When Students Become Customers; The Changing Relationship Between the Student and the Academic: A Case Study from Social Sciences in Turkey

The definition of higher education is going through a rapid transformation where higher education is seen as a strategic commodity with a high profit potential. Actors involved in an increasingly commodified higher education arena are taking different positions in this changing context. Neoliberal ideology is taken as the basis of the transformation of higher education. Academics taking the role of service providers are losing their professional positions where students are being regarded as customers in the ‘Neoliberal University’. This implies a change in the relationship between institutions, academics and students which will be analyzed throughout this paper. The paper takes the point of view of academics, bringing in results of a qualitative PhD study conducted with 28 academics working in public and foundation (private) universities located in the cities of Istanbul and Izmir. The case presented in this study will be analyzed as part of the discussion on the changing nature of higher education in which academics are increasingly being controlled through their relationship with their students and the effects of the increasing demands of the students taking the role of customers. This analysis is a part of a broader discussion on how the academic profession is changing under the context of the ‘Neoliberal University’.

Öğrenciler Müşteri Olduklarında; Akademisyen ve Öğrenci Arasındaki İlişkinin Değişimi: Türkiye’de Sosyal Bilimlerden Bir Vaka Çalışması

Yükseköğretim, kâr potansiyeli yüksek, stratejik bir meta haline gelirken, yükseköğretimin tanımının hızlı bir şekilde değişmekte olduğu görülmektedir. Bu değişen bağlamda, artan bir şekilde metalaşmakta olan yükseköğretimin parçası olan tarafların da farklı konumlara geçtikleri görülmektedir. Hizmet sağlayıcısı konumuna geçen akademisyenlerin, öğrencilerin birer müşteri olarak ele alındıkları ‘Neoliberal Üniversite’de profesyonellik statülerini yitirmeleri söz konusudur. Bu durum, çalışmada ele alınacağı üzere, kurumlar, akademisyenler ve öğrenciler arasındaki ilişkinin dönüşümü çerçevesinde ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, İstanbul ve İzmir’de bulunan devlet ve vakıf (özel) üniversitelerinde çalışmakta olan 28 akademisyenle gerçekleştirilmiş niteliksel bir Doktora çalışmasının sonuçlarını, akademisyenin konumu temelinde ele almaktadır. Akademisyenlerin öğrencileri ile olan ilişkilerinin artan bir şekilde denetlendiği ve müşteri konumuna geçen öğrencilerin taleplerine ilişkin akademisyenlerin deneyimi temelinde bu çalışmada sunulacak olan vaka, yükseköğretimin değişen yapısına ilişkin tartışmanın ışığında yürütülecektir. Bu tartışma, akademisyenlik mesleğinin, ‘Neoliberal Üniversite’ çatısı altında geçirmekte olduğu değişime ilişkin daha geniş bir tartışmanın parçasıdır.

Kaynakça

Adaman, F., & Madra, Y. (2015). Toplumsalın iktisadileştirilmesi mi iktisadın toplumsallaştırılması mı? In E. Hamzaçebi, E. Akçay, U. Kocagöz, & F. Adaman (Eds). Sosyal bilimler ne işe yarar? (pp. 77-122). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.

Altbach, P. G. (1995). Problems and possibilities: The US academic profession. Studies in Higher Education, 20(1), 27-44.

Altbach, P. G. (1997). An international academic crisis? The American professoriate in comparative perspective. Daedalus, 126(4), 315-337.

Anwaruddin, S. M. (2013). Neoliberal universities and the education of art, humanities and social sciences in Bangladesh. Policy Futures in Education, 11(4), 364-374.

Arslan, H., & Odman, A. (2011). İstanbul Bilgi Üniversitesi›ndeki şirketleşme ve sendikalaşma süreci. In F. Ercan, & S. Korkusuz- Kurt (Eds.), Metalaşma ve iktidarın baskısındaki üniversite (pp. 593-632). İstanbul: Sosyal Araştırmalar Vakfı.

Atalay, S. (2017). Neoliberal policies and higher education: A comparison between sociology and psychology departments with regard to public and private universities in Turkey . Sosyoloji Dergisi, (35), 45-59.

Balaban, U. (2012). Türkiye’de yükseköğretim reformu ve ABD’de endüstri-üniversite ilişkisinin tarihi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 67(4), 25-61.

Bay, D., & Harold, D. (2001). The student is not the customer— an alternative perspective. Journal for Marketing for Higher Education, 11(1), 1-19.

Brennan, L., & Lynne, B. (2000). Concepts in conflict: Students and customers–an Australian perspective, Journal of Marketing for Higher Education, 9(2), 19-40.

Charle, C., & Verger, J. (2005). Üniversitelerin tarihi. (İ. Yerguz, Trans.) Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.

