Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre

Benlik, bireysel ile toplumsalın iç içe geçtiği çok boyutlu bir gerçekliktir. Çoğunlukla ‘kişi ve kendilik’ merkezli tanımlansa da benliğin oluşum ve gelişim sürecinde toplumsallığın yoğun bir etkisi vardır. Erving Goffman da ‘Benlik Sunumu Kuramı’nda benliğin toplum ile olan sıkı bağına odaklanmaktadır. Bu bağı ise bireyin oyuncu, toplumun seyirci olduğu bir tiyatro metaforuyla açıklamaktadır. Ki, Goffman’a göre birey benliğini toplumsal alanda dramatik canlandırma, idealize etme, gizemlileştirme, gerçeklik ve kurmaca olmak üzere dört performansla sergilemektedir. Bu noktada sanat tarihi boyunca pek çok farklı amaçla yapılmış otoportreyi; sanatçının kendine dair farkındalığını, yani benliğini ortaya koymasını sağlayan bir sunum aracı olarak da düşünmek mümkündür. Benliğin oluşumundaki toplumsallıktan yola çıkmak ise ressamın benliğinin toplumsal alan ile geçişken sınırlarını otoportre aracılığıyla keşfetme imkânını sunmaktadır. Bu çerçevede makalede, ‘kendilik’in ifade alanı olarak görülen ve yoğun olarak kişisellikle ilişkilendirilen otoportre, Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı bağlamında ele alınacaktır. Otoportrenin kendini somut olarak ortaya koyduğu 16-18. yüzyıllar arasındaki pek çok örnek onun belirlediği dört performans üzerinden yorumlanacaktır. Otoportreye Goffman’ın kuramı ile bakışın sanatın toplumsal boyutu üzerine yeni bir pencere açacağı düşünülmektedir.

Self Portrait in Painting According to Erving Goffman’s Theory of Presentation of Self

The processes through which art expresses itself in the aesthetic field are evaluated in the context of reflection of social and historical paradigms. It can be said that this parallelism -the simultaneous relationship established between art and sociology or history- is formed spontaneously. The signs that art prefers when expressing itself as an original field of creation are considered as analytical arguments for history and sociology. At the core of this relationship is the moment when art comes into contact with society and the representations created by the forms of contact. Thus, the framework of the subject-society relationship also appears spontaneously. When the artist leads to production with self-consciousness, they symbolize the models of the period in which the individual lives or the relationship between the subject and society. The artist’s ways of expressing themselves; at the same time, their efforts to reveal their self can be considered as ways of establishing a relationship with the society to which they belong. These ways create an interdisciplinary field of thinking in which the social and individual phenomenon of the self is expressed by imaginative and symbolic signs and reveals different dimensions of the meanings expressed by the phenomenon of the self. Thus the self is a multidimensional reality in which the individual and the social are intertwined. Although it is mostly defined as centered on “person and selfhood”, sociality has an intense effect on the formation and development of the self. Erving Goffman also focuses on the strong ties of the self with society in the Theory of Self-Presentation. He explains this tie with a theatrical metaphor in which the individual is the actor and the society is the audience. According to him, the aim of the actor is to play their role in the best way, and the aim of the audience is to see that their own expectations for the role are met. This means that the individual has the motivation to consciously or unconsciously demonstrate that they have a self that is compatible with society. According to Goffman, an individual demonstrates their self in the social arena with four performances in accordance with the motivation they have. These are dramatic realization, idealization, mystification, reality and contrivance. At this point, it is also possible to think of a self-portrait made for different purposes throughout the history of art as a presentation tool that allows the artist to reveal their awareness of themselves, that is, their self. Starting from the sociality in the formation of the self -in contexts such as the way it expresses itself in the social field, the period in which it lives and how it is affected by the space- it offers the opportunity to explore the boundaries of the painter’s self transition with the social setting through self-portrait. In this context, the self-portrait, which is seen as the expression area of the self and is generally associated with selfhood is discussed through Goffman’s Theory of Self-Presentation in the article. With an increase in the importance to the person, many examples self-portrait demonstrates itself intensively in the period which is between the 16th and 18th centuries, have been interpreted by the four performances he determined. The interpretation in question is important because it offers the opportunity to look at artistic production through a social window, which is usually treated as a person-centered explanation model or a reflection of the type of individual self. Therefore, it is thought that considering the self-portrait through Goffman’s theory of self offers a new field related to the social dimension of art.

