Farklı demir (Fe) formu uygulamalarının ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin tane Fe konsantrasyonuna etkisi

Bu çalışmada, sera koşullarında ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerine farklı Fe form (FeSO4.7H2O; Fe-EDTA; Fe-EDDHA) ve uygulama şekillerinin (toprak, yaprak ve toprak+yaprak) tane Fe konsantrasyonuna olan etkisi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; topraktan (0 ve 5 mg Fe kg-1), yapraktan (%0.2 Fe) , toprak + yapraktan (0 ve 5 mg Fe kg-1 toprak + %0.2 Fe yaprak) farklı Fe formu (özellikle Fe-EDTA ve FeSO4) uygulamalarının ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin kuru madde verimi, tane verimi ve 1000 tane ağırlıkları ile tane Fe konsantrasyonlarında istatiksel (p<0.05) olarak önemli düzeyde artışlara neden olduğu tespit edilmiştir. Ekmeklik buğday çeşidinin kontrol uygulamasında tane Fe konsantrasyonu 29.2 mg kg-1 iken, toprak+yapraktan Fe uygulamasıyla tane Fe konsantrasyonu sıra ile FeSO4 formunda 44.3 mg kg-1 (%51.7 artış), Fe-EDTA formunda 43.7 mg kg-1 (%53.4 artış), Fe-EDDHA formunda ise 44.8 mg kg-1’a (%49.6 artış) çıkmıştır. Uygulama şekilleri bakımından tane Fe konsantrasyonları değerlendirildiğinde, toprak+yaprak uygulamasının diğer uygulamalara (toprak, yaprak) göre ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin tane Fe konsantrasyonlarında daha fazla artışa neden olduğu görülmüştür. Sonuç olarak FeSO4 ve Fe-EDTA formlarının toprak+yaprak uygulamaları ile ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin hem verim parametreleri hem de tane Fe konsantrasyonlarında önemli düzeyde artışa neden olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler:

Demir, Form, Uygulama, Metot, Tahıl

The effect of different iron (Fe) form applications on the grain Fe concentration of bread and durum wheat varieties

In this study, the effect of different Fe forms (FeSO4.7H2O; Fe-EDTA; Fe-EDDHA) and application methods (soil, foliar, soil+foliar) on grain Fe concentrations on bread and durum wheat varieties under greenhouse conditions was investigated. According to the obtained results; It was revealed that different Fe form applications (especially Fe-EDTA and FeSO4) from soil (0 and 5 mg Fe kg-1), leaf (%0.2 Fe), soil and leaf (0 and 5 mg Fe kg-1+ %0.2 Fe) caused statistically (p <0.05) significant increases in dry matter, grain and 1000 grain yields and grain Fe concentrations of bread and durum wheat varieties. While the grain Fe concentration was 29.2 mg kg-1 in the control application of the bread wheat variety, the grain Fe concentration increased to 44.3 mg kg-1 (51.7% increase) in the FeSO4 form, 43.7 mg kg-1 (53.4% increase) in the Fe-EDTA form and 44.8 mg kg-1 (49.6% increase) in the Fe-EDDHA form with the soil + leaf Fe application. When the grain Fe concentrations were evaluated in terms of the application methods, it was seen that the soil + leaf application caused a greater increase in the grain Fe concentrations of bread and durum wheat varieties compared to other applications (soil, leaves). As a result, it was revealed that FeSO4 and Fe-EDTA forms caused a significant increase in both yield parameters and grain Fe concentrations of bread and durum wheat varieties with soil + leaf applications.

___

Ali, B., Ali, A., Tahir, M. & Ali, S. (2014). Growth, Seed yield and quality of mungbean as influenced by foliar application of iron sulfate. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 12(1), 20-25.

Àlvarez-Fernàndez, A., Abadía, J. & Abadía, A. (2006). Iron deficiency, fruit yield and fruit quality. In (pp. 85-101): Springer.

Anonim (2020a). [Harvest Plus].

Anonim (2020b). [Iron Deficiency Program Advisory Service].

Basar, H. (2001). Değişik Demir Bileşikleri'nin ve Uygulama Yöntemlerinin Soya Fasülyesinin Demir içeriği ve Gelişimi Üzerine Etkisi.

