Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerini Kullanan Makine-Ekipman Seçim Çalışmalarında Bulanıklığın Sonuçlara Etkisinin İncelenmesi

Bulanıklığın ve belirsizliğin bulunduğu seçim problemlerinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modellerinde tamsayıların yerine bulanık sayıların kullanılması tavsiye edilmektedir. Literatürde pek çok farklı ÇKKV modeli geliştirilmiş olmasına rağmen, şimdiye kadar tamsayıların yerine bulanıklığın kullanılmasının sağladığı faydayı analiz eden bir yaklaşım geliştirilmemiştir. Bu çalışmada bulanık sayıların kullanılmasının getireceği faydalar literatürde makine-ekipman seçimi çalışmalarında en sık rastlanan Bulanık ÇKKV yöntemleri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHS) ve Bulanık TOPSIS (BTOPSIS) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, onaltı adet işleme merkezi ve yedi adet seçim kriteri içeren bir seçim problemi oluşturulmuştur. Bulanık sayılar için tamsayı, üçgen bulanık sayı ve trapez bulanık sayı tipleri kullanılarak seçim probleminde farklı işleme merkezi sıralamaları elde edilmiştir. Sıralamalar arasındaki farklılıklar Spearman’ın Sıra İlişkisi Testi ile analiz edilmiştir. Bulanık sayıların kullanımında oluşan faydanın seviyesini belirlemek için çeşitli senaryolar üretilmiştir.

Analysis of the Benefit Generated by Using Fuzzy Numbers in Multi Criteria Decision Making Models Developed for Machine Tool Selection Studies

Fuzzy numbers instead of crisp ones are recommended to use in Multi Criteria Decision Making Models (MCDM) when fuzziness and incomplete information exist in selection problems. Although many different fuzzy MCDM models are developed in the literature, the benefits provided by using them are not analyzed up to now. In this paper, two most common MCDM approaches, namely Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP) and Fuzzy TOPSIS (FTOPSIS), are used to determine the benefits provided by using fuzzy numbers in machine tool selection problems. In the paper, a sixteen alternative machining center and seven selection criteria problem is constructed. Using two different fuzzy number types (trapezoidal and triangular) and crisp (non-fuzzy) numbers separate rankings are obtained for the selection problem. The differences in the results are analyzed using Spearman’s Rank Correlation Test. Various scenarios are developed to show the level of benefits in using fuzzy numbers.

