YANMETİNİN ALTBAŞLIĞI: “KİTAP ÇEVRESİNDEKİ ÖĞELER (EPİTEXTE)” VE ÖRNEKLEMELER

Türkiye’de yapılan araştırmalar içerisinde Gérard Genette’nin ayrıntılı bir şekilde irdelediği ve inceliklerini ortaya koyduğu ‘Yanmetinler’ (Paratexte) oldukça geniş ve araştırılması gereken bir konudur. ‘Yanmetinler’kendi içerisinde iki büyük başlığa ayrılmaktadır. Bunlardan biri ‘Metin Çevresindeki Yazılı Öğeler’ (Peritexte), diğeri ‘Kitap Çevresindeki Öğeler’dir (Epitexte). İkisi bir arada ‘Yanmetinler’i (Paratexte) oluşturmaktadır. Daha önce ‘Yanmetin (Paratexte) Nedir? Metin Çevresindeki Yazılı Öğeler(Peritexte) Nelerdir?’ (Aksöz, 2018: 27-47) özellikle de ‘Metin Çevresindeki Yazılı Öğeler’ (Peritexte) ile ilgilikuramsal bir çalışma gerçekleştirildiğinden, bu çalışmada ‘KitapÇevresindeki Öğeler’ (Epitexte) ile ilgili kuramsal bilgilere yer verilecek veörneklemelere gidilecektir. ‘Kitap Çevresindeki Öğeler’in (Epitexte) neolduğuna, neleri kapsadığına, kaça ayrıldığına, alt başlıklarının neolduğuna, bu alt başlıkların altında nelerin yer aldığına yer verilmeyeçalışılacaktır.‘Kitap Çevresindeki Öğeler’ (Epitexte) basılı kitabın hiçbir yerinde yer almamaktadır. Kitapla ilgilidirler, ancak kitabın dışında, kitaptan bağımsız yer alan öğelerdir ve kitabın toplumsal çevresinde bulunmaktadırlar. ‘Kitap Çevresindeki Öğeler’ (Epitexte) altında, yazarın kitabı yazarken yapmış olduğu röportajlar, söyleşiler, yazdığı mektuplar, günlükler, yazarın kitap için aldığı notlar, karalama kâğıtları, basında, televizyonda yer alan haberler, kitabın tavsiye edilmesi, kitapla ilgili söylentiler, edebiyat ödülü alması, yapılan kişisel konuşmalar ya da kitap eleştirisi gibi öğelere rastlanmaktadır (Genette, 2001: 12). Kısaca ‘Kitap Çevresindeki Öğeler’ yazar ya da yayıncı tarafından bilinçli yaratılmış dokümanlar olabildiği gibi yazara ait olan özel yazılar da olabilmektedir.

Kaynakça

Aksöz -Yıldırım, M., Akbulut, N., Akçam, A., Korkankorkmaz, B. (2004), Vecihi Timuroğlu Kitabı, Şanlıurfa: Yom yayınları.

Aksöz, Munise (2018) “Yanmetin (Paratexte) Nedir? Metin Çevresindeki Yazılı Öğeler (Peritexte) Nelerdir?”, TurkishStudies, Volume 13 Issue 12, s. 27-47, Turkish Studies Language/Literature Volume 13/12,Spring2018, p. 27-47 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13693ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY

Aksöz-Yıldırım, Munise (2011), ‘Vecihi Timuroğlu’nun öykülerinde Toplumsal Boyut’ içinde: Aktaş, Ali Ekber (2011), Promete’nin Işığında Bir Ömür, Vecihi Timuroğlu, İstanbul: Artshop Yayıncılık, s. 236-262.

Akten, S. (2013), “Tahsin Yücel’in Kurmaca Yapıtlarının Başlıkları”, Tilbe, A. Bosnalı, S.,Atalay, İ. içinde, VIII: Ulusal Frankofoni Kongresi(6-14) Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi.

Ateş, Veyis (20 Kasım 2018), Ayşe Kulin -Akılda Kalanlar Programı, 27.01.219 tarihinde Haber Türk Kanalı, canlı, https://www.haberturk.com/tv/programlar/video/akilda-kalan-20-kasim-2018-ayse-kulin/567772, adresinden alındı.

Böhnke, Alexnader (2007), Paratexte des Films, Bielefeld: transcript Verlag.

Civelek, K. (2011), “Le Clézio’nun Ourania’sında Yanmetinsellik” Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi Sosyal Bilimleri Dergisi, Sayı: 8, 44-55.

