TURİZME YAKIN AMA TURİZMDEN UZAK YEREL HALKIN TURİZME BAKIŞI: MUĞLA MENTEŞE İLÇESİ ÖRNEĞİ

Son yıllarda yerel halkın turizme karşı olan algı ve tutumlarını ölçen çalışmaların sayısı artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, turizm destinasyonlarına fiziki olarak yakın olmasına rağmen turizm faaliyetlerinden uzak olan yerleşimlerde yaşayan yerel halkın turizm etkileri ve gelişimine yönelik algı ve tutumunu ölçmektir. Alan çalışması için Muğla merkez ilçesi Menteşe seçilmiştir. Çalışma verileri 407 katılımcıdan anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek amacıyla turizmin ekonomik, sosyo-kültürel, çevresel etkilerine yönelik algıları ile turizmin gelişimine verilen destek değişkenlerini ölçmeye yönelik geliştirilen ölçeklere açıklayıcı faktör analizi uygulanmış ve araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışma sonuçları, yerel halkın turizmin ekonomik, çevresel ve sosyo-kültürel etkilerine karşı bakışları ile turizm gelişimine verdikleri destek arasında ilişki olduğunu göstermektedir. Çalışma turizm merkezinden uzak bölgelerdeki yerel halkın görüşünü kapsaması ve bu bağlamda alan yazına katkı sağlayabilecek potansiyeli taşıması nedeniyle önem taşımaktadır. Ayrıca, Muğla ili yoğun turizm faaliyetlerinin yaşandığı yer olmasına karşın Muğla merkezde bu kapsamda yapılan ilk çalışma olması da çalışmanın önemini arttırmaktadır.

TOURISM PERCEPTION OF LOCAL RESIDENTS WHO ARE NEAR TO TOURISM DESTINATIONS BUT AWAY FROM TOURISM ACTIVITIES: A CASE STUDY IN MUĞLA MENTEŞE

Studies on the perception and attitudes of local people towards the tourism have been increasing. The aim of this study is to examine the perception and attitude of the local residents living in settlements that are physically close to tourism destinations but far away from tourism activities. The central district of Muğla was chosen as Menteşe for the study field. Data gathered from 407 participants via structured questionnaire method. In order to test the hypothesis of the research, exploratory factor analysis and correlation analysis were performed to determine the relationship between the research variables. The results indicate that there is a relationship between local residents’ attitudes towards economic, environmental and socio - cultural effects of tourism and support for tourism development. The study is important because it covers the opinion of the local resident in regions far away from the tourism centers and the possibly it contributes to the field in this context. This study also has importance due to the fact that it is one of the first studies in Muğla city center where there are not many tourism activities while there is intensive tourism development in neighboring settlements.

Kaynakça

Akış, S., Peristianis, N. ve Warner, J. (1996). Residents’ Attitudes to the Tourism Development: The Case of Cyprus. Tourism Management, 17 (7), 481-494.

Alhasanat, S. (2010). Sociocultural Impacts of Tourism on the Local Community at Petra, Jordan. European Journal of Scientific Research, 44 (3), 374-386.

Andereck, K. L., Valentine, K. M., Knopf, R. C. ve Vogt, C. A. (2005). Residents’ Perceptions of Community Tourism Impacts. Annals of Tourism Research, 32 (4), 1056-1076.

Ap, J. (1992). Residents’ Perceptions on Tourism Impacts. Annals of Tourism Research, 19, 665-690.

Avcıkurt, C. (2015). Turizm Sosyolojisi: Genel ve Yapısal Yaklaşım. Ankara: Detay Yayıncılık.

Balcı, A. (1997). Sosyal Bilimlerde Araştırma: Yöntem, Teknik ve İlkeler, Ankara: A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi, TDFO Bilgisayar-Yayıncılık.Beeton, S. (2006). Community Development through Tourism. Australia: Landlinks.

Bilim, Y. ve Özer, Ö. (2013). Yerel Halk Gözüyle Konya’da Turizmin Önemi ve Ekonomik, Sosyal, Çevresel Etkileri. 1. KOP Bölgesel Kalkınma Sempozyumu Bildiri Kitapçığı, 387-395, 14-16 Kasım 2013, Konya.

Brida, J. G., Osti, L. ve Faccioli, M. (2011). Residents’ Perception and Attitudes towards Tourism Impacts. Tourism Management, 54, 259-274.

