GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ

Gelişmekte olan ülkelerin temel iktisadi sorunlarından biri, kronik cari açık ve bu açığın giderilmesinde uygulanacak politikanın seçimidir. Kalkınma sürecinde sanayi yatırımları başta olmak üzere makine ve teknoloji ithalatına dayalı yapısal değişim yanında artan gelirden beslenen talep niteliğindeki farklılaşma, vb dinamikler, cari işlemler açığının artmasına ve sürekli hale gelmesine neden olmaktadır. Cari işlemler açığını azaltmak veya kontrol altında tutmak, onu etkileyen temel değişkenlerin belirlenmesi ile mümkün olacaktır. Bu çalışmada, 19 gelişmekte olan ülkenin 1980-2006 dönemi verilerinden yararlanılarak cari işlemler açığının belirleyicileri panel veri analizi yöntemi ile test edilmiştir. Bu ülkelerde büyüme oranı, yatırımlar ve kamu harcamalarındaki artışın cari işlemler açığını artırdığı, dış ticaret hadlerindeki iyileşme, dışa açıklık oranı, dünya büyüme oranı ve dünya faiz oranlarındaki artışın ise cari işlemler açığını azaltıcı yönde etkide bulunduğu tespit edilmiştir.

MAIN DETERMINERS OF CURRENT DEFICITS IN DEVELOPING COUNTRIES: A PANEL DATA ANALYSIS

One of the main economic problems of developing nations is the deficit of current account and policy preference which would be implemented to reduce it. Such dynamics as the structural change based on machine and technology importation for industrial investments during development process, as well as differentiation in the structure of demand due to increasing income result in persistent and rising deficit of current accounts. Reducing the deficit and keeping it under control might be possible only by determining essential variables affecting current accounts. In this study, using the data of 19 selected developing economies for the period of 19802006, the determiners of current account deficit is tested with the methodology of panel data analysis. The analysis indicates that growth rate, investments and increases in public expenditures increase the deficit, while improving terms of foreign trade, the rate of openness, global rate of growth, and rises in world interest rates reduce it

Kaynakça

Aristovnik, Aleksander (2007), “Short – and Medium- Term Determinants of Current Account Balances in Middle East and North Africa Countries”, The William Davidson Institute Working Paper, The University of Michigan, No: 862.

Aristovnik, Aleksander (2006), “The Determinants & Excessiveness of Current Account Deficits in Eastern Europe & the Former Soviet Union”, The William Davidson Institute Working Paper, The University of Michigan, No: 827.

Aydoğuş, İsmail ve Harun Öztürkler (2006), Türkiye’de Cari İşlemler Açığı Sorununun Analizi, Ankara: Gazi Kitabevi Y.

Bagnai, Alberto, and Stefano Manzocchi (1998), “Current Account Reversals in Developing Countries: The Role of Fundamentals”, Open Economic Review, Vol. 10., No. 10, pp.143-163.

Baltagi, Badi (2001), Econometric Analysis of Panel Data, 2nd Ed., UK: John Wiley & Sons Ltd.

Bussiere, Matthieu, Marcel Fratzscher, and Gernot J. Müler (2004), “Current Account Dynamics in OECD and EU Acceding Countries- An Intertemporal Approach”, Working paper series, European Central Bank, No: 311.

Calderon, Cesar, Alberto Chong, and Norman Loayza (2000), “Determinants of Current Account Deficits in Developing Conutries”, World Bank Policy Research Working Paper, No: 2398.

Chinn, Menzie, and Eswar S. Prasad (2000), “Medium-Term Determinants of Current Accounts in Industrial and Developing Countries: An Emprical Exploration”, NBR Working Paper Series, No: 7581.

Darrat, Ali F. (1988), “Have Large Budget Deficits Caused Rising Trade Deficits?”, Southern Economic Journal, No. 54, pp. 879-887.

Debelle, Guy, and Hamid Farequee (1996), “What Determinants the Currnet Account? A cross- Sectional and Panel Data Approach”, IMF Working Paper, No: 58.

Enders, Walter, and Bong Soo Lee (1990), “Current Account and Budget Deficits: Twins or Distant Cousins?”, The Review of Economics and Statistics, Vol. 72, pp. 373- 381.

Erdinç, Zeynep (2008), “İkiz Açıklar Hipotezinin Türkiye’de 1950-2005 Yılları Arasında Eşbütünleşme Analizi ve Granger Nedensellik Testi ile İncelenmesi”, Anadolu University Journal of Social Sciences, Cilt (Sayı): 8(1), ss. 209-222.

Freund, Caroline L. (2000), “Current Account Adjustment in Industrialized Countries”, World Bank- Development Economies Research Group International Finance Discussion Paper, No: 69, pp. 483- 512.

Gerber, James (2007), International Economics, 4th Ed., Boston: Pearson.

Glick, Reuven, and Kenneth Rogoff (1995), “Global Versus Country-Specific Productivity Shocks and the Current Account”, Journal of Monetary Economics, 35, pp. 159-192.

Greenee, William. H. (2003), Econometric Analysis, 5th Ed., New York: Prentice Hall.

Heitger, Bernhard (2001), “The Scope of Government and Its Impact on Economic Growth in OECD Countries”, Kiel Working Paper, No: 1034.

Herwartz, Helmut, and Florian Siedenburg (2007), “Determinants of Current Account Imbalances in 16 OECD Countries: An Out-of-Sample Perspective”, Review of World Economics, Vol.(No): 143(2), July, pp. 349-374.

