Türkçe Öğretmen Adaylarının Sezgisel Yolla Dil Bilgisi Öğretimine Yönelik Hazır Bulunuşlukları

Bu çalışmada 3. ve 4. sınıf Türkçe öğretmen adaylarının dil bilgisi öğretiminde sezgisel yolla öğretim yapmaya yönelik hazır bulunuşlukları saptanmaya çalışılmış, bu amaçla Dokuz Eylül Üniversitesinde 3. ve 4. sınıfta okuyan 120 Türkçe öğretmen adayıyla görüşülmüştür. Veriler nitel veri analizi yöntemiyle değerlendirilmiş, veri toplama aracı olarak araştırmacılarca geliştirilen “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” kullanılmıştır. Toplanan verilerde adayların büyük bölümünün (%69) sezgisel yolla dil bilgisi öğretiminin kendilerine bilgi olarak öğretildiğini düşündüğü görülmüştür. Ancak adaylar uygulamaların nasıl gerçekleştirilebileceğinin örneklendirilmediğini, kuramsal bilgileri uygulamada yetersiz hissettiklerini belirtmiştir. Araştırma sonuçlarına göre adayların sezgisel yolla dil bilgisi öğretiminde yeterli kuramsal bilgiye sahip oldukları; ancak bu bilgiyi öğretebilmede kendilerini yetersiz hissettikleri söylenebilir. Sonuç olarak Türkçe öğretmenliği lisans programına uygulamayı da kapsayan sezgisel yolla dil bilgisi öğretimini içeren bir derse gereksinim olduğu görülmektedir. Türkçe öğretmenliği programlarında dinleme, konuşma, okuma, yazma becerilerinin öğretimine yönelik dersler vardır. Oysa ortaokul Türkçe ders programlarında önemli payı olan dil bilgisinin öğretimine yönelik bir ders bulunmamaktadır. Bu bir eksiklik olarak değerlendirilebilir.

Turkish Preservice Teachers’ Readiness for Teaching Grammar Intuitively

In this study, the readiness of prospective Turkish language teachers toward education in an intuitive way was examined. The sample included 120 prospective Turkish language teachers who are currently studying at 3 and 4 classes of Dokuz Eylül University. The data was collected through a semi-structured interview form was developed by the researchers. Most of the participants (69%) believe that they have been trained for education in an intuitive way. However, candidates expressed that the practical aspects of knowledge have not been exemplified and that they feel insufficient in this regard. Based on the results of this study, Turkish preservice teachers have sufficient institutional knowledge about grammar teaching in an intuitive way but feel ill-prepared to teach the subject. Thus, Turkish language-teaching bachelor degree programs must include a course on grammar teaching using education in an intuitive way that involves practice, as well. Not having a course on teaching grammar is a great deficit, even if there are courses on teaching, listening, speaking, reading and writing skills. This can be considered a deficiency.

Kaynakça

Akkaya, A. (2011). Karikatürlerle dil bilgisi öğretimi. Selçuk Üniversitesi: Konya.

Aydın, Ö. (1999). Orta okullarda dil bilgisi öğretimi üzerine öğretmen görüşleri. Dil Dergisi, 81(1), 23-29.

Ayrancı, B. B. (2017). Sezdirme yöntemi ile dil bilgisi öğretimi üzerine Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(4), 145-164.

Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.

Başar, E. (2001). Genel öğretim yöntemleri. Samsun: Kardeşler Ofset ve Matbaa.

Bloom, B. (1995). İnsanın nitelikleri ve okulda öğrenme. (Çev. Durmuş Ali Özçelik). Ankara: Milli Eğitim Basımevi.

Çepni, S. (2018). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Salih Çepni Yayınları.

Denzin, N. K. ve Lincoln, Y. S. (2008). The landscape of qualitative research. New York: Sage.

Erdem, İ. ve Çelik, M. (2011). Dil bilgisi öğretimi yöntemi üzerine değerlendirmeler. Turkish Studies, 6(1), 1057-1069.

Ergin, H. (2005). Okul öncesi dönemde Bloom'un bilişsel alan sınıflandırmasını kullanarak çocukların düşünme becerilerinin geliştirilmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 93-105.

Ertekinoğlu, S. (2003). Türkçe derslerinde dil bilgisi öğretimi üzerine öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Güneş, F. (2011). Dil öğretim yaklaşımları ve Türkçe öğretimindeki uygulamalar. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 123-148.

Güneş, F. (2013a). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Ankara: Pegem Akademi.

Güneş, F. (2013b). Dil bilgisi öğretiminde yeni yaklaşımlar. Dil ve Edebiyat Eğitimi Eğitimi Dergisi, 2(7), 71-92.

Güneş, F. (2013c). Yapılandırıcı yaklaşımla dil bilgisi öğretimi. Journal of Theory and Practice in Education, 9(3), 171-187.

Harman, G. ve Çeliker, D. (2012). Eğitimde hazır bulunuşluğun önemi üzerine bir derlem çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(3), 147-156.

İşcan, A. (2007). İşlevsel dil bilgisinin Türkçe öğretimindeki yeri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 253-258.

Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 63-80.

Kırkkılıç, A. ve Akyol, H. (2007). İköğretimde Türkçe öğretimi. Ankara: PegemA yayıncılık.

Labédie, G. ve Amossé, G. (2001). Constructivisme ou socio-constructivisme. Pädagogisches Institut der Deutschen Sprachgruppe: Bozen DDEC de Nantes.

Milli Eğitim Bakanlığı (2006). Türkçe öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

Milli Eğitim Bakanlığı (2019). Türkçe öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

Nguyen, Q. T. (2003). Enseigner la grammaire aujourd'hui. Formation et autoformation des enseignants de Français: Université Nationale de Hanoi.

Öz, M. F. (2001). Uygulamalı Türkçe öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.

Özbay, M. (2003). Türkçe öğretiminde hedef–araç ilişkisinin ders kitabı örneğinde değerlendirilmesi. Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 13(1), 59-70.

Özbay, M. (2006). Özel öğretim yöntemleri II. Ankara: Öncü Kitap.

Salman, B. ve Aydın, İ. S. (2018). Yapılandırmacı yaklaşıma göre dil bilgisi öğretimine yönelik öğretmen görüşleri. Turkish Studies, 13(27), 1265-1284.

Sağır, M. (2002). İlköğetim okullarında Türkçe dil bilgisi öğretimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Senemoğlu, N. (2018). Gelişim öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya. Ankara: Anı Yayıncılık.

Sever, S. (1995). Türkçe öğretiminde tam öğrenme. İstanbul: Ya-Pa Yayıncılık.

Sever, S. (2000). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Ankara: Anı Yayıncılık.

Türk Dil Kurumu (2005). Türkçe sözlük. Ankara: TDK Yayınları.

Türkel, A. (2001). Yükseköğretim Türk dili derslerinin yaratıcı ve bilimsel düşünmeyi geliştirme düzeyine ilişkin bir değerlendirme. Dil Dergisi, 10(2), 25-47.

Yenilmez, K. ve Kakmacı, Ö. (2008). İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin matematikteki hazır bulunuşluk düzeyi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2), 529-542.

Kaynak Göster