Butler, R. W. (1980). The Concept of A Tourism Area Cycle of Evolution: Implications for The Management of Resources, Canadian Geographer, 24 (1), 5-12.

Çavuş, S. ve Tanrisevdi, A. (2003). Residents' Attitudes toward Tourism Development: A Case Study in Kusadasi, Turkey. Tourism Analysis, 7, 259-269.

Cemaloğlu, N. (2011). Veri Toplama Teknikleri: Nicel-Nitel. İçinde A. Tanriöğen (Ed.). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, (ss. 133-166). Ankara: Anı Yayıncılık.

Choi, S. H. (2013). The Impacts of Tourism and Local Residents’ Support on Tourism Development: A Case Study of the Rural Community of Jeonhseon, Gangwon Province, South Korea. Au-Gsb-E Journal, 6 (1), 73-82.

Choi, S. H. ve Muray, I. (2010). Resident Attitudes toward Sustainable Community Tourism. Journal of Sustainable Tourism, 18 (4), 575-594. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve Lisrel Uygulamaları, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Cordero, J. C. M. (2007). Residents’ Perception of Tourism: A Critical Theoretical and Methodological Review. Ciencia Ergo Sum, 15 (1), 35-44.

Dhivyadeepa, E. (2015). Sampling Techniques in Educational Research. Solapur, Hindistan: Laxmi Book Publication.

Dogan, H. Z. (1989). Forms of Adjustment: Sociocultural Impacts of Tourism. Annals of Tourism Research, 16 (2), 213–236.

Doh, M. (2006). Change Through Tourism: Resident Perceptions of Tourism Development. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Texas A&M University, College Station, Texas.

Ekici, R. ve Çizel, B. (2014). Yerel Halkın Turizm Gelişimi Desteğine İlişkin Tutumlarının Destinasyonların Gelişim Düzeylerine Göre Farklılıkları. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi/Journal of Travel And Hospitality Management, 73-87.

Garcia, F. A., Vazquez, A. B. ve Macias, R. C. (2015). Residents’ Attitudes Towards The Impacts of Tourism. Tourism Management Perspectives, 13, 33-40.

Garcia, F. A., Vazquez, A. B., Macias, R. C. ve Pelages Fernandez, M. A. (2016). Resident’s Perceptions of Tourism Development in Benalmadena (Spain). Tourism Management, 54, 259-274.

Gürbüz, A. (2002). Turizmin Sosyal Çevreye Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Teknoloji Dergisi, 1 (2), 49-59.

Gürsoy, D., Jurowski, C. ve Uysal, M. (2002). Resident Attitudes a Structural Model Approaching. Annals of Tourism Research, 29 (1), 79-105.

Haralambopoulos, N. ve Pizam, A. (1996). Perceived Impacts of Tourism: The Case of Samos. Annals of Tourism Research, 23, 503–526.

Jurowski. C. ve Gürsoy, D. (2004). Distance Effects on Residents’ Attitudes toward Tourism. Annals of Tourism Research, 31 (2), 296-312.

Kayış, A. (2008). Güvenirlik Analizi. İçinde: Kalaycı, Ş. (Ed). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, (Ss.403-419), Ankara: Asil Yayın Dağıtım.

Keskin, E. ve Çontu, M. (2011) Mustafapaşa (Sinasos) Kasabasında Yaşayan Halkın Turizme Bakış Açısını Belirlemeye Yönelik Bir Alan Araştırması. Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 3 (2), 37-55.

Kim, K. (2002). The Effects of Tourism Impacts upon Quality of Life of Residents in the Community. Yayımlanmamış Doktora Tezi, The Virginia Polytechnic Institute and State University, Virginia.

Kozak, N., Kozak Akoğlan, M. ve Kozak, M. (2015). Genel Turizm: İlkeler-Kavramlar (Yenilenmiş 18. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.

Krejcie, V. R. ve Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.

Kumar, J., Hussain, K. ve Kannan, S. (2015). ‘‘Developments of the New Tourism Paradigm in the Asia Pacific Region’’, 21st Asia Pacific Tourism Association Annual Conferences. Kuala Lumpur, Malaysia, S.1-12, 14-17 May, 2014.

