların anlaşılmasını sağlamıştır. Yatırımcı duyarlılığını temsil eden birçok değişkenler yapılan çalışmalarda kullanılmıştır. Bu değişkenlerden en önemlisi tüketici beklentileri ile güvenidir. Türkiye'de güven endeksinin piyasalar üzerine etkisi üzerine çalışmaların yakın bir geçmişte başladığı görülmektedir. Bu çalışmada yatırımcı duyarlılığını yansıtan tüketici güven endekslerinin ve alt endekslerinin "BIST100 Getiri Endeksi" üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Türkiye'de yatırımcı duyarlılığı göstergesi olan güven endekslerinden "TC Merkez Bankası Reel Kesim Güven Endeksi'"nin ve alt endekslerinden genel gidişat ve son 3 aylık sipariş, başka bir ifadeyle yatırımcı beklenti ve endişelerinin hisse senedi getirileri üzerinde etkisinin bulunduğu görülmüştür.

The Effects of Sentiment and Confidence Indices on Financial Markets: An Application on BIST 100

Investors intution and emotions, investor's systematic errors in financial decisions, psychological and emotional factors such as cognitive dissonance lead to irrationality and anomalies in prices. Investor sentiment and psychology leads to understand the phenomenon in financial markets thats couldn't be explained by traditional theory. Many variables related to investor sentiment have been studied. Consumer expectations and confidence is most important in these variables. The studies on the effects of consumer confidence in Turkey have been started in near past. The effects of consumer confidence idexes as an investor sentiment indicator on BIST100 return index have been studied by us. As a result, TC Central Bank Real Sector Confidence Index and general conditions, last 3 mont order subindices as an investor sentiment indicator in Turkey have been influences on stock returns.

Kaynakça

Acemoglu, D. and Scott, A. (1994). Consumer Confidence And Rational Expectations: Are Agents' Beliefs Consistent With The Theory?. The Economic Journal, 1-19.

Akkaya, M. (2014). Beklenti ve Güven Anketlerinin Finansal Piyasalara Etkisi: BIST 100 Üzerine Bir Uygulama. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi Finans Bilim Dalı, Türkiye.

Arısoy, İ. (2012). Türkiye Ekonomisinde İktisadi Güven Endeksleri ve Seçilmiş Makro Değişkenler Arasındaki İlişkilerin VAR Analizi. Maliye Dergisi, 162, 304-315.

Baker, M. and W. Jeffrey. (2007). Investor Sentiment in the Stock Market. Journal of Economic Perspectives, 21, 2, 129-151.

Barberis, N. and Thaler, R.H. (2003). Advances. Handbook of The Economics of Finance. (ss. 1052- 1121).

Black, F. (1986). Noise. Journal of Finace, 41, (3), 529-543.

Bremmer, D. (2008). Consumer Confidence and Stock Prices. 72nd Annual Meeting of the Midwest Economics Association, 1-22.

Celik, S., Aslanoglu, E. ve Uzun, S. (2010). The Relationship Between Consumer: Confidence and Financial Market Variables in Turkey During the Global Crisis". Topics in Middle Eastern and North African Economies, 12, 1-17.

Kaya, H., ve Çelik, S. (2009). Empirical Evidence for Day of The Week Effect In An Emerging Market: The Turkish Case. 8th International Conference of the Middle East Economic Associations, 1-18.

Cutler, D. M., Poterba, J. M., & Summers, L. H. (1988). What Moves Stock Prices?. 2538, 1.

De Long, J. B., Shleifer, A., Summers, L. H. ve Waldmann, R. J. (1990). Noise Trader Risk in Financial Markets. Journal of Political Economy, 703-738.

Döm, S. (2003). Yatırımcı Psikolojisi. Değişim Yayınları, İstanbul.

Fama, E. (1970). Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work. Journal of Finance, 25, 386.

Fama, E. F. (1995). Random Walks in Stock Market Prices. Financial Analysts Journal, 51(1), 75-80.

Fama, E. F. ve French, K. R. (1992). The CrossGSection of Expected Stock Returns. The Journal of Finance, 47(2), 427-465.

Fisher, K. L. & Statman, M. (2003). Consumer Confidence and Stock Returns. The Journal of Portfolio Management, 30(1), 115-127.

Garner, C. A. (1991). Forecasting Consumer Spending: Should Economists Pay Attention To Consumer Confidence Surveys?. Economic Review, 76(3), 57-71.

Görmüş, Ş., ve Güneş, S. (2010). Consumer Confidence, Stock Prices and Exchange Rates: The Case of Turkey. Econometrics and International Development, 10, 113-124

Gujarati, N. D. (1995). Basic Econometrics. International Edition, McGraw-Hill Inc., USA.

Güneş, H. ve Çelik, S. (2010). Consumer Confidence and Financial Market Variables in an Emerging Market: The Case of Turkey. Journal of Finance and Economics, 48, 169-186.

Jansen, W. J. ve Nahuis, N. J. (2003). The Stock Market and Consumer Confidence: European Evidence. Economics Letters, 79(1), 89-98.

Kahneman, D. ve Tversky, A. (1979). Prospect Theory: An Analysis of Decision Under Risk. Econometrica, 47(2), 263-292.

Kandır, S. Y. (2006). Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Getirileri İlişkisi: İMKB Mali Sektör Şirketleri Üzerinde Bir Uygulama. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 217-230.

Kıyılar, M. ve Akkaya, M. (2016). Davranışsal Finans. İstanbul, Literatür.

Katona, G. (1968). Consumer Behavior: Theory and Findings On Expectations and Aspirations. The American Economic Review, 19-30.

Korkmaz, T. ve Çevik, E.İ. (2007). Güven Endeksi ve Yatırımcıların Sezgileri: Türkiye Örneği. 11. Ulusal Finans Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Zonguldak, 389-410.

Korkmaz, T. ve Çevik, E.İ. (2009). Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi Arasındaki Dinamik Nedensellik İlişkisi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 38(1), 24-37.

Kothari, S. P. ve Shanken, J. (1997). Book-to-Market, Dividend Yield, And Expected Market Returns: A Time Series Analysis. Journal of Financial Economics, 44, 169-203.

Lee, C. Shleifer, A., & Thaler, R. H. (1991). Investor Sentiment and the ClosedGEnd Fund Puzzle. The Journal of Finance, 46(1), 75-109.

Ludvigson, S. C. (2004). Consumer Confidence and Consumer Spending. Journal of Economic Perspective, 18(2), 29-50.

Olgaç, S. ve Temizel, F. (2008). Yatırımcı Duyarlılığı Hisse Senedi Getirileri İlişkisi: Türkiye Örneği. TİSK Akademi, II, 224-229.

Otoo, M. W. (1999). "Consumer Sentiment and The Stock Market", 4 Mart 2014 tarihinde http://federalreserve.gov/pubs/1999/199960/199960pap.pdf adresinden erişildi.

Shleifer, A. ve Vishny, R. W. (1997). The Limits of Arbitrage. The Journal of Finace, 52(1), 35-55.

Schmeling, M. (2009). Investor Sentiment and Stock Returns: Some International Evidence. Journal of Empirical Finance, 16, 394-408.

Topuz, Y.V. (2011). Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 53-65.

Uygur, U. ve Taş, O. (2014). The Impact of Investor Sentiment on Returns and Conditional Volatility of Internatioanal Stock Markets. Quality and Quantity, 48(3), 1165-1179.

Kaynak Göster