Karaman İli Potansiyel Evapotranspirasyon Tahmini

Dünyada tarım arazilerinin sulama planlamaları, terleme yoluyla bitki su tüketimleri ve buharlaşma miktarlarını göz önünde bulunduran su bütçesi hesaplamalarıyla yapılmaktadır. Bitki kaplı alanlarda meydana gelen söz konusu buharlaşma ve terleme olaylarının toplamı, hidrolojik çevrimin ölçülmesi en zor bileşeni olan evapotranspirasyonu meydana getirmektedir. Evapotranspirasyonun, belli referans bitki örtüleri, su alma ve büyüme koşulları varsayımlarındaki potansiyel değerleri, pek çok araştırmacı tarafından geliştirilen ampirik yöntemler ile tahmin edilebilmektedir. Bunların en başında gelen FAO56 Penman-Monteith (FAO56 PM), güçlü teorik alt yapısı ve tahminlerinin güvenilirliği bakımından, tüm dünyada en yaygın olarak kullanılan referans potansiyel evapotranspirasyon (PET) tahmin yöntemi haline gelmiştir. Güvenilir tahminlerine karşın, FAO56 PM’nin, PET tahminlerinde çok fazla meteorolojik gözlem verisine ihtiyaç duyması ve karmaşık hesaplama adımları, daha az gözlem verisi gerektiren tahmin yöntemlerini kullanmamızı zaruri kılabilmektedir. Bu çalışmada, Konya Kapalı Havzası’nda yer alan ve önemli tarımsal faaliyetler gerçekleştiren Karaman ili potansiyel evapotranspirasyon miktarları FAO56 PM ile günlük, Turc (TC), Makkink (MK), Priestley Taylor (PT), Jensen Haise (JH), Hargreaves Samani (HS), Blaney Criddle (BC), Thornthwaite (TH) gibi FAO56 PM’ye kıyasla daha az ölçülmüş veri ihtiyacı olan ve kullanımı nispeten daha basit yedi farklı ampirik yöntemle ise aylık zaman adımlarında hesaplanmıştır. FAO56 PM günlük tahminlerinin toplanmasıyla elde edilen aylık PET değerleri, diğer PET tahmin yöntemleriyle elde edilen aylık değerlerle karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, çalışmaya dâhil edilen yedi PET tahmin yönteminden, FAO56 PM ile 0.97’lik en iyi uyum (R2) ve 16.94 mm’lik ortalama hata karelerinin karekökü (RMSE) değerlerine sahip Turc, Karaman ili özelinde önerilmiş ve geri kalan yöntemlerin uygulanabilirliği tartışılmıştır.

Estimation of Potential Evapotranspiration in the Karaman Province

Irrigation scheduling is performed with the water budget calculations considering the plantwater consumption by transpiration and evaporation, at the farmlands around the world. Sum ofthese transpiration and evaporation events which takes place at the plant covered areas, composesevapotranspiration which is the hardest components of the hydrological cycle to measure. The potentialvalues of evapotranspiration, under assumptions as certain reference plant cover, watering and growingconditions, can be estimated with empirical methods developed by many researches. At the top ofthem, FAO56 Penman-Monteith (FAO56 PM) is widely used reference potential evapotranspirationestimation (PET) method worldwide through its strong theoretical background and reliability ofestimation.Despite of its reliable estimation, complicated calculation steps and requirement of variousobserved meteorological data impel us to use more practical PET estimation methods which requiremore easily findable meteorological data. In this study, the potential amounts of evapotranspiration,occuring in the Karaman province located in the Konya Closed Basin where advanced agriculturalactivities are carried out, were calculated by FAO56 PM method with daily time steps and by Turc(TC), Makkink (MK), Priestley Taylor (PT), Jensen Haise (JH), Hargreaves Samani (HS), Blaney Criddle(BC), Thornthwaite (TH) methods with monthly time steps. The monthly PET values were obtained bysumming of daily estimations of FAO56 PM and then compared with the monthly PET values estimatedby other empirical methods. As a conclusion, among seven PET estimation methods, Turc yieldedmost compatible results in comparison with FAO56 PM by 0.97 correlation coefficient value (R2) and16.97 mm (monthly) root mean square error (RMSE) value. Turc was recommended with convenientcalibration and remained methods were discussed.