___

Aterido, A. (2014). Dürer and The German Renaissance, The Prado (Ed. Maria Dolores Jimenez-Blanco). Madrid: Museo Nacional Del Prado.

Berger, J. (2008). Görme Biçimleri. (Y. Salman, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.

Candil Erdoğan, F. (2015). Sanatın Büyük Ustaları 4 Velazquez. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.

Carbon, C. C. (2017). Universal Principles Of Depicting Oneself Across The Centuries: From Renaissance Self Portraits To Selfie-Photographs. Frontiers in Psychol, 8(245), Erişim: 25 Mayıs 2021, URL: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2017.00245/full (Erişim: 20 Nisan 2021)

Chapman, H. P. (2010). Reclaiming The Inner Rembrandt: Passion And Rembrandt’s Earliest Self-Portraits, The Passions In The Art Of The Early (Ed. Herman Roodenburg, Stephanie Dickey).URL: https://www.jstor.org/stable/43885164?refreqid=excelsior%3A43a6d580ab18c8f83cc2373cb a393859&seq=1#metadata_info_tab_contents (Erişim: 2 Mayıs 2021)

Chapman, H. P. (2013). Portraiture 1400-1700, A Companion To Renaissance And Baroque Art (Ed. Babette Bohn, James M. Saslow). UK: A John Wiley & Sons Inc. URL: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1002/9781118391488.ch9 (Erişim: 5 Haziran 2021)

Chapman, H.P. (2015). Rembrandt’s Laughter And The Love Of Art. Midwestern arcadia: Essays in honor of Alison Kettering. Ottawa: Carleton College. URL: https://apps.carleton.edu/kettering/chapman/ (Erişim: 07.06.2021)

Chilvers, I. (2003). The Artist Revealed: Artists and Their Self Portraits. San Diego: Thunder Bay Press.

Craske, M. (1997). Art in Europe, 1700-1830: A History of The Visual Arts in An Era of Unprecedented Urban Economic Growth. New York: Oxford University Press.

Crozier, W. R. ve Greenhalgh, P. (1988). Self-Portraits As Presentations of Self. Leonardo, 21(1), 29-33.

Çeler, Z. (2012). 17. Yüzyıl Hollanda Toplumu ve Resim Sanatı Üzerine: Bakış, Üslup ve Yorumlama. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 16, 65-84. URL: http://iletisimdergisi.gsu.tr/tr/pub/issue/7363/96422

Drury, E. (1999). Self Portraits of The World’s Greatest Painters. London: PRC Publishing Inc.

Farthing, S. (2020). Sanatın Tüm Öyküsü. (Aldoğan, G., Çulcu, F. C., Çev.) (4. Basım) İstanbul: Hayalperest Yayınevi.

Foucault, M. (2001). Kelimeler ve Şeyler. (Kılıçbay, M. A., Çev.) (2. Basım) İstanbul: İmge Kitabevi.

Freeland, C. (2010). Portraits & Persons. Oxford: Oxford University Press.

Germaner, S. (1996). 18. Yüzyıl Avrupa Resmi: Anlatımı Biçimlendiren Etmenler. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

Goffman, E. (1956). The Presentation of Self in Everyday Life. Edinburg: University of Edinburgh Social Sciences Research Centre.

Goffman, E. (1966). Behavior in Public Places: Notes on The Social Organization of Gatherings. New York: The Free Press.

Goffman, E. (1972). Encounters: Two Studies in The Sociology of Interaction. Great Britain: Penguin University Books.

