II. Meşrutiyet öncesi Kastamonu'da bir ayaklanma girişimi

II. Meşrutiyet öncesi Osmanlı Devleti’nin iktisadî ve malî durumu sebebiyle “Şahsî Vergi” ve “Hayvanât-ı Ehliye Rüsûmu” adlı ek vergiler konulmuştur. Kastamonu’- da bu vergilerden birisi olan Şahsî Vergi’ye esnaf teşekkülleri karşı çıkmış ve bu verginin affı istenmiştir. Hükümet tarafından bu isteğin kabul edilmemesi üzerine Kastamonu’da bir ayaklanma girişimi olmuştur. Kastamonu’daki vergi ayaklanmasının ardında ekonomik sıkıntıların yanı sıra yerel yönetimle ilgili problemlerin, Genç Türklerin siyasî faaliyetlerinin ve bu bağlamda sürgünlerin tahrik ve teşviklerinin etkili olduğu anlaşılmaktadır. Bu olay 1908 devrimine giden yolda Osmanlı yönetimi açısından prestij kaybına yol açmış, her iki vergi de 25 Mart 1907’de kaldırılmıştır.

Attempt an uprising before the constitutional Monarch in Kastamonu

It was made additional taxes on income subject before Constitutional Monarchy II due to The Ottoman State's economic and financial situation. These taxs were Personal Tax “Vergi-i Şahsiye” and Domesticated Animals Tax “Hayvanat-ı Ehliye Rüsumu”. Kastamonu trades organizations opposed Personal Tax that was one of these taxes in Kastamonu. They were asked to remove this tax formation. This request not accepted by the government and in Kastamonu was a rebellion initiative. Behind rebellion in Kastamonu had been tax and the economic issues as well as the local management issues. Besides, political activities of The Young Turks were also effective. This event was caused loss of the prestige in The Ottoman management. Both of taxes were also abolished in the 25 March 1907.

Kaynakça

AKTAN, Coşkun Can, DİLEYİCİ, Dilek, SARAÇ, Özgür, "Osmanlı Tarihinde Vergi İsyanları", Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadî ve İdarî Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:8, Sayı:l, (2003), s.1-25.

DEMİRCİOĞLU, Aziz, 100 Yıllık Kastamonu Basınında Kim Kimdir 1872-1972, Doğrusöz Matbaası, Kastamonu, 1980.

DEMİRCİOĞLU M. Ziyaeddin, Kastamonu'da Meşrutiyet Nasıl İlân Olundu, Doğrusöz Matbaası, Kastamonu, 1968.

DEMİRCİOĞLU Ziya, Kastamonu Valileri 1881-1908, Doğrusöz Matbaası, Kastamonu, 1973.

DEMİREL Muammer, İkinci Meşrûtiyet Öncesi Erzurum'da Halk Hareketleri, Kültür Bakanlığı/Ankara, 1990.

Düstur, Tertip: 1, Cilt:7, Ankara Başvekâlet Devlet Matbaası, Ankara, 1941.

Düstur, Tertip: 1, Cilt:8, Başvekâlet Devlet Matbaası, Ankara, 1943.

ESKİ Mustafa, Kastamonu Valileri 1838-2000, Ankara, 2000.

HANİOĞLU M. Şükrü, Bir Siyasal Örgüt Olarak Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti ve Jön Türklük (1889-1902), Cilt:I, İstanbul, 1985.

KANSU Aykut, 1908 Devrimi, İstanbul, 1995.

KARS H. Zafer, Belgelerle 1908 Devrimi Öncesinde Anadolu, Kaynak Yayınları, İstanbul, 1984.

KARS H. Zafer, 1908 Devrimi'nin Halk Dinamiği, Kaynak Yayınları, İstanbul, 1997.

Kastamonu Vilayet Salnamesi, Numara:21,1321/1903, Kastamonu, 1903.

ÖZBEK, Nadir, "Osmanlı İmparatorluğu'nda Gelir Vergisi: 1903-1907 Tarihli Vergi-i Şahsî Uygulaması", Tarih ve Toplum Yeni Yaklaşımlar, Sayı:10, (Bahar 2010), s.43-80.

PAKALIN M. Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, C:I, MEB, Millî Eğitim Basımevi, İstanbul, 1983.

RAMSAUR Ernest E., Jön Türkler ve 1908 İhtilâli, Sander Yayınları, (Çeviren: Nuran Yavuz), İstanbul, 1982.

TERZİ Arzu, "Osmanlı-Yunan Tashîh-i Hudud Meselesi Sırasında Başvurulan Bir Malî Kaynak: Vergi-i Şahsî", Tarih Enstitüsü Dergisi, Prof. Dr. Münir Aktepe'ye Armağan, Sayı:15, (1997), s.535-545.

Gazeteler

"Tayin", Kastamonu, Yıl:34, Sayı:1673, (6 Şubat 1906).

"Azimet", Kastamonu, Yıl:34, Sayı:1711, (30 Teşrîn-i evvel 1907).

"Mezûnen Azimet", Kastamonu, Yıl:35, Sayı:1730, (11 Mart 1908).

"İrtihal ve Teessüf-i Azim", Kastamonu, Yıl:36, Sayı:1731, (19 Mart 1908).

"Havâdis-i Vilayet", Kastamonu, Yıl:36, Sayı:1731, (19 Mart 1908).

"Havâdis-i Vilayet", Kastamonu, Yıl:36, Sayı:1732, (25 Mart 1908).

Kastamonu, Yıl:36, Sayı:1739, (13 Mayıs 1908).

Kastamonu, Yıl:36, Sayı:1747, (8 Temmuz 1908).

Kaynak Göster