Borowski, E. & Michalek, S. (2011). The effect of foliar fertilization of French bean with iron salts and urea on some physiological processes in plants relative to iron uptake and translocation in leaves. Acta Sci. Pol. Hortorum. Cultus, 10(2), 183-193.

Cakmak, I., Kalaycı, M., Ekiz, H., Braun, H. J., Kılınç, Y. & Yılmaz, A. (1999). Zinc deficiency as a practical problem in plant and human nutrition in Turkey: a NATO-science for stability project. Field Crops Research, 60(1-2), 175-188.

Cakmak, I., Pfeiffer, W. H. & McClafferty, B. (2010). Biofortification of durum wheat with zinc and iron. Cereal chemistry, 87(1), 10-20.

Chen, Y. & Barak, P. (1982). Iron nutrition of plants in calcareous soils. Advances in agronomy, 35, 217-240.

Çakmak, İ., Torun, A., Millet, E., Feldman, M., Fahima, T., Korol, A., . . . Özkan, H. (2004). Triticum dicoccoides: an important genetic resource for increasing zinc and iron concentration in modern cultivated wheat. Soil science and plant nutrition, 50(7), 1047-1054.

Çavdar, A. O., Arcasoy, A., Cin, S., Babacan, E. & Gözdasoğlu, S. (1983). Geophagia in Turkey: iron and zinc deficiency, iron and zinc absorption studies and response to treatment with zinc in geophagia cases. Progress in clinical and biological research, 129, 71-97.

Ebrahimian, E. & Bybordi, A. (2011). Effect of iron foliar fertilization on growth, seed and oil yield of sunflower grown under different irrigation regimes. Middle East Journal of Scientific Research, 9(5), 621-627.

Erdal, I., Kepenek, K. & Kızılgöz, İ. (2004). Effect of foliar iron applications at different growth stages on iron and some nutrient concentrations in strawberry cultivars. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 28(6), 421-427.

Eyüpoğlu, F., Kurucu, N., Talaz, S. & Canısağ, U. (1997). Plant available trace iron, zinc, manganase and cupper in Turkish soils. Accomplisments and Future Challenges in Dryland Soil Fertility Research in the Mediterranean Area, ICARDA book, 191-196.

Garnett, T. P. & Graham, R. D. (2005). Distribution and remobilization of iron and copper in wheat. Annals of Botany, 95(5), 817-826.

Graham, R., Senadhira, D., Beebe, S., Iglesias, C. & Monasterio, I. (1999). Breeding for micronutrient density in edible portions of staple food crops: conventional approaches. Field Crops Research, 60(1-2), 57-80.

Güneş, A., Alpaslan, M. & İnal, A. (2000). Bitki besleme ve gübreleme. In: Ankara: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi.

Kacar, B. & İnal, A. (2008). Bitki analizleri: Nobel Yayın Dağıtım.

Karaman, M. R., Brohi, A. R., İnal, A. & Taban, S. (1999). Kelkit Çayından siltasyon ile tarıma yeni kazandırılan topraklarda demir-çinko gübrelemesinin fasulye (Phaseolus vulgaris L.) bitkisinin büyüme ve mineral besin elementi konsantrasyonuna etkisi. Tr. Journal of Agriculture and Forestry, 23, 341-348.

Kriem, H. M., Abdel-Mottaleb, M. A., El-Fouly, M. M. & Nofal, O. A. (1991). Response of soybean to micronutrient foliar fertilization of different formulations under two soil conditions. I. Yield responses. Egyptian Journal of Physiological Sciences, 15(1-2), 131-140.

Marschner, H. (1995). Mineral nutrition of higher plants 2nd edition. Academic, Great Britain.

Menkir, A. (2008). Genetic variation for grain mineral content in tropical-adapted maize inbred lines. Food chemistry, 110(2), 454-464.

Papastylianou, I. (1990). Effectiveness of iron chelates and FeSO4 for correcting iron chlorosis of peanut on calcareous soils. Journal of Plant Nutrition, 13(5), 555-566.

