FİRMALARA ÖZGÜ RİSKLERİN FİNANSAL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BİST İMALAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Firmaların faaliyet gösterdikleri sektörlerde ya da genel ekonomik koşullarda yaşanabilecek bir takım değişimler, risk düzeylerini de değiştirebilmektedir. Risk düzeyini değiştirebilecek etkenler arasında; piyasa, rekabet koşulları vb. sektörel faktörlerle birlikte, makroekonomik koşullar (faiz, enflasyon, kur, işsizlik vb.), gelişmişlik düzeyi, dışa açıklık veya dışa bağımlılık gibi iktisadi faktörler bulunmaktadır. Bu bağlamda risk düzeyindeki değişimlerin bir kısmının firmanın kontrol edemeyeceği, firmanın kendi faaliyetlerinden kaynaklanmayan (sistematik) riskler olduğunu ve bir kısmının da kontrol edilebilen veya firmaya özgü (sistematik olmayan) riskler olduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmada, firmalar açısından önemli olduğu düşünülen ve firmaların müdahale olanağı bulunan firmaya özgü risklerin finansal performans üzerindeki etkilerinin özellikle de iş riski çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Borsa İstanbul A.Ş.‘de (BIST) işlem gören imalat sektöründeki 91 firmanın Finnet Hisse Expert’den temin edilen 2009 – 2020 yıllarını kapsayan çeyrek dönemlik mali tablo verileri kullanılarak firmaların finansal performanslarıyla, satışların değişkenliği, borçlanma oranı, çalışma sermayesinin giderlere oranı, net döviz pozisyonunun aktiflere oranı ve Altman Z skoru arasındaki ilişki Panel Veri analizi ile incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre firmaların, iş riskine ve döviz pozisyonu riskine daha duyarlı olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, imalat sektörü firmalarının satış gelirlerindeki aşırı dalgalanmaya karşı üretim maliyetlerini daha etkin yönetmeleri, verimliliği artırmaları ve yönetim performansını mercek altına almaları gerektiğini göstermektedir.

THE EFFECTS OF FIRMS-SPECIFIC RISKS ON FINANCIAL PERFORMANCE: AN INVESTIGATION ON BIST MANUFACTURING SECTOR

A number of changes that may occur in the sectors in which the companies operate or in the general economic conditions can also change the risk levels. Among the factors that can change the risk level are; market, competition conditions, etc. Along with sectoral factors, there are economic factors such as macroeconomic conditions (interest, inflation, exchange rate, unemployment, etc.), level of development, openness to foreign countries or foreign dependency. In this context, it is possible to say that some of the changes in the risk level are (systematic) risks that the company cannot control, that are not caused by the company's own activities, and that some of them are controllable or company-specific (non-systematic) risks. In this study, it is aimed to examine the effects of firm-specific risks on financial performance, which are thought to be important for firms and which firms have the opportunity to intervene, on financial performance, especially within the framework of business risk.For this purpose, data from 91 companies from the manufacturing sector listed on the Borsa Istanbul (BIST) for the 2009-2020 period were used and the relationship between the financial performance of the companies and the variability of sales, debt ratio, the ratio of working capital to expenses, the ratio of net foreign exchange position to assets, and Altman Z score was analyzed using panel data analysis. According to the findings of the research, it was found that companies are more sensitive to business risk and foreign exchange position risk. The findings show that manufacturing companies need to manage their production costs more effectively against excessive fluctuations in their sales revenues, increase efficiency and review their management performance.

