Türk Kamu Yönetimi İçin Önerilen Yeni Değerlendirme Sistemi: Personel Başarı Değerlendirme Sistemi (PBDS)

Sicil sisteminin kaldırıldığı 2011 yılından bu yana Devlet memurlarının genelini kapsayan bir değerlendirme sistemi mevcut değildir. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) üyesi ülkeler arasında kamu personelini herhangi bir değerlendirmeye tabi tutmayan tek ülke Türkiye’dir. Bu durumun sürdürülebilirliği tartışmalıdır. Üstelik sicil sistemi kaldırılırken, kamu kurum ve kuruluşlarına yürütmekte oldukları hizmetlerin özellikleri göz önünde bulundurularak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere kendi değerlendirme ölçütlerini belirleyebilme yetkisi getirilmiş; böylece kamu personelinin değerlendirilmesi bakımından kurumlar arası uygulama birliği zedelenmiştir. Devlet Personel Başkanlığında (DPB’de) 2012 yılından itibaren, yeni bir değerlendirme sistemi üzerinde çalışmalara başlanmıştır. Bu çerçevede, değerlendirme sistemlerine ilişkin literatür ile yurt içindeki ve yurt dışındaki bazı uygulamalar incelenmiş; Türk kamu yönetiminin geneline uygun yeni bir değerlendirme sistemi kurgulanmaya çalışılmıştır. Yeni değerlendirme sisteminin hem kurumlar arası uygulama birliğini sağlaması hem de kurumsal uyarlamalara açık olması gerekliliği üzerinde durulmuştur. Bu sistem, Devlet memurlarının ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinde (KİT’lerde) görev yapan sözleşmeli personelin değerlendirme sistemini uyumlaştırmıştır. Kurgulanan sistemin nesnel, belirli, ölçülebilir, saydam, uzlaşma ve iş birliğine dayalı, işlevsel, çok yönlü ve vatandaş odaklı olması öngörülmüştür. Bu çalışmada, DPB tarafından hazırlanan PBDS’ye ilişkin Genel Yönetmelik Taslağı irdelenecektir. Söz konusu değerlendirme sisteminin temel felsefesi, güçlü ve zayıf yönleri ele alınacaktır. Bu kapsamda, PBDS’nin temel ilkeleri, değerlendirilenler, değerlendiriciler, değerlendirme dönemleri, değerlendirme düzeyleri, değerlendirme konuları, değerlendirme süreçleri ve değerlendirme sonuçları analiz edilecektir.

The Recently Proposed Assessment System for the Turkish Public Administration: Personnel Achievement Assessment System (PAAS)

There isn’t an assessment system including all the civil servants since 2011, the year in which the system of personnel records (sicil) was abolished. Among all The Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) member countries, Turkey is the only country which does not apply any performance assessment for the public employees. The sustainability of such a situation is debatable. Besides, while abolishing the previous system, the public institutions and organizations were embellished with the power to determine their own assessment criteria to evaluate the success, productivity and efforts of the personnel taking into consideration the scope of their own services. That destroyed the unity of application between the institutions in terms of personnel assessment. State Personnel Administration (SPA) has started to work on a new assessment system since 2012. Within such a framework, the literature on assessment systems from both foreign countries and ours’ has been reviewed and a new model for such a system which is more convenient for the Turkish public administration in general has been created. It is emphasized that the new system has to maintain the harmony of application among the institutions and must be flexible for institutional adaptations. This system can harmonize the assessment system for the contracted personnel employed in the State Economic Enterprises and civil servants. It is presupposed to be objective, clear, measurable, transparent, based on reconciliation and collaboration, functional, multi-dimensional and citizen-oriented. The purpose of this study is to analyze the draft of the General Bylaw on PAAS prepared by the SPA. The underlying philosophy as well as the strengths and weaknesses of the system are to be addressed. Moreover, the main principles of PAAS, the ones to be assessed and the assessors, as well as the methods, degrees, subjects, processes and results of assessment are covered within the analysis.

___

ANAGÜN, Sermet, ÖZKUL, Ali E., BENLİGİRAY, Serap, Büro Sistemleri Tasarımı, Anadolu Üniversitesi Yayınları No.817, Eskişehir, 1996.

AR, Fikret, Büro Yönetimi Teknikleri, Yargı Yayınları, Ankara, 1999.

BARUTÇUGİL, İsmet, Performans Yönetimi, Kariyer Yayıncılık İletişim, İstanbul, 2002.

DİCLE, Ülkü, Yönetsel Başarının Değerlendirilmesi Türkiye Uygulaması, ODTÜ İdari Bilimler Fakültesi Yayın No.43, Ankara, 1982.

KARSLI, Mehmet Rauf, Devlet Eliyle Sanat ve Kamuda Sanatçı Olarak Çalışmak Devlet Tiyatroları ve Sanatçılar Üzerine Bir İnceleme, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, İstanbul, Aralık 2013.

NEUFERT, Ernst, Yapı Tasarımı Temel Bilgileri, (Çev. Abdullah ERKAN), 29. Baskı, Güven Kitabevi, Ankara, 1977.

