Popüler roman ve melodram kavramları çerçevesinde Muazzez Tahsin Berkand ve Sarmaşık Gülleri

Bu çalışmamızda, Muazzez Tahsin Berkand’ın Sarmaşık Gülleri adlı romanını, popüler roman ve melodram kavramları etrafında değerlendirmeye çalıştık. Popüler roman genel manası ile geniş okuyucu kitlelerine hitap eden, okuyucuda merak, heyecan ve acıma gibi duyguları uyandırmayı hedefleyen, tamamen hızlı tüketime yönelik, basit vak’alar üzerine kurulu, olayların ve kişilerin kesin hatlarla ortaya konulduğu, olmadık tesadüflerle örülü edebiyat ürünlerini kapsar. Popüler roman da diğer roman türleri gibi Tanzimat döneminde ortaya çıkar. II. Meşrutiyet döneminde Ahmet Midhat, Ahmet Hüseyin Rahmi’nin eserleri popüler romanın ilk örnekleridir. Mehmet Celâl, Vecihî ve Abdullah Zühdü de bu grupta değerlendirilen yazarlardır. Sonraki dö- nemlerde de popüler roman örnekleri verilmeye devam eden popüler roman türünde Cumhuriyet’in ikinci döneminde, Kerime Nadir ve Muazzez Tahsin genç kadın oku- yucuların duygularına hitap ederken, Mükerrem Kâmil, Cahit Uçuk, Selami İzzet, Aka Gündüz, Mahmut Yesari, Güzide Sabri, Suat Derviş gibi yazarlar örnek verir. Yunancada beste, ezgi, melodi anlamlarına gelen “melo” ile “hayattan alınma tiyatro olayı demek olan “dram” kelimelerinin birlikte kullanılmasından ortaya çıkmış bir tiyatro terimidir. Sonraları sinema terimi olarak da kullanılmaya başlamıştır. Kişilerin ve olayların kesin hatlarla birbirinden ayrıldığı melodramlarda iyiler ve kötüler olarak kalıp halinde tasarlanmış ve “gelişmemiş izleyici kitlesine” hitap edilir. Böylece de hem yazarlar, hem film yapımcıları hem de seyirciler açısından “zahmetsiz” ve “kârlı” bir yol haline gelir. Türk edebiyatının popüler roman yazarlarından olan Muazzez Tahsin Berkand, 1933 tarihli “Sen ve Ben” Berkand’ı tanıtan ilk romanı olur. 1935’te Aşk Fırtınası, 1936’da “Bahar Çiçeği”, 1937’de “Sonsuz Gece” isimli romanları önce gazetelerde tefrika edilir sonra da kitap halinde basılır. “Bir Genç Kızın Romanı”, “O ve Kızı”, “Dağların Esrarı”, “Bülbül Yuvası”, “Mualla”, “Garip Bir İzdivaç” gibi romanları ile Stefan Zweig’dan “Meçhul Bir Kadının Mektubu” ve Irène Némirovsky’nin “Jazabel” adlı eserlerini çevirmiştir.

Muazzez Tahsin Berkand and her novel “Sarmaşık Gülleri” (the ramblers) in respect to the terms popular novel and melodrama

In this study, Muazzez Tahsin Berkand’s novel Roses of Ivy, a popular melodrama around the concepts of the novel and tried to evaluate. With the broad general meaning of the popular novels to academic reader, the reader wonder, excitement, and aims to arouse feelings of pity, full-speed for consumption, ba- sed on a simple cases of the events and persons set out sharply, by chance did not include woven literary products. Popular novels of the Tanzimat period, such as occurs in other types of novels. At the II. Constitutional period Ahmet Midhat, Ahmet Hüseyin Rahmi and popular works are the first examples of the novel. Mehmet Celal, Abdullah Züh- düand Vecihi writers considered in this group. Examples of popular fiction in the later periods of the type of popular novel continuing the second period of Republic, readers young woman’s affections, while Kerime Nadir and Muazzez Tahsin, Mükerrem Kamil, Cahit Uçuk, Selami İzzet, Aka Gündüz, Mahmut Yesari, Güzide Sabri, Suat Derviş gives the example of writers like. Greek composition, melody, melody which means “melo” and “theatrical event, which is the inclusion of life” drama “with the use of the words appeared in a theatrical term. Later, as the term was used for cinema. Clearly the people and the mold are sepa- rated into good and bad melodramas designed and “immature audiences” are addressed. Thus, as the authors of the audience and the film makers “fatigue” and “profitable beco- mes a cause. Turkish literature, popular fiction author, Muazzez Berkand Tahsin , 1933 in the “You and Me” is his first novel, introducing Berkand’ı. Love Storm 1935, 1936, “Spring Flower”, 1937, “Endless Night” is named after novels serialized in newspapers before the printed book form. “A young girl’s Novel,” “He and his Daughter,” “Mystery of the Mountains”, “Nightingale’s Nest”, “Mualla”, “A strange marriage” with novels of Stefan Zweig “Unknown Letters of a Woman” and Irène Némirovsky’nin “Jazabel” translated his works.