Çizgi Yayınları, Çizgi Kitabevi Yayın Kataloğu 1996-2017, Konya: Çizgi Yayınları

Damaschke, Giesbert (2009–2019) , Der Briefwechsel zwischen Schiller & Goethe, 31.01.2019 tarihinde München: https://www.briefwechsel-schiller-goethe.de/?page_id=7 adresinden alındı.

Darancık, Yasemin (2016), Vecihi Timuroğlu’nun Mustafa Kemal Atatürk’ü, içinde: Aksöz-Yıldırım, Munise, Özcan Mesut (2016), Kartalların Ozanı Vecihi Timuroğlu, Ankara: Kalan Yayınları, s. 118-129.

Franke, Anne (2011), Anne Franke’nin Hatıra Defteri, İstanbul: Epsilon Yayınları.

Genette, Gerard (2001) Paratexte, Frankfurt am Mein: Campus Verlag. (Çev: Dieter Hornig),

Güven, B. (2011), Zülfü Livaneli Serenad Kitabını Anlatıyor –Artı Programı, 27.01.2019 tarihinde NTV Kanalı https://www.youtube.com/watch?v=bayxbJWcpmMadresinden alındı.

İncesu, K. (2012), Öner Yağcı, Yaşasın Yenilenler, 29.01.2019 tarihinde Okuryazar TV https://www.okuryazar.tv/oner-yagci-yasasin-yenilenler/adresinden alındı.

İncesu, Kadir (2016), Sanatının 50. Yılında Ahmet Özer, Kıyı Kültür Sanat Dergisi, Kasım Aralık,Trabzon: Sayı: 304, 25-44.

Krämer, L. (2014), Paratexte in Romanen von Mo Yan,Yüksek Lisans Tezi, Johannes Gutenberg Universität, Fachberei 06 Translations-, Sprache-und Kulturwissenschaft, Mainz.

Kreimeier, K., Stanitzek, G. (2004), Paratexte in Literatur, Film, Fernsehen, Berlin: Akademie Verlag.

Moennighoff, B. (2003), 'Paratext', içinde: Müller, J.-D. (ed.) Reallexikon der deutschenLiteraturwissenschaft(22–23), Berlin: de Gruyter.

Müteferrika e-Kitap Ağı, 27.01.2019 tarihinde https://muteferrika.netlify.com/adresinden alındı.

Özer, Ahmet (2002), Sözün Kanatlarında, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Özer, Ahmet (2011), Bir Şehrin Boynundayız, İstanbul Yapı Kredi Yayınları.

Özer, Ahmet (2014), Sözün Nakışı, Trabzon: Kıyı Dergisi Yayınları.

Pons (2003), Wörterbuch Schule und Studium Latein, Stuttgart: Ernst Klett Sprachen

Timuroğlu, Vecihi (1983), Bir Sürgünün Ezgileri, İstanbul: Yazko Yayınları.

Timuroğlu, Vecihi (1983), Dersim Tarihi, Ankara: Yurt Kitap Yayınları.

Timuroğlu, Vecihi (1984), Minnacık Kadın, Ankara: Ayça Yayın Üretim Kooperatifi.Timuroğlu, Vecihi (1993), Merhaba Oğlum, Ankara: Başak Yayınları.

Timuroğlu, Vecihi (1999), Bir Sürgünün Ezgileri, Ankara: Kalan Yayınları.

Timuroğlu, Vecihi (1999), Ulusal Kurtuluş Savaşçısı Atatürk, İstanbul: toplumsal Dönüşüm Yayınları.

Timuroğlu, Vecihi (2004), Yunusemre Üzerine Bir Deneme, Eskişehir: Eskişehir Sanat Derneği Yayınları.

Timuroğlu, Vecihi (2006), Tarih Felsefesi Açısından Gençler için Atatürk, Ankara: Somut Yayın Dağıtım.

Timuroğlu, Vecihi (2007), İlköğretim Öğrencileri için Atatürk, Ankara: Somut Yayın Dağıtım.

Wahrig, G. (2000), Wahrig Deutsches Wörterbuch, München: Bertelsmann Lexikon Verlag.

Yağcı, Öner (2016), Keloğlan Masalları, İstanbul: Bilgi Yayınevi.

Yağcı, Öner (2018), Büyük Oğul Efsanesi, Ankara: Bilgi Yayınevi.

Yağcı, Öner (2018), Tevfik Fikret, Ankara: Telgrafhane Yayınları.

Yazan, A. (5 Mart 2015), Yaşar Kemal 1981, 27.01.2019 tarihinde Arşiv OdasıBBC Türkçe, https://www.youtube.com/watch?v=ujM-7g_Ofd8adresinden alındı.

Kaynak Göster