___

Abdulkareem JH, Abdulkadir A, Abdu N (2015). A review of different types of lysimeter used in solute transport studies. International Journal of Plant & Soil Science, 8 (3): 1-14. Akpolat A (2011). Mikrometeorolojik ve lizimetre yöntemleriyle belirlenen buğday bitki su tüketimlerinin karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana. Aksu H, Arıkan A (2017). Satellite-based estimation of actual evapotranspiration in the Buyuk Menderes Basin, Turkey. Hydrology Research, 48(2): 559-570. Alexandris S, Stricevic R, Petkovic S (2008). Comparative analysis of reference evapotranspiration from the surface of rainfed grass in central Serbia, calculated by six empirical methods against the Penman – Monteith formula. European Water, 21/22: 17-28. Allen RG, Periera LS, Raes D, Smith M (1998). Crop evapotranspiration: guideline for computing crop water requirement. FAO Irrigation and Drainage Paper 56, p. 300. Blaney HF, Criddle WD (1950). Determining water requirements in irrigated areas from climatological irrigation data. Technical Paper No. 96, US Department of Agriculture, Soil Conservation Service, Washington, D.C., p. 48. Dingman SL (2008). Physical hydrology. Waveland Press, Inc., United States of America, p. 646. Efthimiou N, Alexandris S, Karavitis C, Mamassis N (2013). Comparative analysis of reference evapotranspiration estimation between various methods and the FAO56 Penman-Monteith procedure. European Water, 42: 19-34. FAO (Irrigation Water Manegement: Irrigation water needs, Chapter 3: Crop water needs). Available: http:// www.fao.org/docrep/s2022e/s2022e07.htm. Fisher DK, Pringle III HC (2013). Evaluation of alternative methods for estimating reference evapotranspiration. Agricultural Sciences, 4(8A): 51-60. Grismer ME, Orang M, Snyder R, Matyac R (2002). Pan evaporation to reference evapotranspiration conversion methods. Journal of Irrigation and Drainage Engineering, 128(3): 180-184. Hamon WR (1961). Estimating potential evapotranspiration. Journal of Hydraulics Division-ASCE, 87(HY3): 107-120. Jensen ME, Haise HR (1963). Estimating evapotranspiration from solar radiation. Journal of the Irrigation and Drainage Division-ASCE, 89(IR3):15-41. Hargreaves GH (1975). Moisture availability and crop production. TRANSACTION of the ASAE: 18, 980-984. Hargreaves GH, Samani ZA (1982). Estimation of potential evapotranspiration. Journal of the Irrigation and Drainage Division-ASCE, 108: 223-230. Hargreaves GH., Samani ZA (1985). Reference Crop Evapotranspiration from Temperature. Applied Engineering in Agriculture, 1(2): 96-99. ingling Z, Jun X, Chong-Yu X, Zhonggen W, Leszek S (2013). Evapotranspiration estimation methods in hydrological models. Journal of Geographical Sciences, 23 (2): 359-369. Lu J, Sun G, Mcnulty SG, Amatya DM (2005). A comparison of six potential evapotranspiration methods for regional use in the southeastern United States. Journal of the American Water Resources Association, 41(3): 621-633. Makkink GF (1957). Testing the Penman formula by means of lysimeters. Journal Institute of Water Engineering, 11(3): 277-288. Priestley CHB, Taylor RJ (1972). On the assessment of the surface heat flux and evaporation using large-scale parameters. Monthly Weather Review, 100: 81-92. Tabari H (2010). Evaluation of reference crop evapotranspiration equations in various climates. Water Resources Management, 24: 2311-2337. Tukimat NNA, Harun S, Shadid S (2012). Comparison of different methods in estimating potential evapotranspiration at Muda Irrigation Scheme of Malaysia. Journal of Agriculture and Rural Development in the Tropics and Subtropics, 113(1): 77-85. Thornthwaite CW (1948). An approach toward a rational classification of climate. Geographical Review, 38: 55-94. Tuomenvirta H (2001). Homogeneity adjustments of temperature and precipitation series- Finnish and Nordic data. International Journal of Climatology, 21: 495-506. Turc L (1961). Water requirements assessment of irrigation, potential evapotranspiration: simplified and updated climatic formula. Annales Agronomiques, 12: 13-49. Xu CY, Singh VP (2000). Evaluation and generalization of radiation-based methods for calculating evaporation. Hydrological Processes, 14: 339-349. Zhai L, Feng Q, Li Q, Xu C (2010). Comparison and modification of equations for calculating evapotranspiration (ET) with data from Gansu Province, Northwest China. Irrigation and Drainage, 59 (4): 477-490. Zhang K, Kimball JS, Nemani RR, Running SW (2010). A continuous satellite‐derived global record of land surface evapotranspiration from 1983 to 2006. Water Resources Research, 46, W09522.