___

  • Adhikari, S. ve Khanal, A. R. (2023). Business risk, financial risk and savings: Does perceived higher business risk induce savings among small agricultural operations in the USA?. Agricultural Finance Review, 83(1). 107-123. https://doi.org/10.1108/AFR-01-2022-0006
  • Alnajjar, M. I. (2015). Business risk impact on capital structure: A case of jordan industrial sector. Global Journal of Management and Business Research, 15(C1). 1-7. Retrieved from https://journalofbusiness.org/index.php/GJMBR/article/view/1651
  • Altman, E. I. ve Hotchkiss, E. (2006). Corporate financial distress and bankruptcy: Predict and avoid bankruptcy, analyze and invest in distressed debt. 3rd Edition. New Jersey: John Wiley&Sons.
  • Altunok, F., Aytug, H. ve Oduncu, A. (2015). Understanding exchange rate exposure through net foreign exchange position channel. Cheung, Y-W., & Westermann, F. (Eds.) (2017). International Currency Exposure. (CESifo Seminar Series). MIT Press. https://www.efmaefm.org/0efmameetings/efma%20annual%20meetings/2015-Amsterdam/papers/EFMA2015_0519_fullpaper.pdf
  • Amit, R. ve Wernerfelt, B. (1990). Why do firms reduce business risk? Academy of Management Journal, 33(3), 520–533. https://doi.org/10.5465/256579
  • Bai, J. ve Ng, S. (2009). Panel unit root tests with cross-section dependence: A further investigation. Econometric Theory, 26(04), 1088–1114. https://doi.org/10.1017/s0266466609990478
  • Bandanuji, A. ve Khoiruddin, M. (2020). The effect of business risk and firm size on firm value with debt policy as intervening variable. Management Analysis Journal, 9(2). 200-210. https://doi.org/10.15294/maj.v9i2.37812
  • Błach, J. (2010). Financial risk identification based on the balance sheet information, in: 5th International Scientific Conference on Managing and Modeling of Financial Risk, September 8-9 2010, Technical University of Ostrava, Ostravra Czechia.
  • Breusch, T.S. ve Pagan, A.R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification tests in econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239-53. https://doi.org/10.2307/2297111
  • Chaffai, M. ve Dietsch, M. (2015). Modelling and measuring business risk and the resiliency of retail banks. Journal of Financial Stability, 16(Feb-2015), 173-182, https://doi.org/10.1016/j.jfs.2014.08.004
  • Çera, G., Belás J. ve Strnad Z. (2019). Important factors which predict entrepreneur’s perception in business risk. Problems and Perspectives in Management, 17(2), 415-429. https://doi.org/10.21511/ppm.17(2).2019.32
  • Data, A. (2019). The effect of asset use activities on capital structure, business risk, financial performance and corporate value (Study of manufacturing ındustry companies in the Indonesia Stock Exchange). European Journal of Business and Management, ISSN 2222-1905 (Paper) ISSN 2222-2839 (Online), 11(36). https://doi.org/10.7176/EJBM/11-36-07
  • De Hoyos, R. E. ve Sarafidis, V. (2006). Testing for cross-sectional dependence in panel-data models. The Stata Journal, 6(4), 482–496. https://doi.org/10.1177/1536867X0600600403
  • Demireli, E. (2007). Finansal Yatırım Ve Kararlarında Risk Unsuru ve Riske Maruz Değer. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1). 122-134. http://hdl.handle.net/20.500.12397/5398
  • Dilmaç, M. ve Korkmaz, Ö. (2018). Firma piyasa değerini etkileyen finansal faktörler: banka ve sigorta işletmeleri üzerine bir uygulama. Journal of Management and Economics Research, 16(2), 179-201. https://doi.org/10.11611/yead.410554
  • Doff, R. (2008). Defining and measuring business risk in an economic‐capital framework. Journal of Risk Finance, 9(4), 317-333. https://doi.org/10.1108/15265940810894990
  • Ferliana, N. ve Agustina, L. (2018). Profitability moderates the effect of company growth, business risk, company size, and managerial ownership on capital structure. Accounting Analysis Journal, 7(3), 207-214. https://doi.org/10.15294/aaj.v7i3.22821
  • Ferreira R. M., Silva, R. ve Santos, G. (2017). The integration of standardized management systems: managing business risk. International Journal of Quality & Reliability Management, 34(3), pp. 395-405. https://doi.org/10.1108/IJQRM-11-2014-0170
  • Gabriel, S. C. ve Baker, C. B. (1980). Concepts of business and financial risk. American Journal of Agricultural Economics, 62(3), 560–564. https://doi.org/10.2307/1240215
  • Handayani, K. A. T. ve Sri Darma, G. (2018). Firm size, business risk, asset structure, profitability, and capital structure. Jurnal Manajemen Bisnis, 15(2), 48-57. https://doi.org/10.38043/jmb.v15i2.591
