Zihin Yetersizliği Olan Bireylere Tarım Becerilerinin Öğretiminde Video Modelle Öğretim Yönteminin Etkililiği

Öz Bu araştırma ile hafif düzeyde zihin yetersizliği (ZY) olan bireylerin tarım becerilerinden fide yetiştirme becerisini öğrenmelerinde video modelle öğretim yönteminin (VMÖY) etkililiği, öğrenilen becerinin kalıcılığı ve genellemesi incelenmiştir. Aynı zamanda katılımcıların öğretim süresince video aracılığıyla sunulan hedeflenmeyen bilgileri ne derecede kazandıkları ve özel eğitim öğretmenlerinin ve katılımcıların ailelerinin VMÖY kullanılarak sunulan öğretim sürecine ve hedeflenen becerilere ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 18-22 yaş arasında ZY tanısı almış iki kız bir erkek birey katılmıştır. Araştırma bulguları; ZY olan bireylere fide yetiştirme becerisinin öğretiminde VMÖY’nin etkili olduğunu, katılımcıların video aracılığıyla sunulan hedeflenmeyen bilgi kazanım düzeyinde artış olduğunu ve araştırmanın sosyal olarak geçerli olduğunu göstermektedir.  

Kaynakça

Arslan-Armutçu, O., Altınordu S., Özyürek M. & Erol, E. (2009, October). Zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrenciye çapa yapma, soğan dikme, topraktan soğan sökme becerilerinin kazandırılmasında eşzamanlı ipucu işlem süreci ile yapılan öğretimin etkililiği [The effectiveness of teaching with simultaneous prompting processing process for capturing an onion erecting, planting onions, removing soil from onion]. Poster session presented at 19. Ulusal Özel Eğitim Kongresi [19th National Special Education Congress]. Marmaris. Ankara University.

Bereznak, S., Ayres, K. M., Mechling, L. C. & Alexander, J. L. (2012). Video selfprompting and mobile technology to increase daily living and vocational independence for student with autism spektrum disorders. Journal of Developmental and Physical Disabilities, 24, 269-285.

Budak, Y. (2009). Mesleki eğitimde ihtiyaç analizi ve işlevsel eğitim programı [Needs analysis in vocational education and functional training program]. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 245, 65-75

Collins, J. (2012). Use of portable electronic assistive technology to improve independent job performance of young adults with intellectual disabilities. Doctoral dissertation, The University of Clemson at South Carolina.

Correia, C. (2014). A thesis submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Science in Interdisciplinary Studies Division of Graduate Studies California State University, Fresno

Değirmenci, H.D. (2010). Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylere Otel Kat Hizmetleri Becerilerinin Öğretiminde Videoyla Model Olma Yönteminin Etkililiği [The effects of video medelling in teaching hotel house keeping skills in for young adults with intellectual disabilities]. (Unpublished master’s thesis, Anadolu University, Institute of Educcational Sciences, Eskişehir, Turkey). Retrieved from: http//tez.yok.tr/UlusalTezMerkezi. (Thesis Number 263149)

Eldeniz Çetin, M. & Ulugöl, F. (2017). Zihinsel yetersizliği olan bireylere ebru yapma becerisinin öğretiminde video modelle öğretimin etkililiği [Effectiveness of video modeling on marbling skill teaching for individuals with intellectual disabilities]. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 234-251.

Erbaş, D., (2012). [Reliability] Güvenirlik. Eğitim ve Davranış Bilimlerinde Tek-Denekli Araştırmalar içinde (109-132). Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.

Garcia, S. K. (2015) Teaching Vocational Gardening Skills To An Adolescent With Severe Autism. Capstone Projects and Theses California State University, Monterey Bay

Goh, E. A., & Bambara, M. L. (2013). Wideo Self-Modelling: A Job Skills İntervention with individuals with intellectual disability, Employment settings. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities, 48(1), 103-119

Gürsel, O., Ergenekon, Y. & Batu, E. S. (2007). Gelişimsel Yetersizliği Olan Bireylere Okuldan İşe Geçiş Becerilerinin Kazandırılmasına İlişkin Öğretmenlerin Ve Yöneticilerin Görüşleri [Opinions of Teachers and Executives on Gaining School-to-Work Skills for Individuals with Developmental Disabilities]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 54–77.

Johnson, K. M. (2010). The Use of Horticulture and Gardening as a Special Education Tool at the High School Level. A Senior Project California Polytechnic State University, San Luis Obispo Bachelors of Science Environment Horticulture Sciences Horticulture and Crop Science Department.

