HATAY’A YÖNELİK İSKÂNLARDA (1960-2007) GÖÇ YÖNETİMİNDE YAŞANAN YETERSİZLİKLERİN KÜLTÜREL ADAPTASYON VE MEKÂN AİDİYETİNE ETKİLERİ

Bu çalışmada, Amik Ovası ve çevresine (Hatay) yönelik 1960-2007 yılları arasındaki iskân sürecine dair tespit edilen yönetim eksikliklerinin, iskân edilen toplulukların kültürel adaptasyon ve mekân aidiyetlerine olan olumsuz etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma sahası, 1960-2007 yılları arasında iskânla şekillenmiş 6 yerleşmeden oluşmakla birlikte, incelemede buraya yerleştirilen topluluk oluşturabilecek sayı, bilinç ve ilişkiler ağına sahip nüfus temel alınmıştır. Verilerin büyük bölümünü, katılımcı gözlem ve etnografik metot çerçevesinde 93 kişilik örneklemle yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilen birincil veriler oluşturmuştur. Bunun yanında, iskân söz konusu olması nedeniyle, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, İl Afet Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Devlet Arşivleri (BCA) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Hatay İl Müdürlüğü gibi kurumlara ait ikincil veriler de doküman analizi yoluyla yoğun olarak kullanılmıştır. Sahada göç yönetim eksikliğine bağlı tarım alanları ve konutların yetersizliği, yerleşme ile ekonomik faaliyetlerin uyumsuzluğu, sosyokültürel entegrasyon sorunları, ötekileştirme gibi çok sayıda sorun tespit edilmiştir. Kümülatif bir sonuç olarak kültürel adaptasyon ve mekân aidiyetinde sıkıntı çeken göçmenlerde yönü belli olmayan göç eğilimlerinin artması söz konusudur. Türkiye‟de göç yönetimi kavramı ve uygulamalarının sadece uluslararası göçlerle sınırlı tutulmaması, iç göçleri de kapsayacak şekilde genişletilmesinin, daha işlevsel olacağı kanaatini taşımaktayız.

THE EFFECTS OF THE INEFFICIENCIES IN MIGRATION MANAGEMENT ON CULTURAL ADAPTATION AND SPATIAL BELONGING IN THE SETTLEMENTS (1960-2007) IN HATAY

The aim of this study is to determine the negative effects of the managerial deficiencies identified in the Amik Plain and its surroundings (Hatay) during the 1960-2007 settlement process, on the cultural adaptation and the spatial belonging of the communities resettled there. Though the research area consists of 6 settlements formed by the settlement process between 1960 and 2007, the study is based on the population who were resettled here and had a network of numbers, consciousness and relationships to form a community. Most of the data was primarily derived from in-depth interviews conducted with a sample of 93 people within the framework of participant observation and ethnographic method. In addition, due to the resettlement situation, secondary data belonging to institutions such as the Provincial Directorate of Environment and Urban Planning, Provincial Directorate for Natural Disasters, Prime Ministry State Archives (BCA) and Hatay Provincial Directorate of Turkish Statistical Institute (TurkStat) were used extensively through document analysis. In the area, many problems have been identified such as lack of agricultural areas and dwellings due to poor migration management, incompatibility of settlement and economic activities, socio-cultural integration problems and othering. As a cumulative result, there is an increase in migration trends in migrants who suffer from cultural adaptation and spatial belonging. We believe that in Turkey the concept and practices of migration management should not only be limited to international migrations, but should be expanded to include domestic migrations to be more functional.

Kaynakça

Abadan-Unat, N. (2006), Bitmeyen Göç-Konuk İşçilikten Ulus-Ötesi Yurttaşlığa. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Akalın, Ş. H., Toparlı, R. ve Argunşah, M. vd. (2011), Güncel Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Berry, J. W. (1997), “Lead Article Immigration, Acculturation, and Adaptation” Applied Psychology: An International Review. 46 (1). 5-68. Queen‟s University, Ontario, Canada.

Berry, J. W., Phinney, J., S. , Sam, D., L. & Vedder. P. (2006), “Immigrant Youth: Acculturation, Identity, and Adaptation”, Applied Psychology: An Internatıonal Review, 55 (3), 303–332.

Berry, J., W. (2013), “Intercultural Relations in Plural Societies: Research Derived From Multiculturalism Policy”, Acta De Investıgacıón Psıcológıca, 3 (2), 1122 – 1135. Unam Facultad De Psicología, Queens University. Doğanay, H. (2014), Türkiye Beşerî Coğrafyası, Ankara: Pegem Akademi.

