Tunika Tüylerinin Yerleşimi ve Çiçek Rengi Varyasyon Aralıklarının Tulipa L. (Lâle) Cinsinin Taksonomisindeki Önemi

Tulipa L. / Lâle cinsi diğer tekçenekli bitkilerde olduğu gibi çiftçenekli taksonlara nazaran ayırt edici morfolojik özellikler bakımından fakir bir cinstir. Altcins Eriostemones nispeten daha kolay ayırt edilebilirken, altcins Tulipa’nın bazı taksonlarını morfolojik olarak ayırt edebilmek, habitat ve coğrafik yayılışlarını bilmeden neredeyse imkânsızdır. Başka bir deyişle, bazı Tulipa türleri için ölçülen ve gözlemlenen birçok karakter, aynı türün popülasyonları arasında bile yüksek varyasyon düzeylerinde olduğundan türler arasında önemli oranda çakışma göstermektedir. Bu nedenle birçok ulusal ve uluslararası herbaryumlarda bitkilerin teşhislerinde yanlışlıklar vardır. Bu çalışmada tunika tüylerinin yerleşimi ve çiçek rengi varyasyon aralıklarının taksonların ayrımında nasıl kullanılması gerektiği anlatılmaktadır. Tanımlama hatalarını tamamen sıfırlamak mümkün değildir, ancak azaltmak için bu çalışmada bazı ipuçları verilmektedir.

Importance of Tunic Hair Settlement and Flower Colour Variation Range in Taxonomy of The Genus Tulipa L.

The genus Tulipa L. is a poor genus in terms of distinctive morphological characteristics compared to the dicotyledon taxa as in other monocotyledons. While subgenus Eriostemones are relatively easy to distinguish, it is almost impossible to distinguish some taxa of subgenus Tulipa morphologically without knowing their habitat features and geographical distribution. In other words, many characters measured and observed for some Tulipa species show a significant overlap between species, because of their high variation levels even among populations of the same species. For this reason, there are many mistakes in the diagnosis of taxa in many national and international herbaria. In this study, it is explained how the placement of tunica hairs and flower color variation intervals should be used in the discrimination of taxa. It is not possible to completely reset the identification errors, but some clues are given in this work to reduce them.

Kaynakça

Christenhusz, M.J.M., Govaerts, R., David, J.C., Hall, T., Borland, K., Roberts, P.S., Tuomisto, A., Buerki, S., Chase, M.W. ve Fay, M.F. (2013). Tiptoe through the tulips - cultural history, molecular phylogenetics and classification of Tulipa (Liliaceae). Botanical Journal of the Linnean Society 172: 280–328.

Dobbs, L. (2003). Tulip — 70 stunning Varieties of The World’s Favorite Flower. St Martin’s, New York.

Eker, İ., Babaç, M.T. ve Koyuncu, M. (2014). Revision of the genus Tulipa L. (Liliaceae) in Turkey. Phytotaxa 157: 001–112.

Eker, İ., Yıldırım, H. ve Altıoğlu, Y. (2016). Tulipa cinnabarina subsp. toprakii (Liliaceae), a new subspecies from southwestern Anatolia. PhytoKeys 69: 65–70.

Eker, İ. (2018). Tulipa L. Şu eserde: Güner, A., Kandemir, A., Menemen, Y., Yıldırım, H., Aslan, S., Ekşi, G., Güner, I. ve Çimen, A.Ö. (edlr.). Resimli Türkiye Florası 2: 880–926. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. İstanbul.

Hoog, M.H. (1973). On the origin of Tulipa. Şu eserde: Napier, E. ve Platt, J.N.O. (edlr.). Lilies And Other Liliaceae 47–64. The Royal Horticultural Society, London.

Juodkaite, R., Naujalis, J.R., Navalinskiene, M. ve Samuitiene, M. (2005). Evaluation of tulip (Tulipa L.) decorative capacities and resistance to tulip breaking potyvirus in the tulip collection of the Botanical Garden of Vilnius University. Biologija 4: 64–70.

Pavord, A. (1999) The Tulip. Bloomsbury, London.

Stuessy, T.F. (2009). Plant Taxonomy: The Systematic Evaluation of Comparative Data/2nd ed. Columbia University Press, New York.

Thiers, B. (1997). Index Herbariorum: A global directory of public herbaria and associated staff. New York Botanical Garden's Virtual Herbarium: http://sweetgum.nybg.org/science/ih, (erişim tarihi: 01.10.2018).

Tuyl, J.M.Van ve Creij, M.G.M.Van (2006). Tulipa gesneriana and tulip hybrids. Şu eserde: Anderson, N.O. (ed.). Flower breeding and genetics: issues, challenges, and oppurtunities for the 21st century, 23: 613–637, Springer, Dordrecht.

World Checklist of Selected Plant Families (WCSP). (2006): http://wcsp.science.kew.org, (erişim tarihi: 10.08.2018).

Wilford, R. (2006). Tulips— species and hybrids for the gardener. Timber Press, Portland.

Kaynak Göster

99 38

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

Geçmişten Günümüze Cruciferae (Lahanagiller) Familyası: Sistematiği ve Filogenisi

Ayşe ERDEN, YUSUF MENEMEN

Lacrymaria hypertropicalis (Guzmán, Bandala & Montoya) Cortez (Psathyrellaceae): Türkiye mikotası için yeni bir kayıt

ERTUĞRUL SESLİ

Endemik Cousinia iconica Hub.-Mor. (Seks. Cousinia / Asteraceae) / Çatal Kızan Türünün Mikromorfolojik, Palinolojik ve Anatomik Özellikleri

DENİZ ULUKUŞ, OSMAN TUGAY

Endemik Lactuca boissieri Rouy (Kocamarul) İçin Yeni ve Muhtemel Yayılış Alanları

Murat Erdem GÜZEL, MUTLU GÜLTEPE, KAMİL ÇOŞKUNÇELEBİ, SERDAR MAKBUL

Inocybe griseotarda Poirier (Inocybaceae, Agaricales): Türkiye mikotası için yeni bir kayıt

ERTUĞRUL SESLİ

Tunika Tüylerinin Yerleşimi ve Çiçek Rengi Varyasyon Aralıklarının Tulipa L. (Lâle) Cinsinin Taksonomisindeki Önemi

İSMAİL EKER

Türkiye’ye Özgü Delphinium cilicicum P. H. Davis & Kit Tan (Toros hezareni) Türünün Morfolojik Özellikleri ve Yayılış Alanına Katkılar

Düriye FENER, CANDAN AYKURT

Türkiye’de Yayılış Gösteren Carex L. (Ayakotu) Taksonlarının Tür Epiteti Etimolojisi

Hüseyin Kürşad İLDENİZ, Burçin ÇINGAY, EVREN CABİ

Nadir Endemik Bir Tür Üzerine Notlar: Rhaponticoides pythiae (Azn. & Bornm.) M.V.Agab. & Greuter / Yitiktülüşah

Mehmet SAĞIROĞLU, SERDAR ASLAN, Mecit VURAL

Tek Tek Dağları Milli Parkı (Şanlıurfa-Türkiye) Eteklerindeki Bazı Köylerde Etnobotanik Bir Çalışma

Esra ŞAHİN FİDAN, HASAN AKAN