Goffman, E. (2020). Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu (Cezar, B., Çev.) (3. Basım) İstanbul: Metis Yayınları.

Gombrich, E. H. (1992). Sanatın Öyküsü. İstanbul: Remzi Kitabevi.

İskender, K. (1997). Portre. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi (Cilt 3, 1504-1505) İstanbul: Yem Yayınevi.

Kadıoğlu, B. (2012). Albrecht Dürer. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Kağıtçıbaşı, Ç. (2009). Family, Self and Human Development Across Cultures: Theory and Applications (2 nd Edition) New York: Psychology Press.

Koerner, J. L. (1993). The Moment of Self-Portraiture in Renaissance Art. Illinois: Chicago.

Labno, J. (2014). Rönesans Ayrıntıda Sanat (Dastarlı, E., Çev.) (2. Basım) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Leppert, R. (2002). Sanatta Anlamın Görüntüsü. (Türkmen, İ., Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Leslie, C.R. ve Taylor, T. (1865). Life and Times of Sir Joshua Reynolds: With Notices of Some of His Contemporaries 2. London: John Murray.

Marshall, G. (1998). Dictionary of Sociology. New York: Oxford University Press.

Mead, G. H. (1972). Mind, Self & Society: From The Standpoint of A Social Behaviorist. Eighteenth Impression. Chicago: The University of Chicago Press.

Panofsky, E. (1955). The Life and Art of Albrecht Dürer. (4 th Edition) New Jersey: Princeton.

Poloma, M. (1979). Contemporary Sociological Theory. New York: Macmillan Publishing Co. Inc.

Postle, M. (2005). Joshua Reynolds: The Creation of Celebrity. London: Tate Britain.

Rapelli, P. (2001). ArtBook Goya: Tutkulu Bir İroni Ustası. Ankara: Dost Kitabevi.

Sağlık, E. (2013). Görsel Sanatlarda Otobiyografik Anlatımlar. Gazi Sanat ve Tasarım Dergisi, 12(1), 103-114.

Sarıçam, H. (2013). Benlik Kurgusu, Güncel Psikolojik Kavramlar 2: Benlik (Ed. Ahmet Akın). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınları.

Sullivan, A. M. (2015). Alter Apelles: Dürer’s 1500 Self-Portrait. Renaissance quarterly, 68(4), 1161-1191. URL: https://doi.org/10.1086/685123

Sutton, P.C. ve Butler M. H. (1982/1983). The Life And Art of Jan Steen. Philadelphia Museum of Art Bulletin, 78, 337-338. Erişim: https://www.jstor.org/stable/pdf/3795297.pdf

Taylor, C. (2001). Sources of Self: The Making of The Modern Identity (10 th Edition) Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.

Wallace R. A. ve A. Wolf (1995). Contemporary Sociological Theory: Continuing The Classical Tradition (4 th Edition) New Jersey: Prentice-Hall Inc.

Wolf, N. (2005). Velazquez. (Yalım, M. T. Çev.) İstanbul: Remzi Kitabevi.

Zuffi, S. (2000). ArtBook Rembrandt Büyük Felemenk Usta. (Uzun, S., Çev.) Ankara: Dost Kitabevi.

Zuffi, S. (2004). ArtBook Dürer Alman Rönesansı’nın Büyük Ustası. (Özturan, K., Çev.) Ankara: Dost Kitabevi.

Görsel 1. https://library.artstor.org/#/asset/AIC_70026 (Erişim: 23 Nisan 2021)

Görsel 2. https://library.artstor.org/#/asset/ARIJKMUSEUMIG_10313628249 (Erişim: 25 Nisan 2021)

Görsel 3. https://library.artstor.org/#/asset/SCALA_ARCHIVES_1039929603 (Erişim: 28 Nisan 2021)

Görsel 4. https://library.artstor.org/#/asset/BARTSCH_5470018 (Erişim: 29 Nisan 2021)

