Traces of Folk Literature in the "Maqtal" of Yusif Maddah in the XIV century (in Based on the "Maqtali-Hussein" Masnavi)

Literary genre “maqtal” came to literature from the Arabs. Then it passed to the Persians, and then to Turkish literature. During the time of the prophet and after him, wars and tragedies were called as “maqtal.” The Arabic word maqtal means "the place where a person is killed". The 14th century specimens are rich and give some materials for research. Yusuf Maddah's masnavi of “Maqtali-Hussein”, which disappeared in the darkness of history, has special importance in terms of studying the literary language and historical grammar of the 14th century of Azerbaijan, as well as the richness of themes, forms and genres of the history of epic poetry. The work also provides rich material for studying the development of poetry in our literary history. Poetic works of classical literature has always been the object of research with the capacity for meaning, the diversity of genres, and the poetic landscapes. The masnavi of “Maqtali-Hussein”, one of the native language examples of the 14th century is written in a language that everyone can understand. In this example of poetry, the words of Azerbaijani Turkish are developed with Arabic and Persian words, and helps to make the idea more understandable. It should also be noted that the Azerbaijani-Turkic words in the masnavi are more numerous than the derived words.

XIV. Yüzyılda Yusuf Meddah "Maktal"ında Halk Edebiyatının İzleri ("Maktalı-Huseyin" Mesnevisi Örneği)

Edebiyatta maktal ilk olarak Araplar tarafından kullanılmaya başlandı. Sonra Perslere, ardından Türk edebiyatına geçti. Peygamberin yaşadığı zaman ve ondan sonraki savaşlar ve trajediler “maktal” olarak adlandırıldı. Arapça maktal kelimesi, “bir kişinin öldürüldüğü yer” anlamına geliyor. XIV. yüzyıl örnekleri zengindir ve araştırma için bazı malzemeler sağlar. Yusuf Meddah'ın tarihin karanlığında kaybolan mesnevisi “Maktal-ı Hüseyin”, gerek Azerbaycan'ın XIV. Yüzyıl’daki edebî dilini ve tarihî gramerini incelemek gerekse epik şiir tarihinin temalarını, biçimlerini ve türlerini tanımak açısından özel bir önem taşır. Eser aynı zamanda şiir türünün edebiyat tarihimizdeki gelişimini incelemek için zengin materyal sağlar. Klasik edebiyatın poetik eserleri anlam kapasitesi, türlerin çeşitliliği ve şiirsel manzaralarıyla her zaman araştırma konusu olmuştur. XIV. yüzyıl ana dili örneklerinden olan “Maktal-ı Hüseyin” mesnevisi herkesin anlayabileceği bir dilde yazılmıştır. Bu şiir örneğinde Azerbaycan Türkçesinin kelimeleri, Arapça ve Farsça kelimelerle geliştirilerek fikrin daha anlaşılır olmasına yardımcı olmaktadır. Şunu da belirtmek gerekir ki mesnevi'deki Azerbaycan Türkçesi kelimeleri, türemiş kelimelerden daha fazladır.

Kaynakça

Mahammad Fuzuli (2005). Works. In six volumes. I v., Baku: East-West

Özçelik, Kenan (2008). Yusuf-ı Meddâh ve Maktel-i Hüseyn (İnceleme-Metin-Sözlük) Unpublished Master Thesis. Ankara: Ankara University, Social Sciences İnstitute İslamic History and Arts (Turkish İslamic Literature) Department

Mammadaliyev, Vasim (2013). Quran and translation into Azerbaijani. Revised XV edition. Baku.

Mirzayev, Ataemi (2016). The period of formation of Azerbaijani epic poetry. Baku: “Science and Education”.

Kaynak Göster