Coşar, S., & Ergün, H. (2015). Free-marketization of academia through authoritarianism: The Bologna process in Turkey. Alternate Routes: A Journal of Critical Social Research, 26, 101- 124.

Çetinsaya, G. (2014). Büyüme, kalite, uluslararasılaşma: Türkiye yükseköğretimi için bir yol haritası. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Basımevi.

Emery, C. R., Kramer, T. R., & Tian, R. G. (2003). Return to academic standards: A critique of student evaluations of teaching effectiveness. Quality Assurance in Education, 11(1), 37-46.

Enders, J., De Boer, H., & Weyer, E. (2013). Regulatory autonomy and performance: The reform of higher education re-visited. Higher Education, 65, 5-23.

Ercan, F., & Özar, Ş. (2000). Emek piyasası teorileri ve Türkiye’de emek piyasası çalışmalarına eleştirel bir bakış. Toplum ve Bilim, (86), 22-71.

Erdoğan, N. (2003). Kültürel çalışmalar, (kendiliğinden) ideoloji(si) ve akademya. Toplum ve Bilim, (97), 43-64.

Erguvan, D. (2013). Vakıf Üniversitelerinin Türkiye yükseköğretim sistemi üzerindeki etkilerine dönük akademisyen algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(1), 137-160.

Evans, G. R. (2007). Akademisyenler ve gerçek dünya. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Fırat, A., & Akkuzu, İ. (2015). The commodification process of higher education and the changing nature of academic labour in Turkey. Critique, 43(3-4), 375-393.

Guest, G., Bunce, A., & Laura, J. (2006). How Many Interviews Are Enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59-82.

Guilbault, M. (2018). Students as customers in higher education: The (controversial) debate needs to end. Journal of Retailing and Customer Services, 40, 295-298.

Günal, S., & Günal, İ. (2011). Üniversitelerde örgütlenme deneyimi. In F. Ercan, & S. Korkusuz-Kurt (Eds.), Metalaşma ve iktidarın baskısındaki üniversite (pp. 555-579). İstanbul: Sosyal Araştırmalar Vakfı.

Günay, D., & Günay, A. (2011). 1933’den günümüze Türk yükseköğretiminde niceliksel gelişmeler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1(1), 1-22.

Hız, G. (2010). 1980 Sonrasında Türkiye’de yükseköğretimde piyasalaştırma ve özelleştirmedeki gelişmeler. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 55-80.

Huang, M.-H., & Chang, Y.-W. (2008). Characteristics of research output in social sciences and humanities: From a research evaluation perspective. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 59(11), 1819-1828.

İnsel, A. (2000). Özgürlük etiği karşısında iktisat kuramı: Amartya Sen’in iktisat önerisi. Toplum ve Bilim, (86), 7-21.

István, F. M. (2001). The Humboldtian idea of a university: The bond between philosophy and the humanities in the making of the modern university. Neohelicon, 28(2), 33-37.

Jessop, B. (2017). On academic capitalism. Critical Policy Studies, 12(1), 104-109.

Karataş-Acer, E., & Güçlü, N. (2017). An analysis of the expansion of higher education in Turkey using the new institutional theory. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 17(6), 1911- 1933. Retrieved from https://www.estp.com.tr/wp-content/ uploads/2017/12/ESTPDecember2017_1911_1933.pdf

Kılıç, R. (1999). Türkiye’de yükseköğretimin kapsamı ve tarihsel gelişimi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 289-310.

Kramer, D. (2017). From worker to self-entrepreneur: The transformation of the homo-economicus and the freedom of movement in European Union. European Law Journal, 23(3-4), 172-188.

Krull, W. (2005). Exporting the Humboldtian university. Minerva, 43(1), 99-102.

Lawson, S., Sanders, K., & Smith, L. (2015). Commodification of the information profession: A critique of higher education under neoliberalism. Journal of Librarianship and Scholarly Communication, 3(1), 1-24.

Lust, P. (1998). Point of view: Students as customers: The devaluation of learning. The Journal for Continuing Higher Education, 46(2), 39-41.

Lynch, K. (2015). Control by numbers: New managerialism and ranking in higher education. Critical Studies in Education, 56(2),190-207.

Mandell, A. (2017). Tensions within the neoliberal university: Sources of change. Critical Policy Studies, 18(1), 116-120.

Mark, E. (2013). Student satisfaction and the customer focus in higher education. Journal of Higher Education Policy and Management, 35(1), 2-10.

Musselin, C. (2013). Redefinition of the relationship between academics and their university. Higher Education(65), 25-37.

Naidoo, R., & Whitty, G. (2013). Students as consumers: Commodifying or democratising learning? International Journal of Chinese Education, 2, 212-240.

