Kısıtlı Su ve Mikoriza Uygulamalarının Genç Kütdiken Limonunun Gelişimi Üzerine Etkileri

Kütdiken limon çeşidinin genç bitkilerinde kısıtlı su ve mikoriza uygulamalarının bitki fizyolojisi, morfolojisi, bitkideki biyokimyasal değişimler ile bitki besin elementleri kapsamı üzerindeki etkilerinin belirlenmesini amaçlayan bu çalışma, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü cam seralarında üç yıl süreyle yürütülmüştür. Denemede kullanılabilir faydalı suyun üç farklı seviyesi (su tutma kapasitelerinin %100, %75, %50) ve mikoriza mantarı olarak bitki başına 1000 spor/bitki gelecek şekilde kokteyl (Glomus mossea + G. clarium + G. calodenium + G. etunicatum+ G. fasiculatum) kullanılmıştır. Her sulama seviyesi için mikorizalı ve normal yetiştirme harcı kullanılmış ve iki ayrı test uygulanmıştır. Denemede suyun kısıtlanmasıyla, bitki boylarındaki gelişme genel anlamda azalarak devam etmiştir. Bitki çapında ise su kısıtlanmasının etkisi tersine olmuş, su seviyesi düştükçe genel olarak bitki çapları artmış ve %50 su seviyesi diğerlerinden en üst düzeyde gerçekleşmiştir. Su kısıtlandıkça yapraklardaki Bağıl Yaprak Oransal Su Kapsamı (BYOSK) oranı düşmüştür. Yaş gövde ağırlığında su seviyeleri ve mikoriza uygulaması etkili olmuş; normal yetiştirme uygulaması ve %100 su seviyesi diğerlerinden üstün bulunmuştur. Karbonhidrat içeriği su kısıtlandıkça artış göstermiş, bu parametreye hem su seviyesi hem de uygulamalar etkili olmuştur. Stoma sayısı üzerine hem su seviyeleri hem de uygulamalar etkili olmamıştır. Bitki besin elementleri kapsamı açısından azotta uygulamalar, fosforda uygulamalar ve su seviyeleri, potasyumda ise su seviyeleri arasında farklılıklar bulunmuştur. Kurağa dayanım açısından mikoriza uygulaması 16 günlük dayanım süresi ile daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Bu veriler ışığında mikorizanın stres koşullarında daha etkin çalıştığı ve bitkiyi strese karşı koruduğu belirlenmiş olup, mikorizanın kuraklığa dayanıklılık mekanizmasının çalışılması yararlı olacaktır

Effects of Aplication of Limited Water and Mycorrhiza on the Growth of Young Kütdiken Lemon Tree

This study was carried out to determine the effect of limited water and mycorrhizal inoculation on plant physiology, chemical changes at plant and nutrient content of young Kütdiken lemon plants. The study was conducted in glasshouse at Alata Horticultural Research Institute for three years. Three utilized water levels (100%, 75% and 50% of water holding capacity) and cocktail mycorrhiza inoculums (Glomus mossea + G. clarium + G. calodenium + G. etunicatum+ G. fasiculatum) were used. Sterilized and non-sterilized growing media were prepared for each irrigation level. The experiment were planned to be applied two test. Depending of the restriction of water, growth of plant weight decreased gradually in general. On the contrary, mycorrhiza application cause to increase at stem diameter and best result was obtained at 50% restricted water level. As decreasing the given water amount, leaf relative water capacity was decreased. In terms of fresh stem weight, both water levels and applications were found effective and regular growing was efficient than 100% water level. Carbohydrates were increased with lessening water. These results were affected by both water levels and mycorrhizal application. Neither water levels nor mycorrhizal application showed no effect on number of stomata. In terms of plant nutrients, while nitrogen was affected by mycorrhiza, phosphorus was affected by both water levels and applications. Decreasing water caused to increase in potassium content of leaf. As a result, in point of drought tolerance period, mycorrhizal infection gave the best result of 16 day at lowest water level. Consequently, it has been determined that mychorrhiza is more effective in stress conditions and it protects plant against the water stress. Further work need to be study to understand the mechanisms of water uptake by the mycorrhizae

Kaynakça

Allen, M.F., Sexton, J.C., Moore, T.S. Jr., Christensen, M., 1981. Influence of Phosphate Source on VAM of Bouteloua gracilis. New Phytologist 87, 687-694.

Bethlenfalvay, G.J., Franson, R.L., Brown, M.S., Mihara, K.L., 1989. The GlicieGlomus-Bradyrhizobium Symbiosis. IX. Nutritional, Morphological and Physiological Responses of Nodulated Soybean to Geographic Isolates of the Mycorrhizal Fungus Glomus mosseae. Physiol. Plants., 76, 226-232.

Boyer, J.S., 1968. Relationship of Water Potential to Growth of Leaves. Plant Physiology, 43: 1056-1062.

Chapman, H.D., Pratt, D.F., 1961. Methods of Analysis for Soil, Plant and Matters. University of California Division of Agricultural Sciences.

Davies,, F.T. Jr., Potter., J.R, Linderman, R.G., (1992). Mycorrhiza and Repeated Drought Exposure Affect Drought Resistance and Extraradical Hyphae Development of Pepper Plants Independent of Plant Size and Nutrient Content. J. Plant Physiol., 139:289–294.

Davies,, F.T. Jr., Potter., J.R, Linderman, R.G., 1993. Drought Resistance of Mycorrhizal Pepper Plants Independent of Leaf P Concentration-Response in Gas Exchange and Water Relations. Physiol. Plant 87:45–53.