Im, Kyung S., M. Hashem Pesaran, and Yongcheol Shin (2003), “Testing for Unit Roots in Heterogeneous Panels”, Journal of Econometrics, 115, pp. 53-74.

Kennedy, Peter (2006), Ekonometri Klavuzu, (çev. Muzaffer Sarımeşeli ve Şenay Açıkgöz), 5. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi Y.

Krugman, Paul, Richard E. Baldwin, Barry Bosworth, and Peter Hooper (1987), “The Persistence of the US Trade Deficit”, Brooking Papers on Economic Activity, No:1.

Lebe, Selim Kayhan, Uğur Adıgüzel ve Burak Yiğit (2009), “The Empirical Analysis of the Effets of Economic Growth and Exchange Rate on Current Account Deficit: Romania and Turkey Samples”, Journal of Applied Quantitative Methods, Vol.(No): 4(1), Spring, pp. 69- 81.

Metzler, Llyod A. (1948), “The Theory of International Trade”, in Howard S. Ellis (ed.), A Survey of Contemporary Economics, Philadelphia: Blakiston.

Milesi-Fretti, Gian, and Assaf Razin (1998), “Current Account Reversals and Currency Crises: Emprical Regularities”, NBER Working Paper, No. 6620.

Miller, Norman C. (2002), Balance of Payments and Exchange Rate Theories, UK: Edward Elgar.

Miller, Stephen M., and Frank S. Russek (1989), “Are the Twin Deficits Really Related?”, Contemporary Policy, Vol. 7, pp. 91-115.

Morsy, Hannan (2009), “Current Account Determinants for Oil-Exporting Countries”, IMF Working Paper, WP/09/28.

Mundell, Robert (1968), The Balance of Payments, International Encyclopedia of the Social Sciences, New York: Crowell-Collier and Macmillan, Inc.

Mundell, Robert (1960), “The Monetary Dynamics of International Adjustment under Fixed and Flexible Exchange Rates”, The Quaterly Journal of Economics, Vol. 74, No. 2, pp. 227-257.

Mundell, Robert (1961), “The International Disequilibrium System”, Kyklos, Vol. 14, pp. 153–71.

Obstfeld, Maurice (1982), “Aggregate Spending and the Terms of Trade: Is There a Laursen- Metzler Effect”, Quaterly Journal of Economics, Vol: 97, pp. 251-270.

Oskee, M.ohsen B. (1985), “Devaluation and the J-Curve : Some Evidence from LDCs”, The Review of Economics and Statistics, Vol. 67, No.3, pp.500-504.

Pazarlıoğlu, M. Vedat. ve Özlem K. Gürler (2007), “Telekomünikasyon Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Panel Veri Yaklaşımı”, Finans Politik&Ekonomik Yorumlar, Cilt (Sayı): 44 (508), ss. 35-43.

Reisen, Helmut (1997), “Excessive Current Account Deficits”, World Institute for Development Economic Research, No. 133.

Saraçoğlu, Bedriye ve Nükhet Doğan (2005), “Avrupa Birliği Ülkeleri ve Avrupa Birliğine Aday Ülkelerin Yakınsama Analizi”, VII. Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu, İstanbul, 26-27 Mayıs 2005, http://www.ekonometridernegi.org/ bildiriler/o10s1.pdf/30.06.2010.

Swamy, P. A. V. B., and S. S. Arora (1972), “The Exact Finite Sample Properties of the Esitmator of Coefficients in the Error Components Regression Model”, Econometrica, Vol.(No): 40(2), pp. 261- 275.

Uzay, Nisfet (2002), “Kamu Büyüklüğü ve Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği (1970-1999)”, Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, Sayı: 19, ss. 151-172.

Ventura, Jaume (2002), “Towards a Theory of Current Accounts”, NBER Working Papers, No: 9163.

Wallace, T. D., and Ashiq Hussain (1969), “The Use of Error Components Models in Combining Cross-Section with Time Series Data”, Econometrica, Vol.(No): 37(1), pp. 55-72.

Kaynak Göster

Bibtex @ { kosbed271175, journal = {Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1302-6658}, address = {kosbed@kocaeli.edu.tr}, publisher = {Kocaeli Üniversitesi}, year = {2011}, volume = {}, pages = {1 - 28}, doi = {}, title = {GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ}, key = {cite}, author = {Bayraktutan, Yusuf and Demi̇rtaş, İşıl} }
APA Bayraktutan, Y , Demi̇rtaş, İ . (2011). GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ . Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , (22) , 1-28 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kosbed/issue/25697/271175
MLA Bayraktutan, Y , Demi̇rtaş, İ . "GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ" . Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2011 ): 1-28 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/kosbed/issue/25697/271175>
Chicago Bayraktutan, Y , Demi̇rtaş, İ . "GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ". Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2011 ): 1-28
RIS TY - JOUR T1 - GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ AU - Yusuf Bayraktutan , İşıl Demi̇rtaş Y1 - 2011 PY - 2011 N1 - DO - T2 - Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 28 VL - IS - 22 SN - 1302-6658- M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ %A Yusuf Bayraktutan , İşıl Demi̇rtaş %T GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ %D 2011 %J Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1302-6658- %V %N 22 %R %U
ISNAD Bayraktutan, Yusuf , Demi̇rtaş, İşıl . "GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ". Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 22 (Aralık 2011): 1-28 .
AMA Bayraktutan Y , Demi̇rtaş İ . GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2011; (22): 1-28.
Vancouver Bayraktutan Y , Demi̇rtaş İ . GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: PANEL VERİ ANALİZİ. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2011; (22): 1-28.