KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİ IŞIĞINDA ETİK KURALLAR VE SOSYAL SORUMLULUK

Öz Kurumsal yönetim ve ilk olarak OECD’nün hazırladığı ‘Kurumsal Yönetim İlkeleri’ işletmelerin kurumsallaşma yolculuğunda, onların kılavuzu rolünü üstlenmesi sebebiyle önemli bir yere sahiptir. Sonrasında diğer birçok ülke gibi ülkemizde de kurumsal yönetim ilkeleri SPK tarafından yayımlanmıştır. İşletmelerin bu ilkelere uyum göstererek kurumsallaşma yönünde ilerlemeleri hem kendi başarıları hem paydaşların menfaatleri hem de bir bütün olarak her ikisinin de sürdürülebilirliği adına son derece önemlidir. İşletmeler bu ilkelerin bir bölümüne uymakla yükümlü tutulmuşlarken, diğer bir bölümüne uymaları gönüllülük esasına dayanıp, tavsiye niteliğinde olmuştur. ‘Etik Kurallar ve Sosyal Sorumluluk’ ilkeleri, işletmelerin uymakla yükümlü tutulmadıkları menfaat sahiplerine ilişkin başlık altında ve dolayısıyla gri bir alanda yer almaktadır. Buradan hareketle çalışma, Borsa İstanbul (BIST 100)’da işlem gören halka açık işletmelerin, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)’nun yayımladığı Kurumsal Yönetim İlkeleri’nden ‘Etik Kurallar ve Sosyal Sorumluluk’ ilkelerine uyumluluğunu içerik analizi yoluyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, söz konusu işletmelerin SPK’nun kurumsal yönetim ilkelerine ilişkin “etik kurallar” açısından tam anlamıyla kurumsal bir yapıya sahip olmadıkları, buna karşılık ‘sosyal sorumluluk’ açısından ise kurumsallaşma yolunda daha çok yol kat ettikleri söylenebilir.

Kaynakça

Akat, İ. ve Atılgan, T. (1992), “Sanayi İşletmelerinde Kurumlaşma ve Şirket Kültürü”, TOBB Yayını, Yayın No: 226, Ekonomik ve Sosyal Sorunlar-Çözüm Önerileri Dizisi: 4: 35.

Arslantaş, C.C. (2012), Kurumsal Yönetimin Yönetim Kuruluna Yansımaları, Beta Basım A.Ş., İstanbul.

Bartol, K.M.  D.C. Martin (1994), Management, Mc Graw Hill, New York.

Brien, A. (1998), “Professional ethics and the culture of trust”, Journal of Business Ethics, 17, 392-395.

Carroll, A. (1979), “A three dimensional conceptual model of corporate social performance”, Academy of Management Review, 4, 497–505.

Carroll, A.B. (1991), “The Pyramid of Corporate Social Responsibility: Toward the Moral Management of Organizational Stakeholders”, Business Horizons, 34 (4), July–August 1991, 39–48.

Çakar, U. ve Alakavuklar. O.N. (2011), “Ethics by decree facing the freedom of choice: examining the treatise Of corporate governance”, MÖDAV, 2001(4), 241-257.

Çamdereli, M. (2004). Yönetişim ve Reklam İletişimi, Nobel Yeyın Dağıtım, Ankara.

Donaldson, T ve Preston L.E. (1995). “The stakeholder theory of the corporation: concepts, evidence, and implications”, The Academy of Management Review, 20(1), 65-91

Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston: Pitman.

Freeman, R. E. ve McVea, J. (XXXX). “A stakeholder approach to strategic management”, Darden Graduate School of Business Administration University of Virginia Working Paper, No.01-02, http://www.fundacionseres.org/Lists/Informes/Attachments/704/A%20Stakeholder%20Approach%20to%20Strategic%20Management.pdf. (10.07.2017)

Friedman, M. (1970), “The social responsibility of business is to increase its profits”, New York Times Magazine, September 1970, 13.