Peleg, Z., Saranga, Y., Yazici, A., Fahima, T., Ozturk, L. & Cakmak, I. (2008). Grain zinc, iron and protein concentrations and zinc-efficiency in wild emmer wheat under contrasting irrigation regimes. Plant and Soil, 306(1), 57-67.

Rengel, Z., Batten, G. D. & Crowley, D. E. d. (1999). Agronomic approaches for improving the micronutrient density in edible portions of field crops. Field Crops Research, 60(1-2), 27-40.

Roosta, H. R. & Mohsenian, Y. (2012). Effects of foliar spray of different Fe sources on pepper (Capsicum annum L.) plants in aquaponic system. Scientia Horticulturae, 146, 182-191.

Wei, Y., Shohag, M. J. I., Ying, F., Yang, X., Wu, C. & Wang, Y. (2013). Effect of ferrous sulfate fortification in germinated brown rice on seed iron concentration and bioavailability. Food chemistry, 138(2-3), 1952-1958.

Zadoks, J. C., Chang, T. T. & Konzak, C. F. (1974). A decimal code for the growth stages of cereals. Weed research, 14(6), 415-421.

Zengin, M., Gökmen, F. & Gezgin, S. (2008). Topraktan ve Yapraktan Farklı Demirli Gübre Uygulamalarının Elmada Beslenme ve Kalite Parametrelerine Etkileri, 4. Ulusal Bitki Besleme ve Gübre Kongresi, Konya, 1095.

___

APA Uysal, S. , Erdem, H. & Gence, C. Ç. (2021). Farklı demir (Fe) formu uygulamalarının ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin tane Fe konsantrasyonuna etkisi . Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi , 25 (2) , 244-253 . DOI: 10.29050/harranziraat.875694
Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Yayıncı: Harran Üniversitesi

6.3b270

Sayıdaki Diğer Makaleler

Şanlıurfa ve Adıyaman illerinde yerel asma çeşitlerindeki fitoplazmaların 16s rDNA gen bölgesine dayalı filogenetik ve in silico RFLP analizleri ile tespiti ve moleküler karakterizasyonu

Eray ŞİMŞEK, Mehmet GÜLDÜR

Samsun Tekkeköy ilçesindeki süt sığırcılık işletmelerinin yapısal özellikleri ve hijyen koşulları

Ali KAYGISIZ, İhsan ÖZKAN

Kakao yağının kristalleşme davranışı üzerinde kayma hızı ve soğutma hızının etkileri

Gülten ŞEKEROĞLU, Ahmet KAYA

Kalorisi azaltılmış mor reyhan soğuk çayı üretimi

Esmanur KARATAŞOĞLU, Emine DEMİREL, Tülay ŞAHİN, Serap BERKTAŞ, Mustafa ÇAM

Iğdır yöresinde yetiştirilen ‘Teberze’ ve ‘Ağerik’ kayısı (Prunus armeniaca L.) çeşitlerine ait detaylı meyve kalite içerikleri

Mehmet Ali SARİDAS, Erdal AĞCAM

Türkiye’nin Mardin yöresinde yaygın yetiştirilen ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin fiziksel, fizikokimyasal (teknolojik) ve kimyasal özellikleri

Ali YILDIRIM, Önder DEGER

Farklı demir (Fe) formu uygulamalarının ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin tane Fe konsantrasyonuna etkisi

Selçuk UYSAL, Halil ERDEM, Cabir Çağrı GENCE

Adana ve Osmaniye illeri yerfıstığı üretim alanlarında Yeşilkurt, Helicoverpa armigera (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae)’nın yaygınlığı, bulaşıklık oranları ve popülasyon değişimi

Mahmut BADEMCİ, Erdal SERTKAYA

Maltoz şurubu üretiminde nişasta dönüşümünün optimum reaksiyon ve proses kontrol parametrelerinin belirlenmesi

Sema Nur ÇİNÇİK, Fatih BALCI, Mustafa BAYRAM

Lavanta (Lavandula angustifolia Mill.)’da çelikle çoğaltmada uygun çelik tipi ve IBA dozunun belirlenmesi

Ebru ÇİÇEK, Abdulhabip ÖZEL