İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi

Öz Bu çalışmada İran ve Suudi Arabistan arasındaki ikili ilişkiler İsrail ve Filistin Sorunu üzerinden incelenmektedir. İran ve Suudi Arabistan, Orta Doğu ve İslam Dünyasında Filistin Meselesine benzer birçok noktada uzun süredir rekabet etmektedirler. İsrail'in varlığı ve yürütülen ilişkiler bölgesel devletler için büyük tartışmaları ortaya çıkarmıştır. İsrail’i bazı devletler bölgesel bir aktör olarak tanımlarken, bazı devletler ise meşru bir devlet olarak kabul etmemektedirler. İran Devrimi sonrası yeni rejimin öncelikli hedefi İsrail aleyhtarlığı olmuş ve Filistin Sorunu İran’ın Ortadoğu’da ki nüfuzunun yayılması için kullanılmıştır. Suudi Arabistan ise, İran’ın Filistin ve Lübnan’daki etkisinin sınırlandırılmasında İsrail’i caydırıcı bir aktör olarak görmüştür. Bu çalışma, İran ve Suudi Arabistan’ın İsrail ve Filistin Meselesi üzerinden birbirlerini ötekileştirme çabalarını analiz etmektedir. Bu çalışmanın temel argümanı, İran ve Suudi Arabistan’ın yoğun rekabeti yalnızca birbirlerini zayıflatmakla kalmayıp aynı zamanda İsrail’in Orta Doğu’daki konumunu güçlendirmektedir.

Kaynakça

Armaoğlu, Fahir. Filistin Meselesi ve Arap – İsrail Savaşları (1948-1988), 4b., İstanbul: Kronik Kitap, 2017

Asl, Nasır Kashef “İran İslam cumhuriyeti Dış Politikasının Oluşumunu Etkileyen Etmeler: Bir İranlı Görüşü”, Ortadoğu Siyasetinde İran, Ed.Türal Yılmaz ve Mehmet Şahin, Ankara: Barış Kitap, 2011

Avineri, Shlomo “Beyond Camp David” Foreign Policy, No. 46, Spring, 1982, ss.28-30

Bacık, Gökhan. “İran ve İsrail:Motivasyonel Yapılar ve Dış Politika (199-2008)”, Ortadoğu’da Güç Savaşları Hedef Neden İran?, Ed. Mehmet Tuncel, İstanbul: Etkileşim Yayınları, 2008

Badeeb, Saeed M.. Saudi -Iranian Relations:1932-1982, London: Cener fo Arab and Iranian Studies, 1993

Bakhash, Shaul. “Historical Settings”, Iran a Country Study, ed. Glenn E.Curtis and Eric Hooglund, Washington: Library of Congress Cataloging, 2008

Bar’el, Zvi. “As Iraqies Protest Corruption, Iran Pours Oil On The Flames”, Haaretz, 07.10.2019

Baskan, Birol. Turkey and Qatar in the Tangled Geopolitics of the Middle East, New York, Palgrave Macmillian, 2016

Bozarslan, Hamit. Ortadoğu’nun Siyasal Sosyolojisi, 4b., (Çev.Melike Işık Durmaz), İstanbul: İletişim Yayınları, 2016

Bozdağlıoğlu, Yücel. Turkish Foreign Policy and Turkish Identity, New York: Routledge, 2003

Büyükkara, Mehmet Ali. Geçmişten Günümüze Kabe’nin İşgali, 3b. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2015

Cafiero, Giorgio. “Trump’s Jerusalem Decision And TheSaudi-Iranain Rivalry”, LobeLog, 12.12.2017

Cleveland, William. Modern Ortadoğu Tarihi, (Çev.Mehmet Harmancı), İstanbul: Agora Yayınevi, 2008

Dabashi, Hamid. İran: Ketlenmiş Halk, (Çev.Emine Ayhan), İstanbul : Metis Yayınları, 2008

Dağı, İhsan D. Orta Doğu’da İslam ve Siyaset, 2b., İstanbul: Boyut Kitapları 2002

Dehghani, Hamidreza “Iran’s Role in Opposition to the Partition of Palestine”, The Iranian Journal of International Affairs Vol. XXI, No.3, Summer 2009, 45-56.