Gül, H. ve Gökçe, H. (2008). “Örgütsel etik ve bileşenleri”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 378-389.

KAP, (2013). Kamuyu Aydınlatma Platformu Tebliği, (VII-128.6), (27/12/2013 Tarih ve 28864 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Kaplan, A. (1943). “Content analysis and the theory of signs”, Philosophy of Science, 10 (4):230-247.

Karpuzoğlu, E., (2004). “Aile şirketlerinin sürekliliğinde kurumsallaşma”, İstanbul Kültür Üniversitesi, 1. Aile İşletmeleri Kongresi, İstanbul, Kongre Kitabı, 42-53

Korten, D. (1996). “Limits to Social Responsibility of Business”, The people centered developmennt forum, June 1996.

Kuçuradi, İ. (2000). “Felsefi etik ve meslek etikleri”, Etik ve Meslek Etikleri: Tıp, Çevre, İş, Basın, Hukuk ve Siyaset, Haz. Harun Tepe, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara, 17-18.

Kurtay, S. (2014). “Kurumsal yönetim ilklerinde neler değişti?”, Kurumsal Yönetim Özel Sayı, Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği Yayını, 23, 20-35.

Lantos, P.G. (2001). “The boundaries of strategic corporate social responsibility”, Journal of Consumer Marketing, 18(7), 595-632.

MEGEP (Meslekî Eğitim Ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi), (2006). “Tüm alanlar meslek etiği”, Milli Eğitim Bakanlığı Ders Notları, Ankara, https://hbogm.meb.gov.tr/modulerprogramlar/kursprogramlari/meslekigelisim/moduller/meslek_etigi.pdf

Menteş, A. (2009). Kurumsal Yönetişim ve Türkiye Analizi, Derin Yayınları, İstanbul.

Milgram, S. (1963), “Behavioral study of obedience”, Journal of Abnormal and Social Psychology, 67, 371–378

OECD, (1999), “OECD principles of corporate governence”, OECD, Paris

OECD, (2004). “Principles of corporate governance” OECD, Paris.

OECD. (2015). “G20/OECD principles of corporate governance”, OECD Report to G20 Finance Ministers, https://www.oecd.org/daf/ca/Corporate-Governance-Principles-ENG.pdf, (25.07.2017). and Central Bank Governors

Pinkston, T.S. ve Carroll, A.B. (1994), “Corporate citizenship perspective and foreign direct investment in the US”, Journal of Business Ethics, 13(3), 157-169.

Rezaee, Z. (2008) Corporate Governance and Ethics, John Wiley & Sons.

Saklı, A. R. (2012). Stratejik Kurumsal Yönetişim, Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.Ltd. Şti., Ankara.

Salami, O.L.; , Johl, S. K.; Ibrahim, M. Y. (2014). “Holistic approach to corporate governance: a conceptual framework”, Global Business and Management Research: An International Journal, 6(3), 251-255.

Stone, P.J.; Dunphy, D.C.; Marshall, S. S.; Ogilvie, D.M. (1966). “The general inquirer: a computer approach to content analysis, The M.I.T. Press, Massachusetts.

SPK (2014). Kurumsal Yönetim Tebliği, (II-17.1), (3/1/2014 tarih ve 28871 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır).

TÜSİAD (2002). “Kurumsal yönetim en iyi uygulama kodu: yönetim kurulunun yapisi ve işleyişi”,TÜSİAD, Yayın No. TÜSİAD-T/2002-12/336, Aralık 2002, Lebib Yalkın Yayımları ve Basım İşleri A.Ş., İstanbul.

UNGC. (2017). “10 İlke”, http://www.globalcompactturkiye.org/global-compact-turkiye/10ilke/. (02.07.2017).

Wheelen, T. L. ve J.D. Hunger (2010), Strategic Management and Business Policy, Twelfth edition, Pearson Education, Inc., USA.

Vernon, H. (1998). Business  Society: A Managerial Approach, 6rt Edition, Irwin McGraw Hill, Boston.