Nalçaoğlu, H. (1999). Türkiye’nin yeni üniversite düzeni: Kriz ve kalite. Doğu Batı, Akademi ve İktidar, (7), 91-106.

Newfield, C. (1997). Recapturing academic business. Social Text, (51), 39-66.

Parker, M., & Jary, D. (1995). The McUniversity: Organization, management and academic subjectivity. Organization, 2(2), 319-338.

Parsell, G. (2000). Students as customers. Medical Education, 34(5), 328-329.

Pedro, F. (2009). Continuity and change in the academic profession in European countries. Higher Education in Europe, 34(3-4), 411-429.

Punch, K. F. (2011). Sosyal araştırmalara giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi.

Read, J. (2009). A genealogy of homo-economicus: Neoliberalism and the production of subjectivity. Foucault Studies, (6), 25-36.

Rhoades, G. (2007). The study of academic profession. In P. J. Gumport (Ed.), Sociology of higher education: Contributions and their contexts (pp. 113-146). Maryland: John Hopkins University Press.

Roberts, K. A., & Donahue, K. A. (2000). Professing professionalism: Bureaucratization and deprofessionalization in the academy. Sociological Focus, 33(4), 365-383.

Rosh White, Naomi. (2007). ‘The customer is always right?’: Student discourse about higher education in Australia. Higher Education, 54, 593-604. 10.1007/s10734-006-9012-x.

Sahota, G. S. (1975). Reviewed Work(s): Investment in human capital: The role of education and of research byTheodore W. Schultz. Economic Development and Cultural Change, 23(3), 553-559.

Schneider, G. (2013). Student evaluations, grade inflation and pluralistic teaching: Moving from customer satisfaction to student learning and critical thinking. Forum for Social Economics, 42(1), 122-135.

Shills, E. (1992). Points of Departure: The idea of the university: Obstacles and opportunities in contemporary societies. Minerva, 30(2), 301-313.

Svensson, G., & Wood, G. (2007). Are university students really customers? When illusion may lead to delusion for all! International Journal of Educational Management, 21(1), 17-28.

Tekeli, İ. (2003). Dünya’da ve Türkiye’de üniversite üzerine konuşmanın değişik Yolları. Toplum ve Bilim, (97), 123-143.

Tekeli, İ. (2010). Tarihsel bağlamı içinde Türkiye’de yükseköğretimin ve YÖK’ün tarihi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

Tekin, S. (2003). Neoliberalizm, teknik akıl ve üniversitenin geleceği. Toplum ve Bilim, (97), 144-163.

The Guardian (2015). Anonymous Academics. My students have paid £9,000 and now they think they own me. Retrieved from The Guardian 18 December 2015, https://www.theguardian. com/higher-education-network/2015/dec/18/my-studentshave- paid-9000-and-now-they-think-they-own-me

Ulutürk, S., & Dane, K. (2011). Yükseköğretimin finansmanı; neoliberal dönüşüm ve Türkiye. In F. Ercan, & S. Korkusuz-Kurt (Eds.) Metalaşma ve iktidarın baskınındaki üniversite (pp. 413- 438). İstanbul: Sav Yayıncılık.

Ünlütürk-Ulutaş, Ç. (2011). Türkiye’de sağlık emek sürecinin dönüşümü. Ankara: NotaBene Yayınları.

Vatansever, A., & Gezici-Yalçın, M. (2015). “Ne ders olsa veririz”. Akademisyenin vasıfsız işçiye dönüşümü. İstanbul: İletişim Yayınları.

Willis, E., Carryer, J., Harvey, C., Pearson, M., & Henderson, J. (2017). Austerity, new public management and missed nursing care in Australia and New Zealand. Journal of Advanced Nursing, 73(12), 3102-3110.

Yalman, G. (2011). Önsöz: Üniversiteler ve sosyal bilimler. In F. Ercan, & S. Korkusuz-Kurt (Eds.), Metalaşma ve İktidarın Baskısındaki Üniversite (p. 11). İstanbul: Sosyal Araştırmalar Vakfı.

Yamaç, K. (2009). Bilgi Toplumu ve Üniversiteler. Ankara: Eflatun Yayınevi.

Turkish Council of Higher Education (YÖK). (2013). Yeni Yükseköğretim Yasasına Doğru. Retrieved from http:// yeniyasa.yok.gov.tr/?page=yazi&c=90&i=120

Turkish Council of Higher Education (YÖK). (2017). Öğrenci Sayıları Özet Tablosu. Retrieved from https://istatistik.yok.gov.tr/ yuksekogretimIstatistikleri/2017/2017_T1.pdf

Kaynak Göster

Yükseköğretim ve Bilim Dergisi
  • ISSN: 2146-5959
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 2011

57993