Türkiye Sağlık Sistemi Performansı Üzerine Trend Analizi

Günümüzde sağlık sistemleri ve sağlık sunum modellerinin değişmektedir. Özellikle sağlık sektöründe giderek artan teknoloji kullanımı, hasta beklentilerinin artması, kronik hastalıklardaki artış, dünya nüfusunun yaşlanması, niteliksiz ve kalitesiz hizmet sunumu, tıbbi hatalar, eşitsizlikler ve belirsizlikler yükselen maliyetler gibi nedenlerden ötürü hem mikro (hastane işletmeciliği) hem de makro sağlık sistemi düzeyinde değerlendirmeler ve karşılaştırmalar yapan çalışmalar artış göstermektedir. Sağlık sisteminin fonksiyonları, Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan sınıflandırma kapsamında; yönetim ve düzenleme, finansman, hizmet sağlama ile kaynak üretimi ve örgütlenme olarak belirlenmiştir. Çalışmada Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen ve Türkiye’nin verilerinin tam olduğu boyutlarda trend analizi yöntemi ile “Sağlık Sistemi Performansı” sağlık sistemleri sekiz alt endeks açısından değerlendirilmiştir.Türkiye “Sağlık Harcamaları ve Finansmanı” boyutunda giderek küçülen bütçesine rağmen 2011 yılında Suriye’de başlayan iç savaş ve ülkemize olan göç, sağlık sistemi üzerinde büyük bir yüke neden olduğu düşünülmektedir. Aynı zamanda ülkemizin düzensiz göçmenlerin üstü konumunda olması bu yükü artırmaktadır. Bu kadar yüke rağmen Türk sağlık sisteminin performansını koruyabilmesinin kaynaklarını çok daha verimli kullanmasından kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Zira sağlık sistemleri sadece finansal girdilerden değil beşerî girdilerinde oluşturduğu bir bütün olduğu düşünüldüğünde sağlık iş gücünün üstlendiği yük ve performansının etkileyici olduğu düşünülmektedir.

Trend Analysis on Turkey's Health System Performance

Today, health systems and health presentation models vary. Especially in the health sector, increased use of technology, increased patient expectations, chronic diseases, aging of the world population, unqualified and poor quality service provision, medical errors, inequalities and uncertainties such as rising costs such as both micro (hospital management) and macro health system level evaluations and the studies that make comparisons show an increase. The functions of the health system are covered by the classification made by the world health organization; management and regulation, financing, service provision and resource production and organization. The study by the World Health Organization and Turkey's determination that the full dimensions of the data trend analysis method "Health System Performance for" health systems are evaluated in terms of the eight sub-indices. Turkey "Health Expenditure and Financing" Despite the ever decreasing size of the budget in 2011 and the civil war in Syria, which began migration to our country, is thought to have caused a huge burden on the health system. At the same time, our country is the top of irregular migrants to increase this burden. Despite this burden, the Turkish Health System is believed to be more efficient in its use of its resources. Considering that health systems are not only a financial input but a wholeness in human inputs, the burden and performance of the health workforce is thought to be impressive.

Kaynakça

Bulut, T. ve Durur, G., (2017). Türkiye’nin Sağlık Turizm Performansının TOPSIS Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Sağlık ve Sosyal Politikalara Bakış Dergisi. Sayı 1. Bahar. 82 – 99.

Daştan, İ. ve Çetinkaya, V. (2015). OECD Ülkeleri ve Türkiye’nin Sağlık Sistemleri, Sağlık Harcamaları ve Sağlık Göstergeleri Karşılaştırması. Sosyal Güvenlik Dergisi. Ocak 2015. Cilt 5. Sayı 1. Sayfa 104 - 134.

Demireli, E., Tükenmez, M., Yıldırım K. ve Çelik A., (2013). Türkiye’de İkinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Hekim Performansı ve Bir Uygulama. Yönetim ve Ekonomi. Cilt. 20 Sayı 2. 177 – 190. Göztepe, B. H. ve Çetin, E. İ., (2016). OECD ‘ye Üye Ülkelerin Sağlık Sisteminin VIKOR Yöntemiyle Değerlendirilmesi. ICOMEP Özel Sayısı Sosyal Bilimler Metinleri. 2016 Aralık.

Hadad, S. Hadad, Y. Tuva, T. S. (2013). Determinants of Healthcare System’s Efficiency in OECD Countries. The European Journal of Health Economics.14 (2). 253 - 265.

Koçgil, O. D., Beyan, T. ve Baykal, N., (2007). Sağlık ve Sağlık Bakım Sistemlerinde Performans İzleme ve Değerlendirme. [https://www.researchgate.net/publication/261071 321.] (Erişim: 11.02.2019).

OECD (2008). Türk Sağlık Sisteminin Performansı ve Belirleyicileri, OECD Sağlık Sistemi İncelemeleri Türkiye. ISBN 978-975-590-282-1. OECD ve IBRD/Dünya Bankası 2008. 49 – 94.

Özyeri, O., Kayışkan, D., Dağ, S., Arslan B., ve Hisar A., (2018). Sağlıkta Performans Sisteminin Hekimler Tarafından Değerlendirilmesi. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi. Cilt 10. Sayı 2. 18 – 29.

Sağlık Bakanlığı Tütünle Mücadele El Kitabı. (2010). Tütün Bağımlılığı İle Mücadele El Kitabı (Hekimler İçin) 2010. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 796.

Tıraş, H. ve Ağır, H., (2017). D-8 Ülkelerinin Sağlık Harcamaları Bakımından Karşılaştırılması: Betimsel Bir Analiz. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Cilt 7. Sayı 2. 195 – 220.

Timor, M. ve Lorcu, M. F., (2010). Türkiye ve Avrupa Birliğine Üye Ülkelerin Sağlık Sistem Performanslarının Kümeleme ve Veri Zarflama Analizi ile Karşılaştırılması. Yönetim. Yıl: 21 Sayı 65. Şubat 2010. 25 - 46.

Uğurluoğlu, Ö. ve Çelik, Y., (2005). Sağlık Sistemleri Performans Ölçümü. Önemi ve Dünya Sağlık Örgütü Yaklaşımı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. Cilt 8. Sayı 1. 3-29.

Vehid, S.. (2000). Temel Demografik ve Sağlık Düzeyi Ölçütleri Açısından Türkiye İle Avrupa Birliği’ne (AB) Üye Ülkelerin Karşılaştırılması. Cerrahpaşa Tıp Dergisi. 31/2. 100 -106.

WHO Health Report, (2000). Health Systems: Improving Performance. [https://www.who. int/whr/2000/en/whr00_en.pdf?ua=1. ]. (Erişim: 11.02.2019).

Kaynak Göster