BİÇER, Turgay, “Güçlü Şirket”, Human Resources, Mayıs 1997.

BİLGİÇ, Veysel, “Yeni Kamu Yönetimi Anlayışı”, Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar, Ed. A. BALCI, A. NOHUTÇU, N. K. ÖZTÜRK, B. COŞKUN, Seçkin Yayınları, Ankara, 2003.

CANMAN, Doğan, “Personelin Değerlendirilmesinde Yeni Yaklaşımlar ve Türkiye’de Kamu Kesimindeki Uygulama”, Amme İdaresi Dergisi, C.26, S.1 (Mart 1993).

EKE, Ali E., “Başarı Değerleme ve KİT’ler İçin Öngörülen Yöntem”, Verimlilik Dergisi, S.1988/3.

ERYILMAZ, Bekir, “Geleneksel Yönetimden Yeni Kamu Yönetimi Anlayışına”, Liberal Düşünce Dergisi, C.4, S.15(Yaz 1999).

KAYIHAN, Hülya, vd., “Büro Çalışanlarında Çalışma Şartlarına Bağlı Ergonomik Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi”, Verimlilik Dergisi, S.4.

ÖNCER, Mustafa, “İşyeri Ortamında Çalışanların Performansını Etkileyen Fiziksel Çevre Koşulları”, Verimlilik Dergisi, S.2000/3.

TORTOP, Nuri, “Devlet Memurları Kanununa Göre Memurların Değerlendirilmesi ve İntibaklar”, Ankara İktisadi Ticari İlimler Akademisi Dergisi, C.3, S.1 (1971).

AYDIN, İsmail, Kamu İktisadi Teşebbüslerinde Ücret Rejimi: Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı, Yayımlanmamış Devlet Personel Uzmanlık Tezi, Ankara, 2016.

KETELAAR, Anne, MANNING, Nick, TURKISCH, Edouard, “Performance-based Arrangements for Senior Civil Servants OECD and other Country Experiences”, OECD Working Papers on Public Governance, 2007/5, OECD Publishing, 2007.

OECD, “The State of The Public Service”, Paris, 2008.

SAYDAM, Mehmet, Performansa Dayalı Ücret Sistemleri ve Türk Kamu Yönetiminde Uygulanması, Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı, Yayımlanmamış Devlet Personel Uzmanlık Tezi, Ankara, 2005.

TOZLU, Ahmet, Kamu Kesiminde Performans Değerlendirme Sistemi: İş ve Meslek Danışmanlarına Yönelik Bir Uygulama Önerisi, Kalkınma Bakanlığı, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2014.

YERLİKAYA, Ömer, Kamu Personelinin Değerlendirilmesi, Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı, Yayımlanmamış Devlet Personel Uzmanlık Tezi, Ankara, 1997.

http://www.turkiye.gov.tr/sourcedesign/TURK.asp?sayfa_id=basbakanlik. bilgiedinmedgerlendi&web_id=basbakanlik&pid=basbakanlik.293279&cont=basbakanlik.323110

https://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem23/yil01/ss606.pdf

http://www.dpb.gov.tr/tr-tr/haber/kamu-personelinin-basarilarinin-degerlendirilmesi-toplantisi

https://www.memurlar.net/common/news/documents/593903/basari-degerlendirme-taslak.pdf

D.11.D., KT.08/04/2003, E.2000/8963, K.2003/1623, DBİM.

D.2.D., KT.12/01/2005, E.2004/5642, K.2005/116, DBİM.

D.2.D., KT.31/01/2005, E.2004/5878, K.2005/328, DBİM.

2012 Yılı Programı (18/10/2011 tarihli ve 28088 mükerrer sayılı Resmi Gazete).

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (25/02/2011 tarihli ve 27857 sayılı Resmi Gazete).

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (24/10/2003 tarihli ve 25269 sayılı Resmi Gazete).

Devlet Memurları Kanunu (23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete).

Devlet Memurları Sicil Yönetmeliği (18/10/1986 tarihli ve 19255 sayılı Resmi Gazete).

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik (25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete).

Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (18/06/1984 tarihli ve 18435 mükerrer sayılı Resmi Gazete).

Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği (04/07/2012 tarihli ve 28343 sayılı Resmi Gazete).

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil ve Başarı Değerlemesi Hakkında Yönetmelik (15/11/1990 tarihli ve 20696 sayılı Resmi Gazete).

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik (18/04/1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete).

Memurin Kanunu (31/03/1926 tarihli ve 336 sayılı Resmi Gazete).

Memurine Verilecek Sicil ve Hüviyet Varakaları Numunelerinin Kabulüne Dair Kararname (26/04/1934 tarihli ve 2685 sayılı Resmi Gazete).

Memurların Yeterliklerinin Takdiri Hakkında Tüzük (17/12/1947 tarihli ve 13254 sayılı Resmi Gazete).

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (17/04/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete).

Öğretmen Strateji Belgesi 2017-2023 (09/06/2017 tarihli ve 30091 sayılı Resmi Gazete). Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik (12/05/2006 tarihli ve 26166 sayılı Resmi Gazete).

Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği (11/01/2016 tarihli ve 29590 sayılı Resmi Gazete).