Kızılkaya, S, & Ünver, İ. (2012). Özürlü Hizmet Birimleri İstihdam Çalışmaları [Disability Service Units Employment Studies]. Kızılkaya, S. & Gündüz, O. (Eds.). Özürlüler Yerel Hizmet Rehberi İsöm Modeli içinde (65-81). (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Özürlüler Müdürlüğü). İstanbul: İBB Basımevi.

Kim, B. Y., Park, S. A., Song, J. E., Son, K. C. (2012), Horticultural Therapy Program for the Improvement of Attention and Sociality in Children with Intellectual Disabilities. HortTechnology 22(3), 320–324

Kurtoğlu, S. (2015). Zihinsel yetersizliği olan bireylere bankamatikten para çekme becerisinin öğretiminde bilgisayar destekli video öğretiminin etkililiği [The effents of computer-based video instruction in teaching skill os money withdrawal from ATMs to individuals with intellectual disabilities]. (Master’s thesis, Abant İzzet Baysal University, Institute of Educcational Sciences, Bolu, Turkey). Retrieved from: http//tez.yok.tr/UlusalTezMerkezi. (Thesis Number 418156)

McCoy, K. & Hermansen, E. (2007). Video modeling for individuals with autism: A review of model types and effects. Education and Treatment of Children, 30(4), 183–213.

Mechling, L. C. (2005) “The effects of ınstructor-created video programs to teach students with disabilities: A literature review. Journal of Special Education Technology, 20(2), 25–36.

Nikopoulos, C. K. & Kenan, M. (2003). Promoting social inıtıation in children with autism using video modeling. Behavioral Interventions, 18, 87–108.

Orum Çattık, E. (2016) Zihinsel yetersizliği olan bireylere toplum kaynaklarını kullanma becerilerinin öğretiminde işitsel teknoloji desteğiyle sunulan videoyla model olmanın etkililiği [Effecti̇veness of vi̇deo modeli̇ng presented with bug in ear (bie) to teach using community resources skills to individuals with intellectual disability]. (Master’s thesis, Anadolu University, Institute of Educcational Sciences, Eskişehir, Turkey). Retrieved from: http//tez.yok.tr/UlusalTezMerkezi. (Thesis Number 438348)

Özbey, F. (2015) Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilere İş Analizi Temelinde Tekstil İşçiliği Becerilerinin Öğretilmesi: Eylem Araştırması [Teaching the textile labour skills based on job analysis to students with intellectual disabilities: Action research]. (Doctoral thesis, Anadolu University, Institute of Educcational Sciences, Ankara, Turkey). Retrieved from: http//tez.yok.tr/UlusalTezMerkezi. (Thesis Number 419289)

Özdemir, A. (2012). Sosyal rehabilitasyon hizmetleri: Serbest zaman aktiviteleri [Social rehabilitation services: Leisure activities]. Özürlüler yerel hizmet rehberi isöm modeli içinde (294). İstanbul: İBB Basımevi.

Şahsuvaroğlu, T. (2014). Zihinsel yetersizliği olan bireylere iş-meslek eğitimi veren kurumlara ilişkin verilerin gözden geçirilmesi [Review of data on institutions providing vocational and vocational education to individuals with intellectual disabilities]. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Journal of Research in Education and Teaching 2(3), 318–324.

Tekin-İftar, E. (Ed.). (2012). Eğitim ve Davranış Bilimlerinde Tek Denekli Araştırmalar [Single Subject Research in Education and Behavioral Sciences]. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.

Van Laarhoven, T., Bonneau, W., Hunt, D., Burgin, X., Blood, E. & Johnson, W. J. (2015) Effectiveness of using video modelling booster sessions to maintain vocational skills. Retrieved from: https://www.researchgate.net/profile/Toni_Van_Laarhoven/publication/29 0447879

Van Laarhoven, T., Laarhoven- Myers, T. V. & Zurita, L. M. (2007). The effectivenese of using a pocket PC as a video modeling and feedback device for individuals with developmental disabilities in vocational settings. Assistive Technology Outcomes and Benefits, 4(1), 28–45.

Williams, K. F. (2013). The use of video prompting via an ıpad and a system of leastto-most prompting to teach ındividuals with moderate ıntellectual disabilities the vocational task of rolling silverware. Doctoral dissertation, Liberty University.