BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ

Münâzaranın tanımı ve kökeni üzerine günümüzde çeşitli çalışmalar yapılmış, bir tarz mı yoksa tür mü olduğu her zaman tartışma konusu olmuştur. 14. yüzyıldan 19. yüzyıla değin manzum ve mensur pek çok münâzara muhtevalı eser kaleme alınmıştır. Konu çeşitliliği bakımından sayı artmış ancak 19. yüzyıla doğru münâzara yazımında bir azalma görülmüştür. Bu türde yazılan eserler, içerik itibariyle kalem-kılıç, gece-gündüz, bülbül-karga, bahar-kış, gül-bülbül, efyûn-bâde, rind-zâhid gibi birbirine karşıt olan iki varlığın münâzarasından oluşmaktadır. 17. asır Mevlevî şeyhlerinden olan Şeyh Mehemmed Vânî tarafından kaleme alınan Münâzara-i Fukarâ, uzletin mi yoksa seyahatin mi dinen daha faydalı olacağının işlendiği bir münâzaradır. Müellif, bu eseri bizzat şahit olduğu tartışmadan esinlenerek sûfî-i mücâvir ve kalender-i müsâfir indinde bahsi geçen konuyu bu iki tipi karşılıklı konuşturarak işlemiştir. Münâzarada delil getirmek önemli olduğundan iddia ettikleri düşünceyi ise sık sık manzume, âyet, hadis, kelâm-ı kibârlarla desteklemişlerdir. Bu çalışma, tasavvufi muhtevaya sahip olan Vânî’nin Münâzara-i Fukarâ adlı eseri etrafında ele alınmaktadır. Amacımız eseri ve yazarı tanıtmak, eserle ilgili bilgi vermektir. Yazarla ilgili tezkire ve biyografik kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanılmadığından çalışmamızın gerek edebiyat tarihine kazandırılmasına ve gerekse yazar ve eserle ilgili yapılacak sonraki çalışmalara kaynaklık etmesi hedeflenmektedir.

___

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (1998). Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân (İsmail Belîğ-Bursalı), Ankara: Anıl Matbaa ve Ciltevi, s. 209.

Aksoy, Hasan (1986). Münâzara. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. İstanbul: Dergah Yayınları, 6, s.468-469.

Benli, Şeyma (2019). Klasik Türk Edebiyatında Münâzara. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, s.106.

Bursalı Mehmed Tahir (2009). Osmanlı Müellifleri. Ankara: Bizim Büro Basımevi, C.2. Diriöz, Meserret (1980). Türk Edebiyatında Münâzara. Milli Kültür, 2(1): 20.

Esrar Dede (2018). Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye (İnceleme-Metin). (Haz. İlhan Genç). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, s.49-51.

Köksal, Mehmet Fatih (2006). Münâzara. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: 31, 580-581.

Mustafa Sâkıb Dede (1867). Sefîne-i Nefîse-i Mevleviyân. Kahire: C.1, s.183. Mehmed Süreyya (1996). Sicill-i Osmânî. (Haz. Nuri Akbayar). Tarih Vakfı Yurt Yayınları, C.2, s.17.

Şemsettin Sami (1996). Kâmûsu’l-A’lâm. Ankara: Kaşgar Neşriyat, C.6, s. 4678.

Tuman, Mehmed Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî. (Haz. Cemal Kurnaz-Mustafa Tatçı). Ankara: Bizim Büro Yayınları, C.1, s.105.

Uşşâkîzâde İbrahim Hasîb Efendi (2017). Zeyl-i Şakâ’ik. (Haz. Ramazan Ekinci). İstanbul. Yavuz, Yusuf Şevki (2006). Münâzara. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: 31, 576-577.

___

Bibtex @araştırma makalesi { hikmet993625, journal = {Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi}, issn = {2458-8636}, eissn = {2458-8636}, address = {}, publisher = {Ahmet TANYILDIZ}, year = {2021}, volume = {}, pages = {331 - 343}, doi = {10.28981/hikmet.993625}, title = {BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ}, key = {cite}, author = {Karter, Burçin} }
APA Karter, B. (2021). BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ . Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi , YÛNUS EMRE'DEN MEHMED ÂKİF'E ŞİİR ÖZEL SAYISI , 331-343 . DOI: 10.28981/hikmet.993625
MLA Karter, B. "BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ" . Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi (2021 ): 331-343 <
Chicago Karter, B. "BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ". Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi (2021 ): 331-343
RIS TY - JOUR T1 - BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ AU - Burçin Karter Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.28981/hikmet.993625 DO - 10.28981/hikmet.993625 T2 - Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 331 EP - 343 VL - IS - YÛNUS EMRE'DEN MEHMED ÂKİF'E ŞİİR ÖZEL SAYISI SN - 2458-8636-2458-8636 M3 - doi: 10.28981/hikmet.993625 UR - Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ %A Burçin Karter %T BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ %D 2021 %J Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi %P 2458-8636-2458-8636 %V %N YÛNUS EMRE'DEN MEHMED ÂKİF'E ŞİİR ÖZEL SAYISI %R doi: 10.28981/hikmet.993625 %U 10.28981/hikmet.993625
ISNAD Karter, Burçin . "BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ". Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi / YÛNUS EMRE'DEN MEHMED ÂKİF'E ŞİİR ÖZEL SAYISI (Aralık 2021): 331-343 .
AMA Karter B. BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 2021; (YÛNUS EMRE'DEN MEHMED ÂKİF'E ŞİİR ÖZEL SAYISI): 331-343.
Vancouver Karter B. BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 2021; (YÛNUS EMRE'DEN MEHMED ÂKİF'E ŞİİR ÖZEL SAYISI): 331-343.
IEEE B. Karter , "BİR SÛFÎ VE KALENDERİN MÜNÂZARASI: MÜNÂZARA-İ FUKARÂ", Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, sayı. YÛNUS EMRE'DEN MEHMED ÂKİF'E ŞİİR ÖZEL SAYISI, ss. 331-343, Ara. 2021, doi:10.28981/hikmet.993625