Djalili and Kellner, Mohammad Reza and Thierry. 100 Soruda İran, (Çev. Reşat Üzmen), İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2017

Djalili and Kellner, Mohammad Reza ve Thierry. Arap Baharı Karşısında İran ve Türkiye, (Çev.Hande Güreli), İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları , 2013

Eilam, Ehud Israel, The Arabs and Iran: International Relations and Status Quo, 2011-2016, (New York: Routledge, 2018)

Galbraith, Peter. Irak’ın Sonu Ulus Devletlerin Çöküşü mü?, (Çev.Mehmet Murat İnceayan), İstanbul: Doğan Kitap, 2007

Gause, Gregory. “Saudi Arabia: Iraq, Iran, the Regional Power Balance, and the Secterian Question”, Strategic Insight, Vol VI, Issue 2, March 2007, https://calhoun.nps.edu/bitstream/handle/10945/11181/gauseMar07.pdf?sequence=1&isAllowed=y E.T. 15.03.2018

Gawdat Bahgat, “The Islamic Republic and the Jewish State”, Israel Affairs, 11:3, 2005

Gelvin, .James L. Modern Ortadoğu Tarihi, İstanbul: Timaş Yayınları, 2016

Gürkan Biçen, “Ayetullah Humeyni’nin 1980 Öncesi Söyleminde İran İslam İnkılâbının Meşruiyet Temeli Olarak Siyonist Rejim Problemi”, İran Çalışmaları Dergisi, Cilt:1 No:1, Bahar 2017

Halliday, Fred. “Iran and the Middle East: Foreign Policy and Domestic Change”, Middle East Report, No. 220, Autumn, 2001

Hegghammer, Thomas. Jihad in Saudi Arabia Violence and Pan-Islamism Since 1979, New York: Cambridge University Press, 2010

Herzl, Theodor. Yahudi Devleti, İstanbul: Ataç Yayınları, 2018

Hinnebusch, Raymond. The International Politics of Middle East, Manchester: Manchester University Press, 2003

Hirst, David. Küçük Devletlerden Sakının: Lübnan Ortadoğu’nun Savaş Alanı, (Çev. Timur Demirtaş ve diğerleri), İstanbul: Matbuat Yayınevi, 2015

Jones, Toby “Saudi Arabia's Not so New Anti-Shi'ism”, Middle East Report, No. 242, 2007

Kelkitli, Fatma Aslı. “İdealizm ve Realizm Sarkacında Soğuk savaş Sonrası İran Dış Politikası”, Orta Doğu Analizi: İki Kutuplu Sistem Sonrası Orta Doğu ve Arap Baharı, Der. Hasret Çomak ve Caner Sancaktar, İstanbul,: Beta Yayıncılık 2014

Kermani, Taha. “Irak İsyanı ve İran’ın Erbain Kabusu”, Karar, 09.10.2019

Keskin, Arif “Şii Jeopolitiği ve İran”, Ortadoğu’da Güç Savaşları Hedef Neden İran?, Ed. Mehmet Tuncel, İstanbul: Etkileşim Yayınları, 2008

Keynoush, Banafsheh Saudi Arabia and Iran Friends or Foes?, London: Palgrave Macmillan, 2016

Koç, Engin “Relations Between U.S. and Northern Iraqi Kurds in Wake of Cold War”, Kürdoloji 2, Ed. Hasan Karacan, Ankara: Yargı Yayınevi, 2016

Kurt, Veysel “Ortadoğu’da Güvenliğin Dönüşümü”, Ortadoğu’da Ulusal Güvenlik Stratejileri, Ed. Veysel Kurt, İstanbul: Seta Yayınları, 2018

Labelle, Maurice Jr. “The Only Thorn”: Early Saudi-American Relations and the Question of Palestine, 1945–1949”, The Journal of The Society for Historians of American Foreign Relations, Vol.35, No.2, 2011

Lewis, Bernard. The Middle East, New York: Scribner Press, 1995

Matthiesen, Toby. The Other Saudis, New York: Cambridge University Press, 2015

Mercan, Muhammed Hüseyin. Suriye Rejim ve Dış Politika, İstanbul: Açılım Kitap, 2012

Parsi, Trita. Treacherous Alliance: The Secret Dealings of Israel, Iran and the United States, London: Yale University Press, 2007

Pehlivan, Sibel Bülbül “Suudi Arabistan’ın Ulusal Güvenlik Politikaları”, Ortadoğu’da Ulusal Güvenlik Stratejileri, Ed. Veysel Kurt, İstanbul: Seta Yayınları, 2018

Quandt, William B. Saudi Arabia in the 1980s, Washington D.C.: The Brookings Institution, 1981

Rabinovich, Itamar. Waging Peace: Israel and Arabs:1948-2003, New Jersey: Princeton University Press, 2004

Ramazani, R.K. “Iran and the Arab-Israeli Conflict”, Middle East Journal, Vol. 32, No. 4, Autumn, 1978