Long, T. P., Perdue, R. R. ve Allen, L. (1990). Rural Resident Tourism Perceptions and Attitudes by Community Level of Tourism. Journal of Travel Research, 28 (3), 3-9.

Lundberg, E. (2016). The Importance of Tourism Impacts for Different Local Resident Groups: A Case Study of A Swedish Seaside Destination. Journal of Destination Marketing & Management, 6 (1), 46-55.

Marzuki, A. (2012). Local Residents’ Perceptions towards Economic Impacts of Tourism Development in Phuket. Tourism Vol. 60 (2), 199 – 212.

Mason, P. (2003). Tourism Impacts, Planning and Management. London: Butterworth Heinmann Press.

Mason, P. ve Cheyne, J. (2000). Residents’ Attitudes to Proposed Tourism Development. Annals of Tourism Research, 278 (2), 391-411.

Mccool, S. F. ve Martin S. R., (1994). Community Attachment and Attitudes toward Tourism Development. Journal of Travel Research, 32 (3), 29-34.

Nguyen, H. V. ve Nguyen, T. T. (2012). The Influence of Local Residents’ Perceptions on Their Support for Volunteer Tourism Projects. Case Study: Sapa,Vietnam, http://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/42599/nguyen_ha.pdf;jsessionid=388cceb9fd738db4a5ee3569bc3ca866?Sequence=1 , Erişim Tarihi: 15.04.2017.

Özdemir, N., Zorlu, Ö. ve Baytok, A. (2016). Destinasyon Gelişim Sürecinde Yerel Halkın Turizme Bakış Açısı: Uşak Ulubey İlçesi Örneği. 17. Ulusal Turizm Kongresi “ Akademi Sektör Buluşması” Bildiriler Kitabı İçinde (Ss. 844-857). Muğla: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.

Özel, Ç. H. (2014). Turizmin Sosyo-Kültürel Boyutta Ortaya Çıkardığı Etkilerin İncelenmesi: Marmaris Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 56-68.

Öztürk, B., Özer. Ö. ve Çalışkan, U. (2015). The Relationship between Local Residents’ Perceptions of Tourism and Their Happiness: A case of Kusadasi. Tourism Review, 70 (3), 232-242.

Pallant, J. (2016). SPSS Kullanma Kılavuzu SPSS ile Adım Adım Veri Analizi (S. Balcı ve B. Ahi. Çev.) Ankara: Anı Yayıncılık.

Park, K., Lee, J. ve Lee. T. (2016). Residents’ Attitudes toward Future Tourism Development in Terms of Community Well-being and Attachment. Asia Pacific Journal of Research. 22 (2), 160-172.

Sánchez Cañizares, S. María., Núñez Tabales, Julia. M. ve Fuentes García, F. J. (2014). Local Residents’ Attitudes towards The Impact of Tourism Development in Cape Verde. Tourism & Management Studies, 10 (1), 87-96.

Tayfun, A. ve Kılıçlar, A. (2004). Turizmin Sosyal Etkileri ve Yerli Halkın Turiste Bakışı. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Egitim Fakültesi Dergisi, 1, 1-17.

Teye, V., Sönmez, S. F. ve Sirakaya, E. (2002). Residents’ Attitudes Toward Tourism Development. Annals of Tourism Research, 29 (3), 668-688.

Türker, N., Selçuk, Ş. ve Özyıldırım, A. (2016). Turizmin Yerel Halkın Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (1), 1-13.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2017). Nüfus ve Demografik Veriler, https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr, Erişim Tarihi: 12.07.2018.

Weaver, D. ve Lawton, L. (2001). Resident Perceptions in The Urban-Rural Fringe. Annals of Tourism Research, 28 (2), 349-358.

World Travel and Tourism Council (WTTC) (2017). The Economic Impact Of Travel and Tourism March 2017, https://www.wttc.org/-/media/files/reports/economic-impact-research/countries-2017/world2017.pdf, Erişim Tarihi: 12.06.2017.

Yoon, Y., Gürsoy, D. ve Chen, J. S. (2001). Validating a Tourism Development Theory with Structural Equation Modeling, Tourism Management, 22, 363-372.

Yutyunyong, T. ve Scott, N. (2009). ‘‘The Integration of Social Exchange Theory and Social Representations Theory: A New Perspective on Residents’ Perception Research’’, 18th Tourism and Hospitality Education and Research Conference. Australia, S.1-23.