___

  • Bozdağ, C.E., Kahraman, C. & Ruan, D. (2003). Fuzzy Group Decision Making for Selection Among Computer Integrated Manufacturing Systems. Computers in Industry, 51:13–29.
  • Byun, H.S. & Lee, K.H. (2004). A Decision Support System for the Selection of Rapid Prototyping Process Using the Modified Topsis Method. International Journal of Advanced Manufacturing Technology, April: 1-10.
  • Chan, F.T.S., Chan, M.H. & Tang, N.K.H. (2000). Evaluation Methodologies for Technology Selection. Journal of Material Processing Technology, 107: 330-337.
  • Chen, C.T. (2000). Extensions of the Topsis for Group Decision-Making Under Fuzzy Environment. Fuzzy Sets and Systems, 114: 1-9.
  • Chen, Y.C. (2002). An Application of Fuzzy Set Theory to the External Performance Ealuation of Distiribution Centers in Logistics. Soft Computing, 6: 64-70.
  • Chen, M.F. & Tzeng, G.H. (2004). Combining Grey Relation and TOPSIS Concepts for Selecting an Expatriate Host Country. Mathematical and Computer Modelling, 40, (13): 1473–1490.
  • Cheng, C.H. & Lin, Y. (2002). Evaluating the Best Main Battle Tank Using Fuzzy Decision Theory with Linguistic Criteria Evaluation. European Journal of Operational Research, 142: 174–186.
  • Chiou, H.K. & Tzeng, G.H. (2005). Cheng, D.C.; Evaluating sustainable Fishing Development Strategies Using Fuzzy MCDM Approach. Omega, 33 (3): 223–234.
  • Chu, T.C. & Lin, Y.C. (2003). A Fuzzy Topsis Method for Robot Selection. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 21: 284-290.
  • Duran, O. & Aguilo, J. (2007). Computer-Aided Machine-Tool Selection Based on a Fuzzy-AHP Approach. Expert Systems with Applications, In Press.
  • Jiang, B.C. & Hsu, C.H. (2003). Development of a fuzzy Decision Model for Manufacturability Evaluation. Journal of Intelligent Manufacturing, 14: 169-181.
  • Kahraman, C. Cebeci, U., Ruan, D. (2004). Multi-Attribute Comparison of Catering Service Companies Using Fuzzy AHP: The case of Turkey. International Journal of Production Economics, 87: 171–184.
  • Kulak, O. & Kahraman, C. (2005). Fuzzy Multi-Attribute Selection Among Transportation Companies Using Axiomatic Design and Analytic Hierarchy Process. Information Sciences, 170, (2–4):191–210.
  • Lee, W.B., Lau, H., Liu, Z. & Tam, S. (2001). A Fuzzy Analytic Hierarchy Process Approach in Modular Product Design. Expert Systems, 18 (1): 32-42.
  • Parkan, C. & Wu, M.L. (1999). Decision Making and Performance Measurement Models with Applications to Robot Selection. Computers and Industrial Engineering, 36: 503-523.
  • Pegero, A. & Rangone, A. (1998). A Reference Framework for the Application of MADM Fuzzy Techniques to Selecting AMTS. International Journal of Production Research, 36 (2): 437-458.
  • Saaty, T.L. & Tran, L.T. (2007). On the Invalidity of Fuzzifying Numerical Judgments in the Analytic Hierarchy Proces. Mathematical and Computer Modelling, 46: 962–975.
  • Tzeng, G.H., Chiang, C.H. & Li, C.W. (2007). Evaluating Intertwined Effects in E-Learning Programs: A Novel Hybrid MCDM Model Based on Factor Analysis and DEMATEL. Expert Systems with Applications, 32: 1028–1044.
  • Wang, T.Y., Shaw, C.F. & Chen, Y.L. (2000). Machine Selection in Flexible Manufacturing Cell: A Fuzzy Multiple Attribute Decision Making Approach. International Journal of Production Research, 38 (9): 2079-2097.
  • Yu, C.S. (2001). A GP-AHP Method For Solving Group Decision-Making Fuzzy AHP Problems. Computers & Operations Research, 29(14): 1969–2001.
Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi-Cover
  • ISSN: 1303-0027
  • Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
  • Başlangıç: 2001
  • Yayıncı: Dokuz Eylül Üniv. İşletme Fak.
Sayıdaki Diğer Makaleler

Kalite Fonksiyon Göçerimi ile Bireysel Emeklilik Sistemleri Pazarlayan Sigorta Şirketlerinin Teknik Özelliklerinin İncelenmesi Üzerine Bir Çalışma

Eralp DOĞU, Banu ÖZGÜREL

ANALYSIS OF SELECTION CRITERIA FOR MANUFACTURING EMPLOYEES USING FUZZY- AHP

Aşkın ÖZDAĞOĞLU

Otomotiv Sektörü Müşteri Özel Şartlarınının APQP Süreci Adımlarına Göçerimi Üzerine Bir Çalışma

Eralp DOĞU, Hasan Erdem İKİZ, Ahmet Özhan KESKİN

A QFD and SERVQUAL Approach to Hotel Service Design

Aysun Kapucugil IKİZ, Ali MASOUDİ

TEDARİK ZİNCİRİ ENTEGRASYONU VE HASTA GÜVENLİĞİ İLİŞKİSİNİN ANALİZİ

Özkan TÜTÜNCÜ, Deniz KÜÇÜKUSTA

ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Yusuf Tansel İÇ, Mustafa YURDAKUL

İLAÇ SEKTÖRÜNDE KALİTE FONKSİYON GÖÇERİMİ (KFG) MATRİSİNİN OLUŞTURULMASI

Özlem İpekgil DOĞAN, Rabia İşık ARICAN

KALİTE FONKSİYON GÖÇERİMİ İLE BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMLERİ PAZARLAYAN SİGORTA ŞİRKETLERİNİN TEKNİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Eralp DOĞU, Banu ÖZGÜREL

KORD BEZİ ÜRETİMİNDE BÜKÜM YÖNÜNÜN ETKİLERİNİN FARKLI DENEY TASARIMI YÖNTEMLERİ İLE İNCELENMESI

Ayşe AYTAÇ, Berrin YILMAZ, Veli DENİZ

OTOMOTİV SEKTÖRÜ MÜŞTERİ ÖZEL ŞARTLARININ APQP SÜRECİ ADIMLARINA GÖÇERİMİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Hasan Erdem İKİZ, Eralp DOĞU, Ahmet Özhan KESKİN