Görsel 5. https://library.artstor.org/#/asset/SCALA_ARCHIVES_1039930107 (Erişim: 3 Mayıs 2021)

Görsel 6. https://library.artstor.org/#/asset/ARTSTOR_103_41822000773844 (Erişim: 16 Mayıs 2021)

Görsel 7. https://www.wga.hu/html_m/r/rubens/41portra/08artist.html (Erişim: 9 Mayıs 2021)

Görsel 8. https://library.artstor.org/#/asset/ARTSTOR_103_41822000719573 (Erişim: 15 Temmuz 2021)

Görsel 9. https://library.artstor.org/#/asset/ANGAIG_10313951712 (Erişim: 19 Nisan 2021)

Görsel 10. https://library.artstor.org/#/asset/LESSING_ART_1039490532 (Erişim: 22 Temmuz 2021)

Görsel 11. https://library.artstor.org/#/asset/LESSING_ART_1039490532 (Erişim: 22 Temmuz 2021)

Görsel 12. https://library.artstor.org/#/asset/SCALA_ARCHIVES_1039779657 (Erişim: 25 Temmuz 2021)

Görsel 13. https://library.artstor.org/#/asset/ARTSTOR_103_41822000830925 (Erişim: 25 Temmuz 2021)

Görsel 14. https://library.artstor.org/#/asset/LESSING_ART_10310119776 (Erişim: 27 Temmuz 2021)

Görsel 15. https://www.everypainterpaintshimself.com/article/rembrandts_self-portrait_with_saskia_c.1635 (Erişim: 27 Temmuz 2021)

Görsel 16. https://library.artstor.org/#/asset/LESSING_ART_10310752026 (Erişim: 23 Mayıs 2021)

___

Bibtex @araştırma makalesi { std1013402, journal = {Sanat Tarihi Dergisi}, issn = {1300-5707}, eissn = {2636-8064}, address = {}, publisher = {Ege Üniversitesi}, year = {2022}, volume = {31}, number = {1}, pages = {455 - 481}, doi = {10.29135/std.1013402}, title = {Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre}, key = {cite}, author = {Küçükşen Öner, Ferhunde and Fildiş, Berna} }
APA Küçükşen Öner, F. & Fildiş, B. (2022). Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre . Sanat Tarihi Dergisi , 31 (1) , 455-481 . DOI: 10.29135/std.1013402
MLA Küçükşen Öner, F. , Fildiş, B. "Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre" . Sanat Tarihi Dergisi 31 (2022 ): 455-481 <
Chicago Küçükşen Öner, F. , Fildiş, B. "Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre". Sanat Tarihi Dergisi 31 (2022 ): 455-481
RIS TY - JOUR T1 - Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre AU - Ferhunde Küçükşen Öner , Berna Fildiş Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - doi: 10.29135/std.1013402 DO - 10.29135/std.1013402 T2 - Sanat Tarihi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 455 EP - 481 VL - 31 IS - 1 SN - 1300-5707-2636-8064 M3 - doi: 10.29135/std.1013402 UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Sanat Tarihi Dergisi Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre %A Ferhunde Küçükşen Öner , Berna Fildiş %T Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre %D 2022 %J Sanat Tarihi Dergisi %P 1300-5707-2636-8064 %V 31 %N 1 %R doi: 10.29135/std.1013402 %U 10.29135/std.1013402
ISNAD Küçükşen Öner, Ferhunde , Fildiş, Berna . "Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre". Sanat Tarihi Dergisi 31 / 1 (Temmuz 2022): 455-481 .
AMA Küçükşen Öner F. , Fildiş B. Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre. STD. 2022; 31(1): 455-481.
Vancouver Küçükşen Öner F. , Fildiş B. Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre. Sanat Tarihi Dergisi. 2022; 31(1): 455-481.
IEEE F. Küçükşen Öner ve B. Fildiş , "Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı’na Göre Resimde Otoportre", Sanat Tarihi Dergisi, c. 31, sayı. 1, ss. 455-481, Tem. 2022, doi:10.29135/std.1013402