Rieger, Rene. “Saudi Arabia’ Relations With Israel and Palestine”, Saudi Arabian Foreign Policy, ed.Neil Partrick, London: I.B.Tauris, 2016

Roger Owen ve Şevket Pamuk, 20.Yüzyılda Ortadoğu Ekonomileri Tarihi, 2b, İstanbul: Sabancı Üniversitesi Yayınları, 2015

Sander, Oral Siyasi Tarih: İlk Çağlardan 1918’e, 18b., İstanbul: İmge Yayınevi, 2009

Schwedler, Jillian. Religion and Politics, Politics & Society in the Contemporary Middle East, Ed. Michele Penner Angrist, Sec. Edt., Colarodo: Lynne Rienner Publishers, 2013

Vassiliev, Alexei. The History of Saudi Arabia, London: Saqi Press, 1998

Veliyev Cavid, “Suudi Arabistan-İran İlişkileri” Kaosa Doğru İran, Ed. Osman Metin Öztürk ve Yalçın Sarıkaya) 2b., Ankara: Fark Yayınları, 2006

Warnaar, Waaike. Iranian Foreign Policy During Ahmadinejad Ideology and Actions, New York: Palgrave Macmillian, 2013

Wehrey, Frederic and others, Saudi Iranian Relations Since the Fall of Saddam, Pittsburgh: RAND Corporation, 2009

Yerasimos, Stefanos. Milliyetler ve Sınırlar, Balkanlar, Kafkasya ve Ortadoğu, 6b., İstanbul: İletişim Yayınları, 2010

“Camp David: Saudi Arabia secretly supported landmark negotiations“, Middle East Monitor, 3 June 2018, https://www.middleeastmonitor.com/20180603-camp-david-saudi-arabia-secretly-supported-landmark-negotiations/ 10.09.2019

“In The Heart Of The Middle East, A Fledgling Synagogue Gets A Rabbi” , Religion News Cervice, 14.05.2019

“Israel Offers Help To The Saudis To Counter Iran’s Influence”, Muslim Press, 16.11.2017.

“İran: İsrail ile Komşu bir Ülke Bulutlarımızı Kısırlaştırıyor”, Sputnik , 03.07.2018

“Middle East Tensions: What Lebanese Border Strikes MeanFfor Israel, Iran and Saudi Arabia“, The Conversation, 04.09.2019

“Saudi Policies in the Regional Landscape: Enhancing Opportunities and Reshaping Regional Alliances”, Arab Center for Research and Policy Studies Doha Institute,( November 2017 )1-4

“Suudi Kralından Trump’a: Barış Planında Doğu Kudüs Filistin’in Başkenti Olarak Kalmalı”, Sputnik, 30.07.2018

“Suudi Veliaht Prensi: Filistinliler Ya Trump’ın Plannı Kabul Etsinler Yada Çenelerini Kapasın”, Sputnik, 30.04.2018

“Understanding Iran-Contra Affairs”, https://www.brown.edu/Research/Understanding_the_Iran_Contra_Affair/overview-case.php 10.09.2019

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { tocd641494, journal = {Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi}, issn = {2147-7523}, eissn = {2630-5631}, address = {}, publisher = {Sakarya Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {7}, pages = {233 - 263}, doi = {10.26513/tocd.641494}, title = {İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi}, key = {cite}, author = {Koç, Engin} }
APA Koç, E . (2020). İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi . Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi , 7 (2) , 233-263 . DOI: 10.26513/tocd.641494
MLA Koç, E . "İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi" . Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 7 (2020 ): 233-263 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tocd/issue/57909/641494>
Chicago Koç, E . "İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi". Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 7 (2020 ): 233-263
RIS TY - JOUR T1 - İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi AU - Engin Koç Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.26513/tocd.641494 DO - 10.26513/tocd.641494 T2 - Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 233 EP - 263 VL - 7 IS - 2 SN - 2147-7523-2630-5631 M3 - doi: 10.26513/tocd.641494 UR - https://doi.org/10.26513/tocd.641494 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi %A Engin Koç %T İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi %D 2020 %J Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi %P 2147-7523-2630-5631 %V 7 %N 2 %R doi: 10.26513/tocd.641494 %U 10.26513/tocd.641494
ISNAD Koç, Engin . "İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi". Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 7 / 2 (Aralık 2020): 233-263 . https://doi.org/10.26513/tocd.641494
AMA Koç E . İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2020; 7(2): 233-263.
Vancouver Koç E . İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2020; 7(2): 233-263.
IEEE E. Koç , "İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi", Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, c. 7, sayı. 2, ss. 233-263, Ara. 2021, doi:10.26513/tocd.641494