SU KASİDESİ’NDE MÜREKKEP TEŞBİHİN KULLANIMI

Türkçe belâgat çalışmalarında teşbîh sanatının özel yeri vardır. Türk şiirinde istiâre, kinâye, mecâz, mübâlaga, tecrit, teşhis ve nice sanatlardan daha cok sayıda kullanılan teşbîhin konuları oldukça geniş ve teferruatlıdır. Tüm belâgat kitaplarında bu konular, teşbîhin erkanı, türleri, maksatları gibi başlıklar altında toplanmaktadır. Teşbîh teşbîhin türleri rükünlerinden olan müşebbeh ve müşebbehün bih ile vech-i şebeh mevzularında incelenmektedir. Türlerinden mürekkep teşbîh belâgat değeri açısından kıymetlidir. Gerçi nesnelerin tek halinde biribirilerine benzetmesinde hayal gücü üslup inceliği bulunr, fakat nesnelerin uyum içinde bir araya gelerek bediʽî bir tasvir meydana getirdiklerinde bir takım benzetmeler müşterek durumda ortaya çıkar. Fuzulî de tüm şiirlerini hayal gücüyle, ince üslüpla, güzel anlatımlarla donattığı Su kasîdesini de bediʽî tasvirlerle güzel teşbîhlerle süslemiştir. Kullandığı teşbîhin türlerinden çok sayıda mürekkep teşbîhi kullanmıştır. 

___

  • • AKAR, Metin (2017). Su Kasidesi Şerhi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı.• Başpınar, Fatih (2008). 17. Yüzyıl Şairlerinden Beyânî’nin Divan’ı. İstanbul: DT. Marmara Üni. • COŞKUN, Menderes (2010). Sözün Büyüsü Edebî Sanatlar. İstanbul: Dergâh. • DİNÇKOL, Mehmed Fahreddin (1990). Telhîs- Kurân Edebiyatı. haz.: Medine Balcı. İstanbul. Ebrâr.• EL-CİNDÎ, Ali (1952). Fennü’t-Teşbîh. 3. c. Mektebet Nahdat Mısır yayınları.• el-Hâc İbrahim (1305). Edebiyyat-ı Osmaniyye. 1.c. Dersaadet: Mahmud Beg Matbaası.• EL-HATÎBU’L-KAZVÎNÎ (2009 ). et-Telḫîṣu fî ʽUlûmi’l-Belâġa. Tah.: Abdülhamid Hindâvî. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-ʽİlmiyye.• ET-TEFTÂZÂNÎ, Sa‘düddin Mes‘ûd b. Ömer (2013). el-Mutavvel. Tah.: Abdülhamid Hindâvî. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-ʽİlmiyye. • KARATAŞ, Turan (2004). Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü. Ankara: Akçağ.• MAṬLÛB, Ahmed (1967). el-Kazvînî ve Şüruhu’t-Telhîs. Bağdat: Mektebetü’n-nahḍa.• MATLÛB, Ahmed (1987). Muʽcemu’l-Muṣtalaḥâti’l-Belâġiyye ve Taṭavvuriha. Matbuat el-Mecmeʽu’l-İlmî’l-İrâḳî.• Pala, İskender (2011). Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü. İstanbul: Kapı.• PALA, İskender (2011). Su Kasidesi. İstanbul: Kapı.• SHAREEF, Mohammed Ali (2015). el-Hatîb el-Kazvînî’nin Telhîsu’l-Miftâh Eseri Işığında Klâsik Türk Edebiyatı Belâgat Terimlerinin Tasnîfi. Basılmamış Dr. Tezi, Ankara Üni.• ŞENTÜRK, Ahmet Atilla (2011). Osmanlı Şiiri Antolojisi. İstanbul: Yapı kredi.• TÂHİRÜ’L-MEVLEVÎ (1973). Edebiyat Lügâtı. haz.: Kemâl Edib Kürkçüoğlu. İstanbul: Enderun Kitabevi.• TARLAN, Ali Nihat (2011). Fuzûlî Dîvânı Şerhi. Ankarak: Akçağ.