  • Hommel U. ve Gerner M. (2011). Linking strategy to finance and risk-based capital budgeting. In: Hommel U., Fabich M., Schellenberg E., Firnkorn L. (eds) The Strategic CFO. Springer, Berlin, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-04349-9_2
  • Hsiao, C.-Y. ve Wang, J.-W. (2022). The moderating role of green credit between business risk and financial performance – a case study of chinese commercial banks. Asian Journal of Economics, Business and Accounting, 22(10), 23-33. https://doi.org/10.9734/ajeba/2022/v22i1030599
  • Huff, R. A., Keil, M., Kappelman, L., ve Prybutok, V. (1997). Validation of the Sitkin‐Weingart business risk propensity scale. Management Research News, 20(12), 39-48. https://doi.org/10.1108/eb028584
  • Mercan, M. (2014). Feldstein-Horioka hipotezinin AB-15 ve Türkiye ekonomisi için sınanması: Yatay kesit bağımlılığı altında yapısal kırılmalı dinamik panel veri analizi. Ege Akademik Bakış, 14(2), 231- 245.
  • Nowicki, P. (2013). Risk management – an important issue in quality management systems. 7th International Quality Conference, Center for Quality, Faculty of Engineering, University of Kragujevac, Kragujevac, May 24th 2013. http://www.cqm.rs/2013/cd/7iqc/pdf/32.pdf
  • Öztürk, M. B., Çelik, M. S. ve Daştan, D. (2022). Finansal Risklerin Firma Değeri Üzerine Etkileri: Borsa İstanbul Gıda, İçecek Ve Tütün Sektöründe Bir Uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 419–429. http://doi.org/10.25287/ohuiibf.1075437.
  • Öztürk, M. B. Şahin, E. E. ve Aktan, C. (2016). Relationship between financial risk and business risk with firm values in the logistics industry: An analysis on Brics-T countries. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı, 532-547. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ijmeb/issue/54621/745057
  • Pesaran, M. H., Smith, L. V. ve Yamagata, T. (2013). Panel unit root tests in the presence of a multifactor error structure. Journal of Econometrics, 175(2), 94-115. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2013.02.001.
  • Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. Cambridge Working Papers in Economics, No:435. https://doi.org/10.17863/CAM.5113
  • Pesaran, M., H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22, 265-312. https://doi.org/10.1002/jae.951
  • Pham, C. D., Tran, Q. X., ve Nguyen, L. T. N. (2018). Effects of internal factors on financial performance of listed construction-material companies: The case of Vietnam. Research Journal of Finance and Accounting, 9(10), 2018, https://doi.org/10.2139/ssrn.3291392
  • Ray, D. (1976). Physical distribution as a business risk. International Journal of Physical Distribution, 6(5), pp. 262-274. https://doi.org/10.1108/eb014377
  • Sunardi, N., Husain, T., ve Kadim, A. (2020). Determinants of debt policy and company’s performance. International Journal of Economics and Business Administration, Volume 8(4), 204-213, 2020. https://doi.org/10.35808/ijeba/580
  • Tatoğlu, F.Y. (2012). Panel Veri Ekonometrisi, 1. Baskı, İstanbul: Beta Yayınları.
  • Tatoğlu, F.Y. (2013). Panel Veri Ekonometrisi 2. Baskı İstanbul: Beta Yayınları.
  • Topak, M. S. (2011). İmalat sanayinde firma risklerinin belirlenmesi: Kümeleme analizi yöntemiyle ampirik bir çalışma. Istanbul University Econometrics and Statistics e-Journal, 0(11), 100-127. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/iuekois/issue/8984/112084
  • Trifkovic, N. (2020). Certification and business risk. In J. Rand & F. Tarp (eds.). Micro, small and medium enterprises in Vietnam, Oxford University Press, New York. https://doi.org/10.1093/oso/9780198851189.001.0001
  • Vasile, B. ve Camelia, B., (2017). Financial performance and the business risk in agricultural sector of Romania. Annals - Economy Series, Constantin Brancusi University, Faculty of Economics, 3(June), 75-82. https://www.utgjiu.ro/revista/ec/pdf/2017-3/09_BURJA%20VASILE,%20BURJA%20CAMELIA.pdf Yeboah, M. ve Andras Takacs, A., (2019). Does exchange rate matter in profitability of listed companies in south africa? An empirical approach. International Journal of Energy Economics and Policy, Econjournals, vol. 9(6), pages 171-178. Yıldırım, M. (2015). Getiri, Risk ve Risk Türleri, F. Kaya (Ed.) Finansal Yönetim içinde. 1. Baskı, İstanbul: Beta Yayınları. Yıldız, B. ve Yılmaz, T. (2022). Yabancı para pozisyonunun firma kârlılığına etkisi: Borsa istanbul örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12 (2), 1399-1418. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1089207
Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi-Cover
  • Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
  • Başlangıç: 2018
  • Yayıncı: Şuayyip Doğuş DEMİRCİ
Sayıdaki Diğer Makaleler