___

  • Abisel, Türk Sineması Üzerine Yazılar, İmge Yay. 1.Bs. Ocak 1994.
  • Akbulut, Hasan Akbulut, Kadına Melodram Yakışır, Türk Melodram Sinemasında Kadın İmgeleri, Bağlam Yay., Şubat 2008.
  • Aktaş, Şerif Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş, Birlik Yayınları, Ankara Kasım 1984.
  • Aktaş, Şerif, “Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı, Türk Dünyası El Kitabı, 3. Cilt Edebiyat (Türkiye), 3. Baskı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara 1998, s.661-719.
  • Alemdar, Korkmaz -İrfan Erdoğan, Popüler Kültür ve İletişim, Ümit Yayıncılık, Birinci Baskı, Ankara Kasım 1994.
  • Atan, Özlem Polat, Kerime Nadir ve Muazzez Tahsin Berkand’ın Romanlarından Sinemaya Kadın İmgesi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Haziran 2008.
  • Cevizci, Ahmet, Paradigma Felsefe Sözlüğü, Paradigma Yayınları, 4. Basım, İstanbul Eylül 2000.
  • Demirci, İbrahim, “Romanımızın 27 Yılına Bakış (1923-1950)”, Hece Dergisi, Roman Özel Sayısı 65/66/67, Mayıs7Haziran/Temmuz Ankara 2002.
  • Demirtepe, Ülkü, “Muazzez Tahsin Berkand ile Bir Konuşma”, Sanat Olayı, İstanbul, S.23, 00.04.1984, s.26-29.
  • Ergül, Hakan, “Popüler Kültürün Olası Tanımları Ve Yazılı Basın Alanından Örneklerle Kitle İletişiminde Popüler Kültür Görünümleri”, Kurgu Dergisi, S:15, 1998. s.192-211.
  • Erus, Zeynep Çetin, Amerikan ve Türk Sinemalarında Uyarlamalar, Karşılaştırılmalı Bir Bakış Es Yayınları, İstanbul Aralık 2005.
  • Evren, Burçak, Antrakt Sinema Kitapları, Leya Yayıncılık 1. Baskı Eylül 1997.
  • Güçhan, Gülseren,, “Popüler Kültürün Sinemaya Yansıması: “Muhsin Bey”, Kurgu (Anadolu Üniversitesi, A.Ö.F., İletişim Bilimleri Dergisi, Eskişehir, S.6, 0006.1990. s.91-108.
  • Güngör, Nazife, Popüler Kültür ve İktidar, (derleme), Vadi Yayınları, 1. Basım Ekim 1999.
  • İnal, Tuğrul, “Popüler Beğeni ve Bir Film”, (Bir Yudum Sevgi İsimli Film Üzerine), Bilim ve Sanat, Ankara (55), 00.07.1985, s.38.
  • Kahraman, Hasan Bülent, “Türk Sineması ve Popüler Kültür”, Sanat Olayı, İstanbul, S.37, 00.06.1985, s.66-69.
  • Moran, Berna, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış I, İletişim Yayınları, 22. Baskı, İstanbul 2010.
  • Mutlu, Erol, “Popüler Kültürü Eleştirmek” Doğu-Batı, Yıl:4, Sayı:15, Mayıs, Haziran, Temmuz 2001, 3. Baskı, s.11-41.
  • Okay, M. Orhan, “Popüler Edebiyat”, http://edebiyatokyanus.tr.gg, 12.05.2011.
  • Oktay, Ahmet, Türkiye’de Popüler Kültür, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, Haziran 1993.
  • Özbek, Meral, Popüler Kültür ve Orhan Gencebay Arabeski, iletişim Yay. 2. Baskı İstanbul Aralık 1994.
  • Özer, Murat, Hollywood’dan Yeşilçam’a Melodramın Gözyaşları, http://www.radikal.com. tr, 12.05.2011.
  • Özön, Nijat Özön, 100 Soruda Sinema Sanatı, İstanbul, Gerçek Yayınevi, Nisan 1984, s.140,
  • http://www.kameraarkasi.org/sinema/cesitleri/melodram/melodamsinemasi.html., 12.05.2011.
  • Sağlık, Şaban, “İletişim Kavramı Açısından “Popüler Romanlar” ve “Estetik Romanlar”” http://yayim.eb.gov.tr/dergiler/sayi57/saglık.htm, 13.05.2011, s.1-2.
  • Şener, Erman, Yeşilçam ...... Ve Türk Sineması, İstanbul 1970.
  • Tural, Sadık, “II. Meşrutiyet Döneminde Türk Edebiyatı”, Türk Dünyası El Kitabı, 3. Cilt Edebiyat (Türkiye), 3. Baskı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara 1998, s.619-660.
  • Yazar, M. Behçet, “Edebiyatçılarımızı Tanıyalım, Muazzez Tahsin Berkant”, Yedigün, s.10.
  • Yıldız, Alpay Doğan, Popüler Türk Romanları, Kerime Nadir- Esat Mahmut Karakurt- Muazzez Tahsin Berkand 1930-1950, Dergâh Yayınları, 1. Baskı: İstanbul Ekim 2009.