HIRİSTİYAN DÜNYADA YENİDEN BİRLEŞME GİRİŞİMLERİ: ESKİ KATOLİK VE ANGLİKAN KİLİSESİ ARASINDA ORTAK KOMÜNYON

Hıristiyan dünyanın birliğini sağlamak amacıyla çeşitli kiliseler tarafından yürütülen ökümenikfaaliyetler, özellikle 20. yüzyılda büyük bir ivme kazanmıştır. Bu çerçevede yapılan kiliseler arasıdiyalog faaliyetleri, inanç birliğini sağlamanın yanı sıra, misyonerlik, göç hareketleri ve farklımezhepler arası evlilikler gibi pratik sorunlara çözüm bulma kaygılarıyla hız kazanmıştır. Günümüzdebirçok kilise, ökümenik diyaloğun öneminin farkındadır. Ancak bu tür ökümenik faaliyetlerde nadirenbaşarılı sonuçlar alınabilmiştir. Eski Katolik Kiliseleri ile Anglikan Kilisesi arasında gerçekleştirilenortak komünyon (intercommunion) anlaşması, tarihsel olarak farklı menşelere dayanan iki kilisearasında gerçekleştirilen ilk başarılı ökümenik kazanım olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmada önceökümenizm ve ökümenik hareketler ile ilgili betimleyici bir değerlendirme yapılmıştır. Ardından EskiKatolik Kiliseleri ile Anglikan Kilisesi arasında gerçekleştirilen ortak komünyon anlaşması betimlenmişve tartışılmıştır.

Kaynakça

Arblaster, Paul; A History of the Low Countries, Pallgrave Macmillan, New York, 2019.

Aydın, Mehmet; "Hıristiyanlık" Mezhepler ve Tarikatlar, TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA), İstanbul, 1998, C. 17, s. 353-358.

Burns, James Henderson, Izbicki, T. M.; Conciliarism and Papalism, Cambridge University Press, Cambridge, 1997

Eroğlu, Ahmet Hikmet; Ökümenizm ve Fener Patrikhanesi, Andaç Yayınları, Ankara, 2005.

-------------, Ahmet Hikmet; “Ökümenik Hareketin Ortaya Çıkışı”, Dinler Tarihi Araştırmaları Dergisi, Ankara, 1998, C. I, s. 223.

Fisher, George Park; History of the Christian Church, C. Scribner’s Sons, London, 1913.

Gibson, William; The Church of England, 1688-1832: Unity and Accord, Routledge, London, 2001.

Gündüz, Şinasi; Din ve İnanç Sözlüğü, Vadi Yayınları, Ankara, 1998.

-------------, Şinasi; Hıristiyanlık, İsam Yayınları, 8. Baskı, Ankara, 2019.

Güngör, Ali İsra; "Papa’nın Yanılmazlığı Konusundaki Tartışmalar ve Katoliklerin Yaklaşımları." Dini Araştırmalar, C.12. S. 34, 2009: s. 7-26.

Hasler, August Bernhard; How the Pope Became Infallible: Pius IX and the Politics of Persuasion, Doubleday, New York, 1981.

Hellwig, Monica K.; "Eucharist", Encyclopedia of Religion, Ed. Lindsay Jones, Vol. 5, Thomson Gale, USA, 2005.

Howard, Thomas Albert; The Pope and the Professor: Pius IX, Ignaz von Döllinger, and the Quandary of the Modern Age, Oxford University Press, Oxford, 2017.

Jolley, Nicholas; Leibniz, Routledge, New York, 2005.

Jordan, George Jefferis; The Reunion of the Churhces: A Study of G. W. Leibnitz and His Great Attempt, Constable, London, 1927.

Kitab-ı Mukaddes, Yeni Yaşam Yayınları, İstanbul 2016.

Küry, Urs; Die Altkatholische Kirche: Ihre Geschichte, Ihre Lehre, Ihr Anliegen, Walter de Gruyter GmbH & Co KG, Stuttgart, 1966.

Markham, Ian S., ve ark., ed. The Wiley-Blackwell, Companion to the Anglican Communion, Wiley-Blackwell, Oxford, 2013.

Methuen, Charlotte; "The Bonn Agreement and the Catholicization of Anglicanism: Anglicans and Old Catholics in the Lang Papers and the Douglas Papers 1920-,1939." Internationale Kirchliche Zeitschrift, 97.1, 2007, s. 1-22.

Meyendorff, John; The Orthodox Church, Light and Life, New York, 1966.

Moss, Claude Beaufort; The Old Catholic Movement: Its Origins and History. Apocryphile Press, Berkeley, CA, 2005.

Neale, John M.; A History of the So-Called Jansenist Church of Holland: With a Sketch of Its Earlier Annals, and Some Account of the Brothers of the Common Life, Henry and Parker, Oxford, 1958.

Özalp, Mürsel; Papanın Yanılmazlığı Doktrini, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2015.

Smit, Peter Ben; Old Catholic and Philippine Independent Ecclesiologies in History, Brill, Leiden, The Netherlands, 2011.

Scarth, Alice Mary Elizabeth; The Story of the Old Catholic and Kindred Movements: Leading Up to a Union of National Independent Churches, Simpkin, Marshall and Company, London, 1883.

Stanley, Brian; The World Missionary Conference, Edinburgh 1910, William B. Eerdmans Publishing, Grand Rapids, Michigan, 2009.

Van Dusen, Duncan; "The Relations Between the Anglican and Old Catholic Churches", Historical Magazine of the Protestant Episcopal Church 27.3, 1958, 201-208.

Visser, Jan; "The Old Catholic Churches of the Union of Utrecht", International Journal for the Study of the Christian Church 3.1, 2003, s. 68-84.

Yıldırım, Münir; “Fener Patrikhanesi ve Ekümenizm: Dinler Tarihi Açısından bir Analiz”, Çukurova Ün. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 15, S. 1, 2006, s.469-488.

Anglikan Katolik Kilsesi http://www.anglicancatholic.org/critique-of-apostolicaecurae, (Erişim tarihi: 09.07.2020).

Anglikan Komünyonu (Anglican Communion): http://www.anglicancommunion.org/, (Erişim tarihi: 22.07.2020).

“Apostolic succession”, Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/topic/apostolic-succession, (Erişim tarihi: 20.02.2020).

Dünya Kiliseler Birliği: https://www.oikoumene.org/en, (Erişim tarihi: 09.07.2020). Lambeth Quadrilateral: Encyclopaedia Britannica:

https://www.britannica.com/topic/ Lambeth-Quadrilateral, (Erişim tarihi: 03.05.2020). Mershman, Francis, “St. Willibrord”, The Catholic Encyclopedia, Vol. 15, Robert

Appleton Company, New York, 1912; https://www.newadvent.org/cathen/15645a.htm, (Erişim tarihi: 01.01.2020).

Papalık Fermanı “Apostolicae Curae”: https://www.newadvent.org/library/ docs_le13ac.htm. (Erişim tarihi 09.07.2020).

Utrecht Deklarasyonu (The Decleration of Utrecht): http://www.utrechterunion.org/page /152/appendix:_the_declaration_of_utr, (Erişim tarihi: 02.07.2020).

Utrecht Birliği Eski Katolik Kiliseleri (Union of Utrecht of the Old Catholic Churches): http://www.utrechter-union.org/page/24/history. (Erişim tarihi: 30.06.2020).

Kaynak Göster