Toprak Su Dergisi-Cover
  • ISSN: 2146-7072
  • Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
  • Yayıncı: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü
Sayıdaki Diğer Makaleler

Ergene Nehri ile Sulanan Çeltik Tavalarının Sediment ve Sulama Suyunda Kobalt (II) ve Nikel (II) Birikim Düzeyleri Analizi

Barış Can KÖRÜKÇÜ, Cihan TORLAK, Cemile ÖZCAN

Karaman İli Potansiyel Evapotranspirasyon Tahmini

Soner Çağatay BAĞÇACI, Nermin ŞARLAK

Türkiye’nin İller Bazında Kuraklık Değerlendirmesi

İlknur CEBECİ, Oğuz DEMİRKIRAN, Orhan DOĞAN, Kevser KARAGÖZ SEZER, Ödül ÖZTÜRK, Fatma ELBAŞI

Çukurova Koşullarında Tarımsal İşletme Çatılarında Fotovoltaik Sistemlerin Tekno-Ekonomik Yönden Tasarımı

Mehmet Emin BİLGİLİ, Adil AKYÜZ

Referans Evapotranspirasyonun Mekansal Değişiminin Belirlenmesinde Gediz Havzası Örneği

Yusuf Ersoy YILDIRIM, İsmail TAŞ, Kadir Aytaç ÖZAYDIN

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Gemlik Zeytin (olea aeoropea) Çeşidinde Sulamanın Peryodisite Üzerine Etkisi

Meral ANLAĞAN TAŞ, Abdullah Suat NACAR, Veli DEĞİRMENCİ, Ebru SAKAR, Pınar BAHÇECİ ALSAN

Toprak pH’sını Etkileyen Bazı Materyallerin Hububat Tarımında Kullanımı

Kadir UÇGUN, Caner KELEBEK, Murat CANSU, Mesut ALTINDAL, Bilal YALÇIN

Havza Bazlı Bitkisel Üretim ve Sulama Suyu Optimizasyon Çalışmaları ve Önemi

Gonca KARACA BİLGEN, Süleyman KODAL, Yusuf Ersoy YILDIRIM

Sera Koşullarında Farklı Tuzluluk Düzeyindeki Sulama Sularının Domates Bitkisinin Kök Gelişimi Üzerine Etkisi

Selçuk ÖZER, Ozan ÖZTÜRK, Ülviye ÇEBİ, Süreyya ALTINTAŞ, Engin YURTSEVEN

Arıtılmış Evsel Kaynaklı Atıksularla Sulanan Marul ve Toprakta Patojenik Bulaşıklığın Belirlenmesi

Perihan TARI AKAP, Mehmet GÜNDÜZ, Şerafettin AŞIK, Şener ÖZÇELİK