DÜŞMANLA İŞ BİRLİĞİ YAPMANIN MALİYET ANALİZİ: İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI FRANSA ÖRNEĞİ

Suleyman YUKCU, Ahmet KAYA

ŞEREFİYE’NİN VERGİ USUL KANUNU(VUK) VE TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARI(TMS) VE TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI(TFRS) AÇISINDAN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

Seval ELDEN ÜRGÜP, Deniz SELÇUK

KATILIM BANKACILIĞI FAALİYETLERİNİN REEL İKTİSADİ FAALİYETLERE KATKI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Erdal HARUNOĞULLARI

DAVRANIŞSAL FİNANS VE KAMUYU AYDINLATMA PERSPEKTİFİNDE ŞİRKETLERE İLİŞKİN BİLDİRİMLER VE HABERLER: LİTERATÜR DEĞERLENDİRMESİ

Cihan YILMAZ, Seyhan ÖZTÜRK

YABANCI, ÖZEL VE KAMUSAL SERMAYELİ MEVDUAT BANKALARI İLE KATILIM BANKALARININ CAMELS YÖNTEMİYLE ANALİZİ

Yusuf YAZICIOĞLU, Hasan UYGURTÜRK

ÜNİVERSİTELERDE MUHASEBE EĞİTİMİNDE AKADEMİSYENLERİN PAKET PROGRAM TERCİHİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Serkan YÜCEL, Aydın BAĞDAT

YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLERİN TMS-40 KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Cihat SAVSAR

FİRMALARA ÖZGÜ RİSKLERİN FİNANSAL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BİST İMALAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Murat DİLMAÇ, Fırat ALTINKAYNAK, Metehan KÜÇÜKER

PARA YÖNETİMİNDE FİNANSAL OKURYAZARLIĞIN ROLÜ: AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA

Aslı ÇETİNKAYA

EKONOMİK BÜYÜME, ELEKTRİK TÜKETİMİ ve KARBON EMİSYONU İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Elif KAZANASMAZ, Bilge Leyli DEMİREL, Selin KARATEPE, Atike Elanur HIZARCI