Erder, S. (2014), “Türkiye‟de Değişen Siyasal Konjonktür, Değişen Göç ve İskân Politikaları”, Editörler; İçduygu, A., Erder, S. ve Gençkaya, Ö.F. Türkiye‟nin Uluslararası Göç Politikaları, 1923-2023: Ulus Devlet Oluşumundan Ulus-Ötesi Dönüşümlere. ( s: 77-137). İstanbul: MiReKoç Proje Raporları. TÜBİTAK Proje No: 106K291, Eylül 2009.

Göregenli, M. ve Karakuş, P. (2014), “Göç Araştırmalarında Mekân Boyutu: Kültürel ve Mekânsal Bütünleşme”, Türk Psikoloji Yazıları. 17, (34), 101-115.

Göregenli, M. (2015), Çevre Psikolojisi: İnsan-Mekân İlişkileri, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Geiger, M., and Pécoud, A. (2010), “The Politics of International Migration Management”, Palgrave Macmillan, s:1-20

Ghosh, B. (2015), Managing Migration: Whither the Missing Regime? Draft Article of the Migration Without Borders Series. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000139149 (Erişim Tarihi: (15.01.2020).

Harvey, D. (2013), Sosyal Adalet ve Şehir, (Çev.:Mehmet, Moralı) İstanbul: Metis Yayınları.

IOM, (2013), Uluslararası Göç Hukuku Göç Terimleri Sözlüğü, (Edit.Richard Perruchoud ile Jillyanne Redpath Cross) Uluslararası Göç Örgütü (IOM) Yayınları, No 31, http://www.goc.gov.tr/files/files/goc_terimleri_sozlugu.pdf (Erişim Tarihi: 19 Eylül 2019).

İçduygu, A. ve Biehl, K. (2012), “Türkiye‟ye Yönelik Göçün Değişen Yörüngesi”, Derleyen: İçduygu, A. Kentler ve Göç Türkiye, İtalya, İspanya. S:9-72. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Jensen, A. H. (2017), Coğrafya; Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramlar, (Çev.:Erdem, Bekaroğlu; Ömer Faik, Anlı; Hatice Turut ve Suat Tuysuz), İstanbul: İdil Yayıncılık.

Lalli, M. (1992), “Urban-Related Identity: Theory, Measurement and Emprical Findings”, Journal of Environmental Psycholoy, 12, 285-303.

Lefebvre, H. (2014), Mekânın Üretimi, (Çev.:Işık, Ergüden). İstanbul: Sel Yayıncılık.

Südaş. İ. (2012), “Avrupa Ülkelerinden Türkiye‟nin Batı Kıyılarına Yönelik Göçler: Marmaris Kuşadası ve Ayvalık İlçelerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma”. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İzmir.

Taras, V. (2007), Instruments for Measuring Acculturation. Alberta, Canada: University of Calgary; 2007. Unpublished manuscript, Retrieved October 1, 2008, from http://ucalgary.ca/~taras/_private/Acculturation_Survey_Catalogue.pdf . Tekeli, İ. (2013), Göç ve Ötesi, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2009), Beşeri Coğrafya, İnsan, Kültür, Mekân, İstanbul: Çantay Kitabevi.

Uysal. A. (2014), “Londra‟da Türk Varlığı Mekân ve Aidiyet”, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.

BCA; Bakanlar Kurulu Kararı Kataloğu (1924-1944) Başbakanlık Muamelat Genel Müdürlüğü Kataloğu ( 1924-1951) Başbakanlık Toprak ve İskân Genel Müdürlüğü Kataloğu.

BCA, Toprak İskân Genel Müdürlüğü Kataloğu 272 10.0.19/http://www.mevzuat.gov.tr72.2.30.

BCA;030-18-01-02;161,34,s:10 (Trabzon‟dan heyelan nedeniyle iskân edilecekleri alanın belirlenmesine ilişkin belge 26/6/1961 tarihli belge) BCA;030-18-01-02;181,68,s:18.

BCA; Başbakanlığın 24 Nisan 1985 gün Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği MGSB: 0730.1-7-85 Sayılı Direktifi. (5 Aralık.1985).

http://www.resmigazete.gov.tr/ 1923‟ten günümüze çıkarılan iskân kanunları, (14.06.1934 tarihli, 2510 Sayılı İskân Kanunu), (2510 Sayılı Kanun‟a getirilen 19.10.1960 tarihli, 105 Sayılı Ek Kanun) (2510 Sayılı Kanun‟a getirilen 16.06.1970 tarihli, 1305 Sayılı Ek Kanun) (19.9.2006 tarihli 5543 Sayılı Kanun) . Erişim Tarihi:15.12.2016.

http://www.resmigazete.gov.tr/ (2013 tarihli, 6458 Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ). Erişim Tarihi. 15.12.2016.

http://www.goc.gov.tr

www.tuik.gov.tr

Kaynak Göster