ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE İHTİYAÇ DOYUMU VE ÖZNEL İYİ OLUŞ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanındaki bütün çalışmaların amacı bireyin mutluluğunu ve yaşam kalitesini, dolaylı olarak da öznel iyi oluşunu arttırmaktır. Üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarını etkileyen faktörleri ortaya çıkartmak hem eğitimsel amaçlara ulaşmayı kolaylaştıracaktır hem de öğrencilerin kapasitelerini geliştirmelerinin birer aracı olacaktır. Üniversite öğrencilerinin bu dönemle sağlıklı bir şekilde başa çıkabilmek için temel psikolojik ihtiyaçların doyumunun önemli olduğu izlenmektedir. Batıda temel ihtiyaçlarının doyumunun öznel iyi oluşa etkisinin ortaya konduğu pek çok araştırma mevcut iken ülkemizde bu yöndeki araştırmaların kısıtlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde ihtiyaç doyumu ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesinin çeşitli bölümlerinde okuyan 223 erkek, 545 kız toplam 768 öğrenci katılmıştır. Çalışmada Öznel İyi Oluş Ölçeği ve İhtiyaç Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ihtiyaç doyumu, öznel iyi oluşu önemli derecede yordamaktadır (R2= .584; FReg= 1075,156; p < .001). Analizlere göre ihtiyaç doyumu, öznel iyi oluştaki varyansın %58 'ini açıklamaktadır

Need Satisfaction and Subjective Well-Being among University Students

The objective of the services of all of the studies held in the field of counseling and guidance is to promote and enhance the well-being and happiness of the individuals. It would be helpful to identify the factors that enhances well-being of university students. Satisfaction of the needs seems to be an important variable that enhances subjective well-being during university period. While there are many studies held for this purpose in the western cultures, it is very rare in Turkey. That’s why the purpose of this study is to examine the relationships between need satisfaction and subjective well-being on university students. 223 males, 545 females total 768 students who continue their education at various departments of Abant İzzet Baysal University Educational Faculty participated to research. Need Satisfaction Scale and Subjective Well-being Scale were used to collect data. Simple Linear Regression technique was used in analyzing the data. According to research results, need satisfaction predicts subjective well-being at significant degree (R2= .584; FReg= 1075,156; p< .001). Need satisfaction explains %58 of total variance on subjective wellbeing

Kaynakça

Chirkov, V.I., Ryan, R. M., Kim, Y. ve Kaplan, U. (2003). Differentiating autonomy from individualism and independence: A self-determination perspective on internalization of cultural orientations, gender and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84, 97–110.

Cihangir-Çankaya, Z. (2005). Öz belirleme modeli: Özerklik desteği, ihtiyaç doyumu ve iyi olma. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in humanbehavior. New York: Plenum Press.

Deci, E., ve Ryan, R. (1991). A motivational approach to self: Integration in personality. In R. Dienstbier(ed.), Nebraska symposium on motivation. Perspectives on motivation (ss. 237–288) İçinde, Lincoln: University of Nebraska Press.

Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2000). The ‘what’ and ‘why’ of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11, 227–268.

Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2002). Handbook of Self-Determination Research. Rochester: University of Rochester Press.

Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2008). Facilitating optimal motivation and psychological well-being across life’s domains. Canadian Psychology, 49 (1), 14–23.

Diener, E.(1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95 (3), 542-575.

Diener, E.(2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Pschologist, 55 (1), 34-43.

Diener, E. ve Diener, C. (1996). Most people are happy. Psychological Science, 7, 181- 185.

Diener, E. ve Seligman, M.E.P. (2002). Very happy people. Psychological Science, 13(1), 80-83.

Diener, E., Suh, E. ve Oishi, S. (1997). Recent findings on subjective well-being. Indian Journal of Clinical Psychology, 24, 25-41.

Diener, E., Suh, E.M., Lucas, R. E. ve Smith, H. L. (1999). Subjective well-being: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125(2), 276-302.

İlhan, T. ve Özbay, Y. (2010). Yaşam amaçlarının ve psikolojik ihtiyaç doyumunun öznel iyi oluş üzerindeki yordayıcı rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (32), 109-118.

Kasser, V. M. ve Ryan, R. M. (1999). The relation of psychological needs for autonomy and relatedness to health, vitality, well-being and mortality in a nursing home. Journal of Applied Social Psychology, 29 (5) , 935-954.

Kowal, J. ve Fortier, M. S. (1999). Motivational determinants of flow: Contributions from self-determination theory. Journal of Social Psychology, 139 (3), 355-368.

Lee, G.R., Seccombe, K. ve Shehan, C.L. (1991). Marital status and personal happiness: An analysis of trend data. Journal of Marriage and Family, 53, (4), 839-844.

Lucas, R.E. ve Diener, E.(2004). Encyclopedia of applied pschology. C. Spielberger (ed.), Well-being (ss. 669-676) İçinde. Elsevier Academic Pres.

Lyubomirsky, S., Sheldon, K.M. ve Schkade, D.(2005).Pursuing happiness: The architecture of sustainable change. Review of General Psychology, 9, 111-131.

Özer, G. (2009). Öz-belirleme kuramı çerçevesinde ihtiyaç doyumu, içsel güdülenme ve bağlanma stillerinin üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarına etkileri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.

Reis H.T., Sheldon K.M., Gable S.L., Roscoe J. ve Ryan R. M.(2000). Daily well- being: role of autonomy, competence and relatedness. Personality and Social Psychology Bulletin, 26 (4), 419-435.

Sheldon, K.M, Ryan, R. ve Reis, H.T. (1996). What makes for a good day? Competenceand autonomy in the day and in the person. Personality and Social Psychology Bulletin, 22 (12), 1270-1279. Tuzgöl-Dost, M. (2004).Üniversite

öğrencilerinin öznel iyi oluş

düzeyleri.Yayınlanmamış Doktora Tezi Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Williams, G., Cox, E., Hedberg, V. ve Deci, E.(2000). Extrinsic life goals and health risk behaviours in adolescents. Journal of Applied Social Psychology, 30 (8), 1756- 1771.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi