Üniversite Öğrencilerinin Engelli Bireylere Yönelik Tutumları ve Sosyal Beğenirlik Düzeyleri

Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde engelli bireylere yönelik tutumlar ile sosyal beğenirlik arasındaki ilişkiyi ele almak ve engelli bireylere yönelik tutumları sosyodemografik değişkenler açısından incelemektir. İzmir’in çeşitli üniversitelerinde öğrenim gören 190 öğrenci araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formunu, Engellilere Yönelik Tutum Ölçeğini ve Sosyal Beğenirlik Ölçeğini doldurmuştur. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda sosyal beğenirlik puanının Engellilere Yönelik Tutum Ölçeği alt boyutlarından “duyarlılık” ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Engellilere Yönelik Tutumlar Ölçeği toplam puan ortalamalarına bakıldığında, kadınların erkeklere göre engellilere yönelik daha olumlu tutumlara sahip olduğu görülmüştür. Bir diğer bulgu, vakıf üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin sosyal beğenirlik düzeylerinin, devlet üniversitesi öğrencilerine göre daha yüksek olduğu yönündedir. Son olarak, devlet üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin Engellilere Yönelik Tutum Ölçeği “kaynak dağıtımı” alt ölçek puanlarının vakıf üniversitesinde öğrenim gören öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bir diğer deyişle devlet üniversitesi öğrencileri, engellilere ayrılan kaynaklar hakkında vakıf üniversitesi öğrencilerine göre daha olumlu tutumlara sahiptirler. Çalışmada elde edilen bulgular ilgili literatür ve sosyal engellilik modeli ışığında tartışılmıştır.

Attitudes toward the Disabled and Social Desirability among University Students

The aim of this study was to investigate the association between attitudes toward the disabled and social desirability among university students as well as examining attitudes toward the disabled based on sociodemographic characteristics. A total of 190 students who were studying at various universities in Izmir completed the sociodemographic information form prepared by the researchers, the Attitudes Toward the Disabled Scale, and the Social Desirability Scale. According to statistical analyses, the social desirability score correlated only with the “compassion” subscale of the Attitudes Toward the Disabled Scale. Total scores indicated that females had more positive attitudes toward the disabled compared to males. Participants who were studying at foundation universities had higher social desirability scores compared to those studying at public universities. Finally, state university students scored higher on the “resource distribution” subscale of the attitudes toward the disabled scale compared to foundation university students, meaning that state university students had attitudes that were more positive toward resource allocation for the disabled.

Kaynakça

Antonak, R., & Livneh, H. (2000). Measurement of attitudes towards persons with disabilities. Disability and Rehabilitation, 22, 211-224.

Au, K. W., & Man, D. W. (2006). Attitudes toward people with disabilities: A comparison between health care professionals and students. International Journal of Rehabilitation Research, 29, 155-160.

Barnartt, S. N., & Altman, B. M. (2001). Exploring theories and expanding methodologies: Where we are, and where we need to go? London: Emerald Group Publishing Limited.

Barnes, C. (1991). Disabled people in Britain and discrimination. London: Hurst and Co.

Brandes, J. A., & Crowson, H. M. (2009). Predicting dispositions toward inclusion of students with disabilities: The role of conservative ideology and discomfort with disability. Social Psychology of Education, 12, 271-289.

Chen, R. K., Brodwin, M. G., Cardoso, E., & Chan, F. (2002). Attitudes toward people with disabilities in the social context of dating and marriage: A comparison of American, Taiwanese, and Singaporean college students. Journal of Rehabilitation, 68(4), 5-11.

Downs, P., & Williams, T. (1994). Student attitudes toward integration of people with disabilities in activity settings: A European comparison. Adapted Physical Activity Quarterly, 11, 32-43.

Dökmen, Z. Y. (2000). Engellilere yönelik tutum ölçeği, geliştirilmesi, geçerliği ve güvenirliği. (bildiri). XI. Ulusal Psikoloji Kongresi, 20-22 Eylül, Ege Üniversitesi, İzmir.

Feinberg, L. B. (1967). Social desirability and attitudes toward the disabled. Journal of Counseling & Development, 46, 375-381.

Goffman, E. (1963). Stigma. London: Penguin.

Haegele, J. A., & Hodge, S. (2016). Disability discourse: Overview and critiques of the medical and social models. Quest, 68, 193- 206.

Hunt, B., & Hunt, C. S. (2000). Attitudes toward people with disabilities: A comparison of undergraduate rehabilitation and business majors. Rehabilitation Education, 14, 269-283.

Kağıtçıbaşı, Ç., & Cemalcılar, Z. (2017). Yeni insan ve insanlar: Sosyal psikolojiye giriş. İstanbul: Evrim Yayınevi.

Kozan, K. (1983). Davranış bilimleri araştırmalarında sosyal beğenirlik boyutu ve Türkiye için bir sosyal beğenirlik ölçeği. ODTÜ Gelişme Dergisi, 10, 447-478.

Krahé, B., & Altwasser, C. (2006). Changing negative attitudes towards persons with physical disabilities: An experimental intervention. Journal of Community & Applied Social Psychology, 16(1), 59-69.

Marks, S. B. (1997). Reducing prejudice against children with disabilities in inclusive settings. International Journal of Disability, Development and Education, 44, 117-131.

Martin, H. L., Rowell, M. M., Reid, S. M., Marks, M. K., & Reddihough, D. S. (2005). Cerebral palsy: What do medical students know and believe? Journal of Paediatrics and Child Health, 41, 43-47.

Nederhof, A. J. (1985). Methods of coping with social desirability bias: A review. European Journal of Social Psychology, 15, 263- 280.

Schwartz, C., & Armony-Sivan, R. (2001). Students’ attitudes to the inclusion of people with disabilities in the community. Disability & Society, 16, 403-413.

Slevin, E., & Sines, D. (1996). Attitudes of nurses in a general hospital towards people with learning disabilities: Influences of contact, and graduate‐non‐graduate status, a comparative study. Journal of Advanced Nursing, 24, 1116-1126.

Şahin, H., & Akyol, A. D. (2010). Evaluation of nursing and medical students’ attitudes towards people with disabilities. Journal of Clinical Nursing, 19, 2271-2279.

Tervo, R. C., & Palmer, G. (2004). Health professional student attitudes towards people with disability. Clinical Rehabilitation, 18, 908-915.

World Health Organization (WHO). (2015). WHO global disability action plan 2014–2021: Better health for all people with disability. Geneva, Switzerland: WHO Press. Retrieved from http://apps.who.int/iris/bitstream/han dle/10665/199544/9789241509619_eng.pdf?sequence=1

Voh, J. (1993). On belonging: A place to stand, a gift to give. In A. P. Turnbull, J. A. Patterson, S. K. Behr, D. L. Murphy, J. G. Marquis, & M. J. Blue Banning (Eds.), Cognitive coping, families and disability (pp. 151-163). Baltimore: Brookes.

Yazbeck, M., McVilly, K., & Parmenter, T. R. (2004). Attitudes toward people with intellectual disability: An Australian perspective. Journal of Disability Policy Studies, 15, 97-111. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/240731471_ Attitudes_Toward_People_with_Intellectual_DisabilitiesAn_ Australian_Perspective

Kaynak Göster

Yükseköğretim ve Bilim Dergisi
  • ISSN: 2146-5959
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 2011

795145