Davies, F.T. Jr., Olalde-Portugal, V., AguileraGomez, L., Alvarado, M.J., FerreraCerrato, R.C., Boutton, T.W., 2002.

Alleviation of Drought Stress of Chile Ancho Pepper (Capsicum annuum L. cv. San Luis) with Arbuscular Mycorrhiza Indigenous to Mexico. Sci Hortic 92:347– 359. Giovannetti, M., Mosse, B., 1980. An Evaluation of Techniques for Measuring Vesicular-Arbuscular Mycorrhiza in Roots. New Phytologist 84, 489-500.

Hartman, H.T., Kester, D.E., 1974. Plant Propagation, Principles and Practices (Çev. N. Kaşka ve M. Yılmaz). Ç.Ü Ziraat Fakültesi Ders Kitabı, No: 52. s 31. Adana.

Kaplankıran, M., 1984. Bazı Turunçgil Anaçlarının Doğal Hormon Karbonhidrat ve Bitki Besin Madde Düzeyleri ile Büyümeleri Arasındaki İlişkiler Üzerinde Araştırmalar. Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Yayınlanmamış Doktora Tezi. Adana.

Kaynaş, N,. Eriş, A., 1997. Nektarin Çeşitlerinde Kuraklığın Bazı Fizyolojik ve Morfolojik Değişimler Üzerine Etkileri. Bahçe, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(1-2):13-20. Yalova

Kaynaş, N., Kaynaş, K., Erbil, Y., 1999. Farklı Erik Anaç ve Çeşitlerinin Kurağa dayanımları Üzerinde Araştırmalar-1. Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Yayın No:15. Yalova.

Koide, R., 1985. The ffect of VA Mycorrhizal Infection and Phosphorus Status on Sunflower Hydraulic and Stomata Properties. J. Exp. Bot., 36:1087-1098.

Koske, R.E., Gemma, J.N., 1989. A Modified Procedure for Staining Root To Detect VAM. Mycological Research, 92, 486- 505.

Marschner, H., 1995. Mineral Nutrition of Higher Plants. Academic Press, London.

Marschner, H., Dell, B., 1994. Nutrient Uptake in Mycorrhizal Symbiosis. Plant and Soil (Netherlands), 159, 11-25.

Morte, A., Loviolo, C., Schubert, A., 2000. Effect of Drought Treatments on Growth and Water Relation of the Mycorrhizal Association. Helianthemum Almerien eTerfezia Claveryi. 10. 115–119.

Nemec, S., Guy, G., 1982. Carbohydrate Status of Mycorrhizal and Nonmycorrhizal Citrus Rootstocks. Jurnal of American Society for Horticultural Sciene. 107(2):177.

Ortas, I., 2008. Field Trials on Mycorrhizal Inoculation In the Eastern Mediterranean Horticultural Region. In. Mycorrhiza Works. F. Feldmann, Y. Kapulnik, J. Baar (Eds.) Hannover, Germany. Pp 56-77.

Ortas, I, Ortakci, D., Kaya, Z., 2002a. Various Mycorrhizal Fungi Propagated on Different Hosts Have Different Effect on Citrus Growth and Nutrient Uptake. Commun Soil Sci Plan. 33(1-2):259-272.

Ortas, I; Ortakci, D.; Kaya, Z.; Cinar, A.; Onelge N. 2002b. Mycorrhizal Dependency of Sour Orange in Relation to Phosphorus and Zinc Nutrition. Journal of Plant Nutrition. 25(6):1263-1279.

Ortas, I., Varma, A., 2007. Field Trials of Bioinoculants. Chapter 26. In: Modern Tools and Techniques. (eds. Oelmüller R and Varma A) Springer-Verlag , Germany 11: 397-413.

Ortaş, İ, Harris, P.J., Rowell, D.L., 1994. The Effect of Different Forms and Rates of Nitrogen and Rates of Phosphorous Fertiliser on Rhizosphere pH and P Uptake in Myorrhizal and NonMycorrhizal Sorghum Plant. Ph.D. Thesis, University of Reading, UK.

Ortaş, İ., 1998. Toprak ve Bitkilerde Mikoriza. Workshop. Ç.Ü.Ziraat Fak. Toprak Bölümü, 20-22 Mayıs 1998, Adana.

Öztürk, L., Vural, F., Alkan, A., Özdemir, A., Özus, İ,. Çakmak, İ., 1998. Çinko Uygulaması ve Kuraklık Stresinin Farklı Buğday Genotiplerinde Antioksidatif Savunma Sistemlerine Etkisi. 1. Ulusal Çinko Kongresi, 805-813. Adana.

Safir, G.R., Boyer, J.S., Gerdemann, J.W., 1972. Nutrient Status and Mycorrhizal Enhancement of Water Transport in Soybean. Plant Physiology, 49:700-703.

Sieverding, E., Toro, S., 1988. Influence of Soil Water Regime on VA Mycorrhiza. V. Performance of Different VAM Fungal Species with Cassava. Journal of Agronomy and Crop Science, 161, 322– 332.

Smith, S.E., John, B.L., Smith, F.A., Nicholas, D.J.D., 1985. Activity of Glutamine Synthesis and Glutamate Dehydrogenises in Trifolium subterraneum L. and Allium cepa L. Effects of Mycorrhizal Infection and P Nutrition. New Phytologist, 99, 211-227.

Smith, S.E., Read, D.J., 1997. Mycorrhizal Symbiosis. Second Edition. Academic Press. London.

Smith, S.E., Robson, A., Abbott, L.K., 1992. The Involvement of Mycorrhizas in Assessment of Genetically Dependent Efficiency of Nutrient Uptake and Use. Plant and Soil, 146, 169-179.

Kaynak Göster