Atasözlerinde Saldırgan Mizah Tarzının İşlevi

Mizahi atasözlerinde, varlığı oldukça dikkat çeken saldırgan mizah tarzının, atasözlerindeki işlevinin ne olduğunu ve atasözlerinde hangi ilişkiler sonucu yaratıldığını anlamak için bu çalışmada atasözleri ve mizah arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya dâhil edilen atasözleri Ömer Asım Aksoy’un Deyimler ve Atasözleri 1 adlı eserinden örneklem yoluyla seçilmiş ve çalışmanın amacı doğrultusunda incelenmiştir. İnceleme aşamasında, saldırgan mizahın yaratılmasına sebep olan eksikliklerle mizahi unsurlar arasındaki ilişkiye değinilmiş ve mizahi unsurlar mizah kuramları bağlamında değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, eksikliklere ve mizah kuramlarına göre ayrı ayrı sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma sonucuna göre atasözlerindeki saldırgan mizahın işlevi ve hangi ilişkiler sonucu yaratıldığı tartışılmıştır. Tartışma sonucuna göre atasözlerinde var olan saldırgan mizahın, atasözlerinin taşıdığı mesaja dikkat çekmek, mesajın; anlaşılmasına, hatırlanmasına ve aktarılmasına yardımcı olmak gibi bir işlevi olduğu ayrıca saldırgan mizahın genellikle bir hayvan veya üreme ve boşaltım organlarıyla yapılan ilişkilendirmeler başta olmak üzere; küçük düşürmeye dönük bir anlayışla yaratıldığı tespit edilmiştir.

THE FUNCTION OF AGGRESSIVE HUMOUR STYLE IN PROVERBS

In this study, the relation between proverbs and humour was examined to understand what the function of the aggressive humour style, which takes attention in humorous proverbs, is in proverbs and how they are created as a result of certain relations. The proverbs included in the study were selected from the book “Proverbs and Maxims 1” written by Ömer Asım Aksoy with random sampling method, and were examined for the purpose of the study. In the examination stage, the relation between humorous elements and the missing points that caused the creation of aggressive humour were determined, and the humorous elements were assessed in the context of humour theories. The data were classified according to the missing points and humor theories separately. According to the classification results, the issue of after which relations the humorous elements were created and the function of aggressive humor in proverbs were discussed. According to the discussion results, it was determined that the aggressive humor in proverbs were created for the purpose of highlighting the message carried by the proverbs; helping the message to be understood, remembered and conveyed. It was also determined that aggressive humor is made by associating it with an animal or reproductive and excretory organs for the purpose of attacking and humiliating someone.

Kaynakça

Akgöl, A. (2016). 2016). Atasözlerinde Mizahın İşlevi. Yüksek Lisans Tezi. Muğla: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.

Aksan, D. (1996). Türkçenin Söz Varlığı. Ankara: Engin Yayınevi.

Aksoy, Ö. A. (1988). Deyimler ve Atasözleri Sözlüğü 1. İstanbul: İnkılap Kitapevi.

Baudelaire, C. (1997). Gülmenin Özü. (İ. Yalçın, Çev.) İstanbul: İris Yayıncılık.

Bergson, H. (2011). Gülme. (Y. Avunç, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Çobanoğlu, Ö. (2003). Türk Dünyası Ortak Atasözleri Sözlüğü. Ankara: AKM Yayınları.

Devellioğlu, F. (2010). Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın kitapevi.

Feingberg, L. (2004). Mizahın Sırrı. Millî Folklor (62), s. 10-113.

Freud, S. (1999). Espri Sanatı. (E. Alkan, Çev.) İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.

Kortantamer, T. (2007). Temmuzda Kar Satmak. Ankara: Phoenix Yayınları.

Morreall, J. (1997). Gülmeyi Ciddiye Almak.(Ş. S. Kubilay Aysevener, Çev.) İstanbul.

Ong, W. J. (2010). Yazılı ve Sözlü Kültür: Sözün Teknolojileşmesi. (S. P. Banon, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.

Oruç, Ş. (2010). Sosyal Bilgiler Öğretiminde Mizah Kullanımının Öğrencilerin Akademik Başarılarına ve Tutumlarına Etkisi. Mehmet Akif Ersoy Ünivesitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, s. 56-73.

Oy, A. (1972). Tarih Boyunca Türk Atasözleri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Öngören, F. (1983). Türk Mizahı ve Hicvi. Ankara : İş Bankası Yayınları.

Özdolap, M. (2015). Mizah Tarzları ve Psikolojik Belirtiler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Bilim Üniversitesi. İstanbul

Özünlü, Ü. (1999). Gülmecenin Dilleri. Ankara : Doruk Yayınları.

Sanders, B. (2001). Kahkahanın Zaferi- Yıkıcı Tarih Olarak Gülme. (K. Atakay. Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Yerlikaya, E. E. (2009). Üniversite Öğrencilerinin Mizah Tarzları İle Algılanan Stres, Kaygı ve Depresyon Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi. Adana.

TDK (1998). Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Basımevi.

Kaynak Göster