Mimarın Mesleki Kimlik Algısının Boyutları

21. yüzyılda üretim ilişkilerinin değişimi bağlamında mimarlık pratiği de dönüşüme uğramış ve bu pratik hizmet sektörünün önemli bir bileşeni haline gelmiştir. Buna bağlı olarak bu mesleğin eyleyicilerinden olan mimarların da toplumsal ve mesleki anlamda dönüşümü kaçınılmaz olmuştur. Mimarlık meslek pratiği içinde sayıca geniş ölçüde yer tutan ücretli çalışan mimarların bu değişim ve dönüşüm sürecinden en fazla etkilenen grup olduğu açıktır. Bu kapsamdan hareketle çalışmada, değişen meslek şartları zemininde, özel bürolarda ücretli çalışan mimarların mesleki kimlik algısını belirleyen faktörlerin açığa çıkarılması amaçlanmaktadır. Bu algının belirlenmesi, ücretli çalışan mimarların kendi meslek pratikleri ve toplumsal kimlikleriyle kurdukları ilişkiyi okumak ve kimlik bilinçlerini çözümleyebilmek için önemlidir. Bu nedenle başkent Ankara’da özel büroda ücretli çalışan 55 mimarla derinlemesine görüşme yöntemiyle yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş ve bu görüşmeler sonucunda mimarların kimlik algısının boyutlarını; mesleki eğitim süreci ve bu eğitim sürecinden köklenen meslek ideolojilerinin oluşturduğu tespit edilmiştir.

The Dimensions of the Architect’s Perception of Professional Identity

As part of the change in relations of production in the 21st century, architectural practice has also undergone a transformation and become an important component of the service sector. Accordingly, social and professional transformation of architects have become inevitable as well. Within this context, the present study aims to reveal the factors determining the perception of the architects who hire themselves out in the private offices as a result of changing occupational conditions, of professional identity. Determination of this perception is important for reading the relationship of the architects who hire themselves out, with their professional practices and social identities, and analyzing their sense of identity. Therefore, face-to-face and in-depth interviews have been conducted with 55 architects who hire themselves out in private offices in Ankara. According to the findings from the interviews, it is ascertained that vocational education and professional ideologies rooted in this training constitute the dimensions of the architects' perceptions of identity.

Kaynakça

Althusser, L. (1990). Felsefe ve Bilim Adamının Kendiliğinden Felsefesi, İstanbul: Verso Yayınları.

Artun, A. (1999). Fordizmin ve Mühendisin Dönüşümü, Ankara: TMMOB Yayınları.

Batuman, B. (2006). Spaces of Counter-Hegemony: Turkish Architects and Planners As Polıtical Agents in the 1970s, Doktora Tezi, Binghamton University, Binghamton.

Baydar, G. (1989). The Professionalization of the Ottoman-Turkish Architect, Doktora Tezi, University of California, Berkeley.

Deamer, P. (2014). Architecture and Capitalism – 1845 to the Present, London and New York: Routledge.

Deamer, P. (2015). The Architect as a Worker; Immaterial Labor, The Creative Class, and The Politics of Design, London and New York: Bloomsbury Academic.

Fielding, N. (2001). Coding and Managing Data, N. Gilbert (Ed.), Researching Social Life, London: Sage Publication.

Göle, N. (1998). Mühendisler ve İdeoloji, İstanbul: Metis Yayınları.

Gurallar, N. (1997). İdeoloji Mimarlık İlişkisi ve Türkiye’de Halkevi Binaları (1932-1946), Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

İnternet: 2015-2017 yıllarında Ankara şubesine kayıtlı mimar sayısı. URL::https://webcitation.org/http://www.mimarlarodasi.org.tr/?sayfa =mop&sub=ud, Erişim Tarihi: 13.06.2017.

Kennedy, F.N. (2005). The Ethos of Architects Towards an Analysis of Architectural Practice in Turkey, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Köse, A., Öncü, A. (2000). Türkiye’de mühendis-mimarlar: ekonomik sınıf konumları ve ideolojik oluşumları, Toplum ve Bilim, 85, 12-16.

Kümbetoğlu, B. (2012). Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma, İstanbul: Bağlam Yayıncılık.

Mimarlar Odası 44. Dönem Çalışma Raporu, (2016), Ankara: TMMOB Yayınları.

Nalbantoğlu, H.Ü. (1995). Yaratıcı deha: Bir Modern Sanat Tabusunun Anatomisi, Sanat ve Tabular- Mayıs 95 Sempozyumuna hazırlık konferansları ve panel toplantıları, Ankara.

Onur, B. (2017). “Beyaz Yakalı Üretken İşçi” Olarak Mimar: Meslek Pratiği ve Sınıf Algısı, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Öncü, A. F. (1996). The State and Engineers: A Historical Examination of the Union of Turkish Chambers of Engineers and Architects, Yayımlanmamış Doktora Tezi, University of Alberta, Edmonton.

Tafuri, M. (1988). Architecture and Utopia; Design and Capitalist Development, Cambridge: The MIT Press.

Kaynak Göster